บทความสุขภาพ
Knowledge
ผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปาก ไร้รอยแผลเป็น
นพ. ศิรสิทธิ์ เลาหทัย
โรคไทรอยด์เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของ “ต่อมไทรอยด์” โดยพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย ซึ่งโรคนี้จะมีอาการแสดงแตกต่างกันออกไปตามความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ เช่น มีโรคไทรอยด์เป็นพิษ โรคพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ หรือโรคเนื้องอกไทรอยด์ และมะเร็งไทรอยด์ ซึ่งแต่ละโรคก็มีการรักษาหลากหลาย โดยเราจำเป็นต้องเลือกการรักษาที่เหมาะสมกับโรคไทรอยด์แต่ละชนิด เช่น มีการรักษาด้วยการทานยา มีการกลืนแร่ หรือการผ่าตัดไทรอยด์รักษาโรค เป็นต้น
สำหรับโรคไทรอยด์ที่จำเป็นจะต้องรักษาด้วยการผ่าตัด การผ่าตัดไทรอยด์ในสมัยก่อนจะมีแบบเดียวคือ ผ่าตัดไทรอยด์แบบเปิด โดยจะทำให้มีแผลเป็นอยู่กลางลำคอ ซึ่งโรคไทรอยด์จะพบในคนไข้ผู้หญิงอายุน้อยเป็นจำนวนมาก การที่มีแผลเป็นอยู่กลางลำคอ จึงเป็นปัญหาทำให้แลดูไม่สวยงาม สูญเสียความมั่นใจในการใช้ชีวิตประจำวัน ต้องหาเสื้อ หรือผ้าพันคอมาปิดคอไว้
ปัจจุบันเทคนิคในการผ่าตัดไทรอยด์ได้พัฒนาก้าวหน้าไปอย่างมาก มีการพัฒนาเทคโนโลยีการผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปาก เป็นวิธีการผ่าตัดโดยใช้กล้องส่องเข้ารอยแผลเล็ก ๆ ทางช่องปาก ไม่ต้องเปิดแผลที่หน้าคอ มีผลทำให้คนไข้เจ็บแผลผ่าตัดน้อย เพราะว่าแผลผ่าตัดเล็ก ฟื้นตัวได้ไว สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้เร็ว และที่สำคัญที่สุดคือไม่มีแผลเป็นอยู่กลางลำคออีกด้วย
การผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปาก คืออะไร
การผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปาก หรือ Transoral Endoscopic Thyroidectomy Vestibular Approach (TOETVA) คือ เทคนิคการผ่าตัดต่อมไทรอยด์ผ่านทางช่องปาก โดยใช้กล้องขนาดเล็กและเครื่องมือผ่าตัดผ่านแผลบริเวณเยื่อบุช่องปากด้านใน เพื่อเข้าถึงต่อมไทรอยด์บริเวณลำคอ จุดเด่นของการผ่าตัดวิธีนี้คือ ไม่มีแผลผ่าตัดบริเวณลำคอด้านหน้า เนื่องจากแผลจะอยู่ภายในช่องปาก จึงช่วยลดความกังวลเรื่องรอยแผลเป็นที่คอเมื่อเทียบกับการผ่าตัดแบบเปิดในผู้ป่วยที่เหมาะสม
โรคไทรอยด์ที่สามารถรักษาด้วยการผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปาก
- ก้อนที่ต่อมไทรอยด์ (Thyroid Nodule)
ก้อนเนื้อที่เกิดขึ้นภายในต่อมไทรอยด์ โดยแพทย์อาจพิจารณาผ่าตัดเมื่อก้อนมีขนาดใหญ่ ก่อให้เกิดอาการกดเบียด หรือมีลักษณะที่ต้องตรวจเพิ่มเติมเพื่อวินิจฉัย
- มะเร็งไทรอยด์บางชนิด (Thyroid Cancer)
โดยเฉพาะมะเร็งไทรอยด์ชนิดที่สามารถรักษาด้วยการผ่าตัดตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ ทั้งนี้ต้องประเมินระยะของโรค ขนาดก้อน และการกระจายของโรคร่วมด้วย
- คอพอกเป็นพิษ (Toxic Goiter)
ภาวะที่ต่อมไทรอยด์มีขนาดโตและสร้างฮอร์โมนไทรอยด์มากเกินไป ซึ่งในบางรายที่มีข้อบ่งชี้ อาจเลือกการผ่าตัดเป็นแนวทางการรักษา
- โรคเกรฟส์ (Graves’ Disease)
โรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองที่ส่งผลให้ต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินไป โดยการผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกในผู้ป่วยบางรายที่แพทย์เห็นว่าเหมาะสม
อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปากไม่ได้เป็นวิธีที่เหมาะกับผู้ป่วยทุกคน แพทย์จะประเมินปัจจัยต่าง ๆ อย่างละเอียด เช่น ขนาดของต่อมไทรอยด์ ลักษณะของก้อน การกระจายของโรค และความปลอดภัยในการผ่าตัด เพื่อเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย
ข้อดีของการผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปาก
- ไร้รอยแผล รอยกรีดบริเวณภายนอกลำคอ
- เย็บซ่อนแผลด้วยไหมละลายไว้ในช่องปาก ไม่ต้องทำแผล
- การผ่าตัดแบบส่องกล้องทางช่องปากแผลจะมีขนาดเล็ก ทำให้ฟื้นตัวได้ไว เจ็บน้อยและสามารถกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างรวดเร็ว
- ลดภาวะแทรกซ้อนจากการบาดเจ็บของเส้นประสาทเสียงน้อย ลดโอกาสการเกิดภาวะเสียงแหบหลังผ่าตัด จากการใช้กล้อง 4K หรือกล้องที่มีความละเอียดสูง ช่วยในการขยายขนาดของเส้นเสียงให้ศัลยแพทย์สามารถเห็นได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น
ผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปากเหมาะสำหรับใคร?
- ผู้ที่ต้องการรักษาภาวะไทรอยด์เป็นพิษ ไทรอยด์ไม่เป็นพิษ
- ผู้ที่มีขนาดก้อนเนื้อที่จะผ่าใหญ่ไม่เกิน 6 – 8 เซนติเมตร
- ผู้ที่เป็นมะเร็งไทรอยด์ ที่ยังไม่มีการแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองที่คอด้านข้าง
- ผู้ที่ไม่ต้องการให้มีแผลเป็นภายนอก แผลเล็ก เจ็บแผลน้อย และต้องการฟื้นตัวเร็ว กลับไปทำงานได้รวดเร็ว
การเตรียมตัวก่อนผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปาก
- เข้ารับการตรวจประเมินก่อนผ่าตัด
แพทย์จะประเมินลักษณะของก้อนหรือความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ รวมถึงพิจารณาผลตรวจที่เกี่ยวข้อง เช่น การตรวจเลือด อัลตราซาวนด์ต่อมไทรอยด์ หรือการตรวจอื่น ๆ ตามความเหมาะสม
- แจ้งประวัติสุขภาพและยาที่ใช้เป็นประจำ
ผู้ป่วยควรแจ้งโรคประจำตัว ยาที่รับประทานอยู่ ประวัติแพ้ยา รวมถึงยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด เพื่อให้แพทย์สามารถวางแผนการผ่าตัดได้อย่างปลอดภัย
- เตรียมความพร้อมด้านช่องปาก
เนื่องจากการผ่าตัดใช้ช่องปากเป็นทางเข้าของกล้องและอุปกรณ์ผ่าตัด ผู้ป่วยควรดูแลสุขอนามัยในช่องปากให้ดี และแจ้งแพทย์หากมีปัญหา เช่น ฟันผุ เหงือกอักเสบ หรือการติดเชื้อภายในช่องปาก
- งดน้ำและอาหารก่อนผ่าตัดตามคำแนะนำของแพทย์
เพื่อความปลอดภัยระหว่างการดมยาสลบ ผู้ป่วยต้องปฏิบัติตามคำแนะนำเรื่องการงดน้ำและอาหารอย่างเคร่งครัด
การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปาก
- ไม่ไอหรือจามอย่างรุนแรงหลังการผ่าตัด
- งดใช้เสียงดังหรือตะโกนหลังการผ่าตัด
- หลีกเลี่ยงการขากเสมหะแรง ๆ ให้ค่อย ๆ บ้วนออก
- งดกิจกรรมที่ใช้แรงเยอะ หรือยกของหนักในช่วง 1-2 สัปดาห์หลังผ่าตัด
- ไม่ควรรับประทานอาหารที่มีรสจัดหรือร้อนจัดเกินไป ให้รับประทานอาหารอ่อน กลืนง่าย
- รับประทานยาปฏิชีวนะ ยาฆ่าเชื้อ ตามแพทย์สั่ง สามารถรับประทานยาแก้ปวด ยาละลายเสมหะได้ เมื่อมีอาการ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
- Facebook : Praram 9 hospital
- Line : @Praram9Hospital
- โทร. 1270
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการผ่าตัดไทรอยด์แบบส่องกล้องทางช่องปาก
1. การผ่าตัดแบบส่องกล้องทางช่องปาก มีแผลหรือไม่?
มีแผล แต่เป็นแผลขนาดเล็กบริเวณเยื่อบุช่องปากด้านใน จึงไม่เห็นรอยแผลบริเวณลำคอด้านหน้า อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยยังต้องดูแลแผลในช่องปากตามคำแนะนำของแพทย์เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
2. หลังผ่าตัดจะมีเสียงเปลี่ยนหรือเสียงแหบหรือไม่?
การผ่าตัดไทรอยด์ทุกวิธีมีความเสี่ยงต่อการกระทบเส้นประสาทที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของสายเสียง ซึ่งอาจส่งผลให้เสียงเปลี่ยนหรือเสียงแหบได้ อย่างไรก็ตาม ศัลยแพทย์จะใช้เทคนิคและความระมัดระวังในการผ่าตัดเพื่อช่วยลดความเสี่ยงดังกล่าว
3. หลังผ่าตัดต้องพักฟื้นนานหรือไม่?
ระยะเวลาพักฟื้นขึ้นอยู่กับลักษณะการผ่าตัด สุขภาพของผู้ป่วย และการฟื้นตัวของแต่ละบุคคล โดยแพทย์จะให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลตัวเองและการกลับไปใช้ชีวิตประจำวันหลังผ่าตัด
