HPV ในผู้ชาย เสี่ยงโรคร้ายโดยไม่รู้ตัวรู้ทันสาเหตุ ป้องกันได้อย่างถูกวิธี

HPV (Human Papillomavirus) มักถูกมองว่าเป็นเรื่องของผู้หญิง แต่ความจริงคือ HPV สามารถติดเชื้อและก่อโรคร้ายแรงในผู้ชายได้เช่นกัน ตั้งแต่โรคหูดหงอนไก่ไปจนถึงมะเร็งหลายชนิด ทำความเข้าใจความเสี่ยง การป้องกัน และวิธีดูแลสุขภาพที่ถูกต้องก่อนที่จะสายเกินไป

HPV คืออะไร และทำไมผู้ชายก็ต้องระวัง?

HPV เป็นไวรัสที่สามารถติดเชื้อได้ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย และก่อให้เกิดโรคในลักษณะที่คล้ายกัน เช่น โรคหูดและมะเร็งชนิดต่างๆ

ในอดีต HPV รู้จักกันว่าเป็นเชื้อที่ทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูกเป็นหลัก ทำให้ผู้ชายส่วนใหญ่มองข้ามความเสี่ยงของตนเองไป นั่นจึงเป็นเหตุผลที่ HPV ถูกเรียกว่า "ภัยเงียบ" สำหรับผู้ชาย

HPV ติดต่ออย่างไร และพบบ่อยแค่ไหนในผู้ชาย?

HPV ติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์เป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นเพศสัมพันธ์ระหว่างชาย-หญิง หรือชาย-ชาย และสามารถติดต่อได้ทุกช่องทางที่มีการสัมผัสกัน เชื้อนี้พบได้บ่อยกว่าที่หลายคนคิด และผู้ที่ติดเชื้อส่วนใหญ่มักไม่รู้ตัวเพราะไม่มีอาการ

HPV ก่อโรคอะไรได้บ้างในผู้ชาย?

การติดเชื้อ HPV ในผู้ชายมักเกิดขึ้นบริเวณที่สัมผัสเชื้อโดยตรง โดยโรคที่พบได้มีดังนี้

• โรคหูดหงอนไก่ (Condyloma Acuminata) มีก้อนติ่งเนื้อขึ้นบริเวณที่ติดเชื้อ มักมีลักษณะเป็นตุ่มเนื้อขรุขระคล้ายหงอนไก่ พบได้บริเวณอวัยวะเพศ รูทวาร หรือบริเวณโดยรอบ แม้ไม่ใช่มะเร็ง แต่ก่อให้เกิดความไม่สบายและสามารถแพร่เชื้อให้คู่นอนได้
• มะเร็งบริเวณคอหอย (Oropharyngeal Cancer) เป็นมะเร็งที่เกิดในบริเวณด้านหลังช่องปาก เป็นชนิดที่พบบ่อยที่สุดในผู้ชายที่ติดเชื้อ HPV โดยมักไม่มีอาการในระยะแรก อาการที่พบเมื่อโรคลุกลาม ได้แก่ เจ็บคอเรื้อรัง กลืนลำบาก หรือคลำพบก้อนที่คอ
• มะเร็งอวัยวะเพศชาย (Penile Cancer) พบได้น้อยกว่ามะเร็งชนิดอื่น แต่ HPV สายพันธุ์เสี่ยงสูงเป็นหนึ่งในสาเหตุหลัก สัญญาณที่ควรระวัง ได้แก่ แผลเรื้อรัง ผิวหนังเปลี่ยนสี หรือมีก้อนผิดปกติ
• มะเร็งบริเวณทวาร (Anal Cancer) พบได้ทั้งในชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชายและกลุ่มอื่น ๆ อาการในระยะแรกมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นริดสีดวงทวาร เช่น เลือดออก คัน ปวด หรือรู้สึกมีก้อน

วิธีการป้องกันเชื้อ HPV ในผู้ชาย

HPV อาจไม่มีอาการเตือน แต่ป้องกันได้ด้วย 3 วิธีหลัก

1. ฉีดวัคซีน HPV เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงในการลดความเสี่ยงมะเร็งที่เกิดจากเชื้อ HPV โดยวัคซีนชนิด 4 สายพันธุ์สามารถป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้ถึง 70% รวมถึงป้องกันโรคหูดหงอนไก่และมะเร็งทวารหนักในผู้ชาย ส่วนวัคซีนชนิด 9 สายพันธุ์นั้นให้การป้องกันที่ครอบคลุมโดยป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้สูงถึง 90% พร้อมทั้งช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งช่องปาก ลำคอ และทวารหนัก ตลอดจนโรคหูดหงอนไก่ในผู้ชายด้วย
2. สวมถุงยางอนามัยทุกครั้ง ลดความเสี่ยงจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นๆ ด้วย
3. หลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคน ลดโอกาสสัมผัสเชื้อ

ผู้ชายตรวจหาเชื้อ HPV ได้อย่างไร?

ปัจจุบันสามารถตรวจหาเชื้อ HPV ในผู้ชายได้ โดยเก็บตัวอย่างจากปัสสาวะ หรือ การป้ายเก็บตัวอย่าง (swab) ในตำแหน่งที่สงสัย อย่างไรก็ตาม แนวทางการตรวจในผู้ชายยังไม่แพร่หลายเท่าในผู้หญิง เนื่องจากแนวปฏิบัติด้านการเก็บตัวอย่างและการรักษาหลังพบเชื้อยังไม่ชัดเจนเท่ากัน

ผู้ชายกลุ่มไหนเสี่ยงเชื้อ HPV พัฒนาเป็นมะเร็ง?

ร่างกายของเราสามารถกำจัดเชื้อ HPV ได้เองด้วยระบบภูมิคุ้มกัน เหมือนกับไวรัสทั่วไป ปัจจัยที่ทำให้เชื้อเรื้อรังและพัฒนาเป็นมะเร็งได้ คือระบบภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ ไม่แข็งแรง ซึ่งเกิดจาก

• พักผ่อนน้อย
• ไม่ออกกำลังกาย
• รับประทานอาหารที่มีสารก่อมะเร็ง
• สูบบุหรี่
• มีโรคประจำตัวที่ส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน
• ผู้ป่วยได้รับยากดภูมิคุ้มกัน

วัคซีน HPV สำหรับผู้ชาย สำคัญแค่ไหน และควรฉีดตอนไหน?

เนื่องจากการตรวจและรักษาหลังติดเชื้อในผู้ชายยังไม่มีแนวปฏิบัติที่ชัดเจน การฉีดวัคซีน HPV จึงเป็นการป้องกันที่สำคัญที่สุด เพื่อลดโอกาสเกิดมะเร็งคอหอยและมะเร็งจาก HPV ในตำแหน่งอื่นๆ

วัคซีน HPV สำหรับผู้ชาย ควรฉีดตอนอายุเท่าไร?

• อายุ 9–14 ปี คือช่วงที่ดีที่สุด เพราะร่างกายตอบสนองต่อวัคซีนได้ดีที่สุดและมักยังไม่เคยได้รับเชื้อ HPV ฉีดเพียง 2 เข็ม ห่างกัน 6 เดือน
• อายุ 15–26 ปี ยังได้รับประโยชน์จากวัคซีน ฉีด 3 เข็ม (เข็มที่ 2 ห่างจากเข็มแรก 1 เดือน และเข็มที่ 3 ห่างออกไปอีก 6 เดือน)
• อายุมากกว่า 26 ปี ยังสามารถฉีดได้ โดยปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมเป็นรายบุคคล

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยกี่ยวกับเชื้อ HPV ในผู้ชาย

1. ฉีดวัคซีน HPV แล้ว ยังต้องป้องกันเพิ่มเติมอีกไหม?

ใช่ เพราะวัคซีนอาจไม่ครอบคลุม HPV ทุกสายพันธุ์ และยังมีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ อีกมาก การใช้ถุงยางอนามัยและการมีเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัยจึงยังคงเป็นสิ่งจำเป็น

2. ผู้ชายและ LGBTQ+ จำเป็นต้องฉีดวัคซีน HPV ไหม?

แนะนำให้ทุกคนฉีด ไม่ว่าจะเป็นผู้ชายทั่วไปหรือกลุ่ม LGBTQ+ เพราะเชื้อ HPV ติดต่อได้ทุกเพศและทุกรูปแบบของการมีเพศสัมพันธ์

โดยเฉพาะในกลุ่มชายที่มีเพศสัมพันธ์กับชาย (MSM) พบว่ามีความเสี่ยงสูงกว่าต่อการเกิดมะเร็งทวารหนักและมะเร็งคอหอย เนื่องจากลักษณะการสัมผัสเชื้อที่มากกว่า และปัจจุบันยังไม่มีการตรวจคัดกรอง HPV ในผู้ชายที่เป็นมาตรฐานเหมือนในผู้หญิง การฉีดวัคซีนจึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดในการป้องกัน