รวมทุกข้อสงสัย ทำหมันหญิงมีกี่แบบ ต่างกันอย่างไร เลือกวิธีไหนดี

การทำหมันเป็นวิธีการคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด และมีโอกาสเกิดข้อผิดพลาดจนเกิดการตั้งครรภ์ได้น้อยที่สุด ในบทความนี้จะพาไปรู้จักกับการทำหมันผู้หญิงดีอย่างไร มีกี่แบบ แล้วเหมาะกับใครบ้าง หลังทำหมันจะต้องดูแลตนเองอย่างไร พร้อมตอบข้อสงสัยที่พบบ่อยเกี่ยวกับการทำหมันหญิง

Key Takeaways

• การทำหมันคือวิธีคุมกำเนิดที่ให้ประสิทธิภาพป้องกันการตั้งครรภ์มากที่สุดเมื่อเทียบกับการคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่น ๆ
• การทำหมันหญิงเป็นเพียงแค่การป้องกันการตั้งครรภ์ แต่ไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพกายและสุขภาพทางเพศ
• การทำหมันหญิงมี 2 รูปแบบ ได้แก่ การทำหมันเปียก การทำหมันแห้ง

ทำหมันหญิง คืออะไร?

การทำหมันหญิง (Female sterilization) คือหนึ่งในวิธีคุมกำเนิดที่ให้ประสิทธิภาพสูงที่สุดเมื่อเทียบกับการคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่น ๆ โดยแพทย์จะทำให้ท่อนำไข่เกิดการอุดตันด้วยการรัด ผูก หนีบ หรือทำลายท่อนำไข่บางส่วนออกไป เมื่อท่อนำไข่ไม่อยู่ในสภาพที่เหมาะสมจึงทำให้อสุจิเคลื่อนไหวไปหาไข่ไม่ได้ และไม่เกิดการปฏิสนธิขึ้น

ทำหมันหญิงมีกี่ประเภท ต่างกันอย่างไร?

การทำหมันหญิงในปัจจุบันมีอยู่ 3 วิธี ซึ่งมีความแตกต่างกันในเรื่องขั้นตอนการทำหัตถการ ดังนี้

การทำหมันเปียก

การทำหมันเปียก หรือทำหมันหลังคลอด เป็นวิธีการทำหมันหญิงหลังจากทำคลอดไม่เกิน 7 วัน ซึ่งเป็นช่วงที่มดลูกยังมีขนาดใหญ่จากการขยายตัวเพื่อรองรับการตั้งครรภ์ และอยู่ในตำแหน่งเหนืออุ้งเชิงกราน ทำให้แพทย์สามารถหาตำแหน่งของท่อนำไข่พบได้ง่าย

แผลผ่าตัดทำหมันเปียกจะอยู่ที่ช่วงใต้สะดือยาวลงมาประมาณ 2-5 เซนติเมตรเท่านั้น กรณีที่ผ่าตัดคลอด หากต้องการทำหมันเลยก็สามารถแจ้งแพทย์เพื่อทำหมันหลังคลอดลูกได้ทันที เพื่อที่จะไม่ต้องเข้ารับการผ่าตัดทำหมันอีกครั้ง

การทำหมันแห้ง

การทำหมันแห้งเป็นวิธีการทำหมันปกติที่ไม่ได้มีช่วงเวลาจำกัดเหมือนการทำหมันเปียก เพียงแต่การผ่าตัดจะมีความยากกว่าทำหมันเปียกเล็กน้อยเนื่องจากตำแหน่งของมดลูกจะอยู่ในอุ้งเชิงกราน และมีขนาดปกติ จึงจะต้องมีการดมยาสลบก่อนการผ่าตัด

การผ่าตัดทำหมันแห้งจะใช้เวลาประมาณ 30 นาที มีการเปิดแผลเหนือกระดูกหัวหน่าว ช่วงใต้สะดือราว ๆ 5 เซนติเมตร หรือหากใช้การผ่าตัดส่องกล้องอาจมีแผลเล็ก ๆ 1-2 เซนติเมตรที่ใต้สะดือ โดยเวลาที่เหมาะสมกับการทำหมันคือช่วงที่เพิ่งหมดรอบเดือน เพื่อให้มั่นใจว่าไม่ได้อยู่ในช่วงตั้งครรภ์

ทำหมันหญิงเหมาะกับใครบ้าง?

การทำหมันหญิงเป็นวิธีคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพสูงสุด จึงเหมาะกับบุคคลดังนี้

• ผู้ที่ต้องการคุมกำเนิดด้วยวิธีที่ให้ประสิทธิภาพที่ดีที่สุด และไม่ต้องการเกิดข้อผิดพลาดอย่างการตั้งครรภ์
• ผู้ที่มีโรคทางพันธุกรรม
• ผู้ที่มีปัญหาทางสุขภาพที่ไม่เหมาะกับการตั้งครรภ์

การทำหมันหญิง มีข้อดี-ข้อเสียอย่างไร?

ก่อนตัดสินใจคุมกำเนิดด้วยวิธีการทำหมัน แนะนำให้พิจารณาจากข้อดีและข้อเสียดังต่อไปนี้อย่างรอบคอบ

ข้อดีของการทำหมันหญิง

• เป็นวิธีที่ให้ประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์สูงที่สุดเมื่อเทียบกับการคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่น ๆ
• ไม่ส่งผลต่อสมรรถภาพทางเพศ และการมีเพศสัมพันธ์
• ไม่ส่งผลกระทบต่อฮอร์โมนในร่างกาย
• หากต้องการตั้งครรภ์หลังทำหมัน สามารถใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์เพื่อช่วยให้เกิดการตั้งครรภ์ได้ เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว IVF หรือ ICSI เนื่องจากเป็นวิธีที่ทำให้เกิดการปฏิสนธินอกร่างกาย ไม่จำเป็นต้องใช้ท่อนำไข่ในการชักนำให้เกิดการปฏิสนธิ

ข้อเสียของการทำหมันหญิง

• เป็นวิธีการคุมกำเนิดที่ต้องทำการผ่าตัด จึงอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดได้ เช่น การบาดเจ็บจากแผลผ่าตัด ผลข้างเคียงจากการดมยาสลบ เป็นต้น
• ไม่สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ 100% เนื่องจากมีโอกาสที่หมันจะหลุด และเกิดการปฏิสนธิจนเกิดการตั้งครรภ์ขึ้น
• มีโอกาสเสี่ยงตั้งครรภ์นอกมดลูก

หลังทำหมัน มีวิธีการดูแลตัวเองอย่างไร?

วิธีดูแลตัวเองหลังทำหมันหญิงเพื่อป้องกันผลข้างเคียงหรือภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด สามารถปฏิบัติตามได้ตามแนวทางดังต่อไปนี้

• ดูแลแผลผ่าตัดไม่ให้แผลถูกน้ำเป็นเวลา 1 สัปดาห์หลังผ่าตัด หรือจนกว่าแพทย์จะอนุญาต
• งดการมีเพศสัมพันธ์หลังทำหมันประมาณ 4-6 สัปดาห์หรือตามคำแนะนำของแพทย์
• งดการออกแรง ยกของหนัก หรือทำกิจกรรมหนัก ๆ จนกว่าแผลผ่าตัดจะหายสนิท ป้องกันแผลฉีกขาด
• หากสังเกตพบอาการผิดปกติหลังทำหมัน เช่น ปวดท้องน้อยมาก ประจำเดือนมาผิดปกติ แผลผ่าตัดมีเลือดหรือหนองซึม ให้รีบกลับไปพบแพทย์ทันที

สรุปข้อควรรู้! ทำหมันหญิงดีไหม เลือกทำแบบไหนที่เหมาะกับคุณ?

การทำหมันหญิงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ที่ไม่ต้องการมีบุตร ซึ่งเป็นวิธีที่ให้ประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดได้ดีที่สุด อีกทั้งยังไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพกายและสุขภาพทางเพศอีกด้วย ซึ่งการทำหมันหญิงมีหลายรูปแบบ ผู้ป่วยสามารถขอคำปรึกษาและวางแผนร่วมกับแพทย์สูตินรีเวชเพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุด และสอดคล้องกับแผนชีวิตในระยะยาว

ศูนย์ผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็ก (MIS) โรงพยาบาลพระรามเก้า ให้บริการผ่าตัดทำหมันหญิงแบบส่องกล้องแผลเล็ก ลดการบาดเจ็บของอวัยวะใกล้เคียง แผลมีขนาดเล็ก ฟื้นตัวได้ไว และลดโอกาสการติดเชื้อหลังผ่าตัด เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติโดยเร็ว

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับทำหมันหญิง

ทำหมันหญิงแตกต่างจากทำหมันชายอย่างไร?

การทำหมันหญิงจะมีความยากซับซ้อน และต้องใช้เวลาพักฟื้นมากกว่าการทำหมันชายที่หลังทำหมันเสร็จก็สามารถกลับไปพักฟื้นที่บ้านและสามารถใช้ชีวิตประจำวันเบา ๆ ได้ทันที

หลังทำหมันแล้ว มีโอกาสกลับมาตั้งครรภ์ไหม?

หลังทำหมันแล้วมีโอกาสกลับมาตั้งครรภ์ได้ หากหมันที่ผูกหลุดออก หรือท่อนำไข่เกิดการเชื่อมต่อกันเอง แต่โอกาสเกิดขึ้นน้อยมาก

References

Hazell, T. (2023, May 19). Female sterilisation. Patient. https://patient.info/sexual-health/sterilisation/female-sterilisation

Healthline Medical Network & Gotter, A. (2018, September 27). What Every Woman Should Know About Female Sterilization. Healthline. https://www.healthline.com/health/birth-control-female-sterilization

What is female sterilisation?. (n.d.). NHS. https://www.nhs.uk/contraception/methods-of-contraception/female-sterilisation/what-is-it/