มือสั่นเกิดจากอะไร? รู้ทันสัญญาณเตือนของโรคที่ไม่ควรละเลย

มือสั่น เป็นอาการสั่นของมือที่เกิดขึ้นโดยไม่ตั้งใจ (Tremor) อาจเกิดเป็นครั้งคราวหรือเป็นต่อเนื่องก็ได้ พบได้ในคนทุกช่วงวัย

ในบางกรณี อาการมือสั่นอาจเกิดจากสาเหตุทั่วไป เช่น ความเครียด ภาวะน้ำตาลต่ำ หรือการได้รับคาเฟอีน แต่หากอาการรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ หรือรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน อาจเป็นสัญญาณของความผิดปกติทางระบบประสาทที่ควรได้รับการประเมินโดยแพทย์

Key Takeaways

• มือสั่นอาจเกิดจากปัจจัยชั่วคราว เช่น ความเครียด ภาวะขาดน้ำ น้ำตาลต่ำ หรือคาเฟอีน
• หากมือสั่นมากขึ้นเรื่อยๆ สั่นข้างเดียว หรือมีอาการทางระบบประสาทอื่นร่วม ควรพบแพทย์
• สาเหตุสำคัญที่พบได้ ได้แก่ Essential Tremor, โรคพาร์กินสัน และภาวะไทรอยด์เป็นพิษ

โรคมือสั่น เกิดจากสาเหตุอะไร?

มือสั่น (Hand Tremor) คืออาการสั่นของมือที่ไม่สามารถควบคุมได้ อาจเกิดขณะอยู่นิ่งหรือขณะเคลื่อนไหว สาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่

• ความเครียดหรือวิตกกังวล ทำให้ระบบประสาทอัตโนมัติทำงานมากขึ้น
• ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ ระดับฮอร์โมนไทรอยด์สูง ทำให้มือสั่น ใจสั่น น้ำหนักลด หรือบางราย อาจมีตาโปนร่วมด้วย
• Essential Tremor เป็นภาวะมือสั่นที่มักสั่นเวลาใช้งานมือ และอาจมีประวัติครอบครัว
• โรคพาร์กินสัน มักเริ่มสั่นข้างเดียว โดยเฉพาะขณะพัก และมีอาการแข็งเกร็งหรือเคลื่อนไหวช้าร่วมด้วย
• ภาวะน้ำตาลต่ำหรือขาดน้ำ อาจทำให้มือสั่น เหงื่อออก ใจสั่น
• ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด เช่น Lithium, Valproate, ยาขยายหลอดลมกลุ่ม beta-agonist
• สารกระตุ้น เช่น คาเฟอีน หรือเครื่องดื่มชูกำลัง

มือสั่น แบ่งออกเป็นกี่ประเภท?

อาการมือสั่นแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ได้แก่ อาการมือสั่นขณะพัก (Rest Tremor) และอาการมือสั่นขณะเคลื่อนไหว (Action Tremor) ดังนี้

1. อาการสั่นขณะอยู่นิ่ง (Resting Tremor) เป็นอาการมือสั่นในขณะที่ร่างกายไม่มีการเคลื่อนไหว ซึ่งจะเห็นอาการมือสั่นชัดเจนเมื่อแขนและมืออยู่ในท่าพักที่ผ่อนคลาย อาการสั่นประเภทนี้จะลดลงเมื่อมีผู้ป่วยมีการเคลื่อนไหวมือหรือแขนที่สั่น มักพบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคพาร์กินสัน และความผิดปกติของระบบประสาทที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหว
2. อาการสั่นขณะเคลื่อนไหว (Action Tremor) เป็นอาการมือสั่นที่เกิดขึ้นในขณะที่ร่างกายมีการเคลื่อนไหวหรือทำกิจกรรมต่าง ๆ ซึ่งแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย ได้แก่ อาการมือสั่นขณะยกต้านแรงโน้มถ่วง (Postural Tremor) เช่น มือสั่นขณะยกของ ถือแก้วน้ำ หรือถือถาดอาหาร และอาการมือสั่นขณะตั้งใจเคลื่อนที่เข้าใกล้เป้าหมาย (Intention Tremor) เช่น มือสั่นขณะเขียนหนังสือ จับช้อนกินอาหาร หรือติดกระดุม

มีอาการมือสั่น ควรเข้ารับการตรวจอะไรบ้าง?

หากมีอาการมือสั่นรุนแรงขึ้น อาจเป็นสัญญาณเตือนถึงความผิดปกติของระบบประสาท จึงควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริง โดยมีการตรวจดังนี้

• การตรวจร่างกายทางระบบประสาท เพื่อประเมินลักษณะการสั่น ประเมินการเคลื่อนไหว รวมถึงตรวจร่างกายทางระบบประสาทอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
• การตรวจเลือด เป็นการตรวจหาภาวะผิดปกติทางเคมีในเลือดที่อาจเป็นสาเหตุได้ เช่น การตรวจระดับน้ำตาลในเลือด ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ เป็นต้น
• การตรวจการทำงานของสมองเพิ่มเติม เช่น ตรวจสอบความผิดปกติของสมองด้วยการทำ MRI, CT Scan หรือ ตรวจดูการทำงานของสมองในกรณีที่มีอาการสั่นที่อาจเกี่ยวข้องกับอาการชักด้วยการตรวจวัดคลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG) หรือ ถ้าหากสงสัยว่าอาการสั่นอาจเป็นโรคพาร์กินสันระยะเริ่มแรก อาจทำการตรวจ F-Dopa PET scan เพื่อดูการทำงานของสารโดปามีนในสมอง

หมายเหตุ: ไม่จำเป็นต้องตรวจทุกชนิด ขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์

วิธีรักษาอาการมือสั่น มีอะไรบ้าง?

ทางเลือกในการรักษาเพื่อแก้อาการมือสั่นนั้นมีหลายวิธี โดยขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยโรคที่เป็นสาเหตุของอาการสั่น แพทย์จะพิจารณาวิธีรักษาที่เหมาะสมตามอาการของผู้ป่วยหลังจากตรวจวินิจฉัยแล้ว ซึ่งแนวทางการรักษามีดังนี้

• การใช้ยา ในหลายกรณี การใช้ยาเป็นแนวทางรักษาหลัก เช่น Essential Tremor มักเริ่มรักษาด้วยยาเพื่อลดความรุนแรงของอาการสั่น, ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ การควบคุมระดับฮอร์โมนไทรอยด์ให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ จะช่วยให้อาการสั่นดีขึ้น, ในกรณีที่มือสั่นเกิดจากภาวะน้ำตาลต่ำ หรือผลข้างเคียงของยา การแก้ไขสาเหตุโดยตรงจะช่วยให้อาการดีขึ้นได้ โดยแพทย์จะพิจารณาเลือกแนวทางรักษาที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย
• การรักษาด้วยเทคโนโลยี MRgFUS (MR guided Focused Ultrasound) เป็นการรักษาโดยการยิงคลื่นเสียงอัลตราซาวนด์ความถี่สูงไปที่โครงสร้างสมองส่วนธาลามัส (VIM) ที่ทำหน้าที่ควบคุมระบบประสาทส่วนกลาง เพื่อลดอาการสั่นของผู้ป่วยโดยตรง วิธีนี้ช่วยลดระยะเวลาพักฟื้นของผู้ป่วยได้ ผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้ภายใน 1-2 วัน
• การผ่าตัดกระตุ้นสมองส่วนลึก (Deep Brain Stimulation) เป็นการผ่าตัดเพื่อฝังขั้วไฟฟ้าไว้ที่สมองของผู้ป่วย โดยใช้เครื่องมือช่วยนำวิถีความแม่นยำสูง (stereotactic surgery) ซึ่งระหว่างการผ่าตัดชนิดนี้ผู้ป่วยจะมีความรู้สึกตัวเพื่อให้แพทย์สามารถประเมินผลการรักษาได้ทันที โดยหลังทำการฝังขั้วไฟฟ้าแล้วแพทย์จะต่อขั้วไฟฟ้าเข้ากับเครื่องกระตุ้นกระแสไฟฟ้า ซึ่งจะถูกติดตั้งที่ชั้นใต้ผิวหนังบริเวณหน้าอกของผู้ป่วย

มือสั่น อาการทางระบบประสาทที่ไม่ควรละเลย

แม้อาการมือสั่นบางครั้งอาจเกิดจากปัจจัยชั่วคราว แต่หากอาการสั่นรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ สั่นข้างเดียว หรือมีอาการอื่นร่วม เช่น เดินช้า แข็งเกร็ง หรือการเคลื่อนไหวผิดปกติ ควรเข้ารับการประเมินโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาท

การวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่ระยะแรก สามารถช่วยควบคุมอาการและลดผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตได้

ที่ศูนย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลพระรามเก้า เรามีทีมแพทย์เฉพาะทางโรคสมองและระบบประสาทและกลุ่มโรคความเคลื่อนไหวผิดปกติ ที่จะคอยดูแลอย่างใกล้ชิด ให้บริการตั้งแต่ขั้นตอนการวินิจฉัย การดูแลรักษา ไปจนถึงการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ป่วยด้วยเวชศาสตร์ฟื้นฟู พร้อมเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัย ช่วยให้วินิจฉัยได้รวดเร็วและแม่นยำ เพิ่มโอกาสในการรักษา และป้องกันภาวะแทรกซ้อนในอนาคต

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการมือสั่น

1. มือสั่นอาจเกี่ยวกับโรคใดได้บ้าง?

หากมีอาการมือสั่นผิดปกติ อาจเกี่ยวข้องกับโรคมือสั่นไม่ทราบสาเหตุ (Essential Tremor) โรคพาร์กินสัน หรือภาวะไทรอยด์เป็นพิษ

2. มือสั่นแบบไหน ควรไปพบแพทย์?

หากมีอาการมือสั่นที่สัมพันธ์กับอารมณ์หรือจากกิจกรรมที่ทำ อาจเป็นอาการมือสั่นที่พบได้ปกติ ซึ่งหากได้รับการดูแลอาการสั่นจะดีขึ้นเอง แต่หากมือสั่นผิดปกติโดยไม่สัมพันธ์กับเหตุการณ์ดังกล่าว และมีอาการรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ เช่น ถือแก้วน้ำแล้วน้ำหก ไม่สามารถจับช้อนตักข้าวได้ หรือเขียนหนังสือแล้วลายมือเปลี่ยน ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุและเข้ารับการรักษาต่อไป

References

Barrell, A. (2023, December 21). Why are my hands shaking? Causes, is it normal, and remedies. Medical News Today. https://www.medicalnewstoday.com/articles/322195

Essential Tremor. (2022, June 28). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/11886-essential-tremor

Mayo Clinic Staff. (2025, March 15). Essential tremor. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/essential-tremor/symptoms-causes/syc-20350534

Tremor or shaking hands. (2023, November 14). NHS. https://www.nhs.uk/symptoms/tremor-or-shaking-hands/