ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်း- ရောဂါလက္ခဏာများ၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ

ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်းသည် အဖြစ်အများဆုံး ဓာတ်မတည့်သော ရောဂါများအနက် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ကလေးရော လူကြီးပါမရွေး ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဖုန်မှုန့်၊ လေထုညစ်ညမ်းမှု သို့မဟုတ် ဓာတ်မတည့်စေသောအရာများနှင့် ပုံမှန်ထိတွေ့နေရသည့် မြို့ကြီးများတွင် နေထိုင်သူများ၌ ပို၍ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။

လူအများစုသည် "လေဓာတ်မတည့်ခြင်း" ဟူသော ဝေါဟာရကို ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ပြီး ဖြစ်သော်လည်း၊ ဤရောဂါသည် အမှန်တကယ်တွင် နှာခေါင်းတွင်းအမြှေးပါး နာတာရှည် ရောင်ရမ်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကုသမှုမခံယူဘဲ ပစ်ထားလျှင် သို့မဟုတ် စနစ်တကျ မထိန်းချုပ်ပါက၊ ၎င်းသည် အိပ်စက်ခြင်း၊ အလုပ်လုပ်ခြင်း၊ ပညာသင်ကြားခြင်းတို့ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး ရေရှည်တွင် အခြားသော အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကိုပါ မြင့်တက်စေပါသည်။

ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်း၏ ရောဂါလက္ခဏာများ- ရိုးရိုးအအေးမိခြင်းနှင့် မည်သို့ ခွဲခြားသိနိုင်မည်နည်း။

ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်း၏ အဓိကလက္ခဏာတစ်ခုမှာ အေးသောရာသီဥတု၊ အိပ်ခန်းအတွင်းရှိ ဖုန်မှုန့်များ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်ရာနိုးပြီးနောက် စသည့် အကြောင်းရင်းများကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရသည့်အခါ ရောဂါလက္ခဏာများ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပွားတတ်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ လူနာများသည် များသောအားဖြင့် အောက်ပါ အဓိကလက္ခဏာ (၄) ရပ်အနက် အနည်းဆုံး (၂) ရပ်ကို ခံစားရလေ့ရှိပါသည်-

• အထူးသဖြင့် နံနက်ခင်းအချိန်တွင် သို့မဟုတ် ဖုန်မှုန့်များနှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက် မကြာခဏ နှာချေခြင်း
• နှာခေါင်းယားယံခြင်း သို့မဟုတ် နှာခေါင်းအတွင်းပိုင်း ကျိန်းစပ်ခြင်း
• နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း၊ အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် နှာခေါင်းပိတ်ကျပ်နေသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း
• နှာရည်ကြည်များ ဆက်တိုက်ကျခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည်ဖြစ်လာခြင်း

တွဲဖက်ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော အခြားလက္ခဏာများတွင် မျက်စိယားယံခြင်း၊ မျက်စိနီခြင်း၊ နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ မျက်ရည်ကျခြင်းနှင့် အထက်အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ဟောက်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ ဤလက္ခဏာများသည် (၄) ပတ်ထက်ပို၍ ကြာရှည်နေပါက သို့မဟုတ် မကြာခဏ ပြန်ဖြစ်နေပါက၊ ၎င်းတို့သည် နှာခေါင်းအတွင်းပိုင်း နာတာရှည် ရောင်ရမ်းနေခြင်းကို ညွှန်ပြနိုင်သောကြောင့် အထူးကုဆရာဝန်နှင့် စစ်ဆေးမှုခံယူရန် အကြံပြုအပ်ပါသည်။

ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်းကို မည်သည့်အရာများက ဖြစ်စေသနည်း။

ဤရောဂါအခြေအနေသည် ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်က ဓာတ်မတည့်စေသောအရာများအပေါ် လွန်ကဲစွာ တုံ့ပြန်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှ ဟစ်စຕາມင်း (histamine) ဓာတ်များ ထုတ်လွှတ်လိုက်သည့်အခါတွင် ဖြစ်ပွားပါသည်။ ၎င်းက နှာခေါင်းတွင်းအမြှေးပါးကို ဖောင်းကြွရောင်ရမ်းစေပါသည်။ အဖြစ်များသော ဓာတ်မတည့်စေသည့် အရာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်-

• ဖုန်မွှားများ
• အိမ်တွင်းဖုန်မှုန့်များ
• မှို
• ပန်းဝတ်မှုန်
• Cockroaches

ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်း ရောဂါရှာဖွေခြင်း

မှန်ကန်ပြီး သင့်လျော်သော ကုသမှုရရှိစေရန်အတွက် ဆရာဝန်သည် ရောဂါရာဇဝင်ကို မေးမြန်းမည်ဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ် စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများကို ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သည်။ စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်များတွင် နှာခေါင်းတွင်း အမြှေးပါး ဖောင်းအစ်ကာ အရောင်ဖျော့နေခြင်းနှင့် နှာခေါင်းအတွင်း၌ နှာရည်ကြည်များ ကျန်ရှိနေခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ လိုအပ်ပါက အခြားသော ထပ်ဆောင်းစစ်ဆေးမှုများကိုလည်း ပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။

အရေပြားကို ဖောက်၍ စမ်းသပ်ခြင်း

အရေပြားစမ်းသပ်ခြင်းသည် ဓာတ်မတည့်စေသောအရာများကို အရေပြားပေါ်တွင် ထည့်သွင်း၍ ခန္ဓာကိုယ်၏ တုံ့ပြန်မှုကို အကဲဖြတ် စစ်ဆေးသည့် စံပြုနည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ရလဒ်များကို များသောအားဖြင့် (၁၅) မိနစ်မှ (၂၀) မိနစ်ခန့်အတွင်း သိရှိနိုင်ပါသည်။

Specific IgE စစ်ဆေးခြင်း

Specific IgE အတွက် သွေးစစ်ဆေးခြင်းသည် ဓာတ်မတည့်မှုသက်သာစေသောဆေး (antihistamines) သောက်သုံးနေခြင်းကို မရပ်တန့်နိုင်သော လူနာများ သို့မဟုတ် အရေပြားစမ်းသပ်ခြင်းခံယူရန် အဟန့်အတားဖြစ်စေသည့် ကန့်သတ်ချက်များရှိနေသော လူနာများအတွက် သင့်လျော်ပါသည်။

နာတာရှည် ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်းကို ကုသမှုမခံယူဘဲ အဘယ်ကြောင့် မပစ်ထားသင့်သနည်း။

ရေရှည် ရောင်ရမ်းနေခြင်းသည် အောက်ပါတို့အပါအဝင် ပိုမိုဆိုးရွားသော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်-

၁။ ပန်းနာရင်ကြပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာခြင်း- အထက်နှင့် အောက် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်နေပါသည်။ အကယ်၍ ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်း လက္ခဏာများကို စနစ်တကျ မထိန်းချုပ်နိုင်ပါက ပန်းနာရင်ကြပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာနိုင်ပါသည်။

၂။ ဆိုင်းနပ်စ်ရောင်ရမ်းခြင်း (ထိပ်ကပ်နာ)- နှာခေါင်းတွင်းအမြှေးပါး ရောင်ရမ်းဖောင်းအစ်ခြင်းသည် အကျိအချွဲများ စီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့စေနိုင်သောကြောင့် ဆိုင်းနပ်စ် (sinus) လိုဏ်ခေါင်းများအတွင်း ပိုးဝင်ကူးစက်နိုင်ခြေကို ပိုမိုများပြားစေပါသည်။

၃။ နားလယ်ပိုင်းရောင်ရမ်းခြင်း- ဤအခြေအနေသည် အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များတွင် အဖြစ်များပါသည်။ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းသည် နားအတွင်းရှိ ယူစတေးရှီးယန်းပြွန် (Eustachian tube) ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။

၄။ နေထိုင်မှုဘဝ အရည်အသွေး ကျဆင်းလာခြင်း- ရောဂါလက္ခဏာများသည် အိပ်စက်ခြင်းကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ နေ့ခင်းဘက်တွင် ငိုက်မျဉ်းစေခြင်း၊ အာရုံစူးစိုက်နိုင်စွမ်းကို လျော့ကျစေခြင်းနှင့် ပုံမှန်ထက် ပို၍လွယ်ကူစွာ နေထိုင်မကောင်းဖြစ်စေခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်းအတွက် ကုသမှုနှင့် မိမိကိုယ်ကိုယ် ဂရုစိုက်စောင့်ရှောက်ခြင်း

ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်းကို ထိရောက်စွာ ကုသထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ဆေးဝါးကုသမှုခံယူခြင်းနှင့်အတူ နေထိုင်မှုပုံစံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းများကိုပါ ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

၁။ ဆေးဝါးကုသမှု

• ဓာတ်မတည့်စေသောအရာများကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း- ရောဂါကို လှုံ့ဆော်ပေးသည့် အရာများနှင့် ထိတွေ့မှုကို လျှော့ချပါ။ ဥပမာအားဖြင့် ဖုန်မွှားများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သော အိပ်ရာခင်းများနှင့် ခေါင်းအုံးစွပ်များကို အသုံးပြုခြင်း၊ အိပ်ရာခင်းများကို ရေပူဖြင့် ပုံမှန်လျှော်ဖွပ်ပေးခြင်းနှင့် မှိုပေါက်ပွားမှုကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် အိမ်အတွင်းရှိ စိုထိုင်းဆကို ထိန်းချုပ်ပေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။
• သင့်လျော်သော ဆေးဝါးများ အသုံးပြုခြင်း- ရောင်ရမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန်အတွက် ဆရာဝန်၏ ညွှန်ကြားချက်နှင့်အညီ ဓာတ်မတည့်မှုသက်သာစေသောဆေးများ (antihistamines) သို့မဟုတ် စတီးရွိုက် နှာခေါင်းဖြန်းဆေးများကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
• ဓာတ်မတည့်မှုအတွက် ကိုယ်ခံစွမ်းအားကို ပြုပြင်ကုသခြင်း (Allergen Immunotherapy)- ၎င်းသည် နာတာရှည် ရောဂါလက္ခဏာများ ခံစားနေရသော လူနာများ သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကုသမှုအပေါ် လုံလောက်စွာ တုံ့ပြန်မှုမရှိသော လူနာများအတွက် ရွေးချယ်စရာ ကုသမှုတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်၏ တုံ့ပြန်မှုကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲပေးရန် ကူညီပေးပြီး ဓာတ်မတည့်စေသောအရာများအပေါ် လွန်ကဲစွာ တုံ့ပြန်လွယ်မှုကို လျော့ကျစေကာ၊ အချို့သော လူနာများတွင် ရေရှည်ပျောက်ကင်းသွားနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။

၂။ မိမိကိုယ်ကိုယ် ဂရုစိုက်စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် နေထိုင်မှုပုံစံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း

အထွေထွေကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ခြင်းသည် ကိုယ်ခံစွမ်းအားစနစ်ကို ပိုမိုအားကောင်းစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်-

• ပတ်ဝန်းကျင်ကို စီမံခန့်ခွဲခြင်း- အိပ်ခန်းကို သန့်ရှင်းစွာ ထားရှိရန် အထူးဂရုပြုပြီး အမွှေးတိုင်ငွေ့၊ ဆေးလိပ်ငွေ့နှင့် အခြားညစ်ညမ်းမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
• ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အလေ့အကျင့်များကို ထိန်းသိမ်းခြင်း- လုံလောက်စွာ အနားယူခြင်းနှင့် ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းတို့သည် ရောဂါလက္ခဏာများ၏ ပြင်းထန်မှုကို လျော့ကျစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အမေးများသော မေးခွန်းများ

၁။ ဓာတ်မတည့်မှုဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်နှင့် မည်သည့်အချိန်တွင် ပြသသင့်သနည်း။

အကယ်၍ သင်သည် နာတာရှည် နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း၊ မနက်တိုင်း မကြာခဏ နှာချေခြင်း၊ နှာရည်ကြည်များ အဆက်မပြတ် ယိုဆင်းနေခြင်း၊ အကြောင်းရင်းမသိရဘဲ နာတာရှည် ချောင်းဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်စက်ခြင်းနှင့် နေ့စဉ်ဘဝကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော လက္ခဏာများကို ခံစားနေရပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများကို အမြန်ဆုံး ထပ်မံခံယူသင့်ပါသည်။ စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေသိရှိခြင်းသည် နာတာရှည်အခြေအနေများ ဖြစ်ပွားလာနိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

၂။ စတီးရွိုက် နှာခေါင်းဖြန်းဆေးများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ အသုံးပြုခြင်းသည် အန္တရာယ်ရှိပါသလား။

သောက်ဆေးစတီးရွိုက်များနှင့် မတူဘဲ၊ ဤနှာခေါင်းဖြန်းဆေး အမျိုးအစားသည် ဖြန်းသည့်နေရာ၌သာ အာနိသင်ပြပြီး ဆေးပမာဏ အလွန်အနည်းငယ်သာ ပါဝင်ပါသည်။ နာတာရှည် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် ဆရာဝန်များက ၎င်းကို ဆက်တိုက်အသုံးပြုရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။ ယင်းသို့ အသုံးပြုခြင်းသည် ပန်းနာရင်ကြပ် သို့မဟုတ် ဆိုင်းနပ်စ်ရောင်ရမ်းခြင်း (ထိပ်ကပ်နာ) ကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာစေရန်နှင့် ရောဂါအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားလာစေရန် ပစ်ထားခြင်းထက် ပိုမိုဘေးကင်းနိုင်ပါသည်။

၃။ ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်းကို အပြီးတိုင် ပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်ပါသလား။

ဓာတ်မတည့်မှုအတွက် ကိုယ်ခံစွမ်းအားကို ပြုပြင်ကုသခြင်းဖြင့် အချို့သော လူနာများတွင် ရေရှည်ပျောက်ကင်းသွားနိုင်မည့် အခွင့်အလမ်း ရှိနိုင်ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဤကုသမှုသည် အချိန်ယူရန်နှင့် ပုံမှန်စွဲမြဲစွာ ကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်။