วัคซีน RSV ป้องกันระบบทางเดินหายใจทั้งในเด็กและผู้ใหญ่

วัคซีน RSV กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำคัญในการดูแลสุขภาพ โดยเฉพาะในช่วงที่โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ การรู้จักและเข้าใจวัคซีน RSV จึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม

บทความนี้จะพาไปรู้จักกับความสำคัญ ประโยชน์ และข้อควรรู้เกี่ยวกับการป้องกันเชื้อ RSV เพื่อให้คุณเตรียมความพร้อมและปกป้องคนที่คุณรักได้อย่างมั่นใจ

Key Takeaways

• เชื้อ RSV มักแสดงอาการคล้ายไข้หวัด เช่น มีไข้ ไอ น้ำมูกไหล หายใจลำบาก ในบางรายอาจรุนแรงจนเกิดหลอดลมอักเสบหรือปอดอักเสบได้
• เด็กเล็กโดยเฉพาะช่วงอายุแรกเกิดถึง 2 ปี จะมีความเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อ RSV รุนแรง อาจต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล
• วัคซีน RSV แนะนำสำหรับเด็กแรกเกิดถึง 2 ปี เพื่อป้องกันการติดเชื้อ RSV ตลอด 2 ฤดูกาลระบาดแรกในชีวิต ซึ่งเป็นช่วงที่เด็กยังไม่มีภูมิคุ้มกันเพียงพอ
• วัคซีน RSV ช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อ ลดโอกาสป่วยหนัก และลดภาระค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการรักษาเด็กที่ป่วย SRV
• ควรแจ้งแพทย์หากมีประวัติแพ้วัคซีน มีไข้สูง หรือเคยได้รับวัคซีนอื่นมาก่อน เพื่อความปลอดภัยและการพิจารณาอย่างเหมาะสม

RSV มีอาการหลังติดเชื้ออย่างไร

เชื้อไวรัส RSV (Respiratory Syncytial Virus) เป็นโรคติดต่อในระบบทางเดินหายใจ ที่พบได้บ่อยในเด็กเล็กและผู้สูงอายุ หลังติดเชื้อ RSV ร่างกายจะเริ่มแสดงอาการต่าง ๆ ซึ่งสามารถแบ่งได้ ดังนี้

• อาการทางเดินหายใจส่วนบน เช่น ไอ น้ำมูกไหล คัดจมูก เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบ และอาจมีอาการตาแดงร่วมด้วย
• อาการทางเดินหายใจส่วนล่าง เช่น หลอดลมอักเสบ หรือปอดอักเสบ หาก RSV ลงปอดอาจทำให้ไอบ่อย หายใจลำบาก หรือเหนื่อยง่าย
• อาการหายใจไวต่อสิ่งกระตุ้น ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการหอบ หายใจมีเสียงหวีด แม้ไม่มีประวัติโรคหลอดลมอักเสบมาก่อน โดยมักเกิดจากปัจจัยกระตุ้นรอบตัว เช่น อากาศชื้น ฝุ่น หรือควัน
• อาการเกี่ยวกับหัวใจ ในบางรายที่มีโรคประจำตัวหรือภูมิคุ้มกันอ่อนแอ อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงขึ้น เช่น กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ภาวะหัวใจวาย หรือหัวใจขาดเลือด

เนื่องจาก RSV สามารถก่อให้เกิดอาการรุนแรงได้ทั้งในทารกและผู้ใหญ่ การป้องกันด้วยวัคซีน RSV จึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยลดโอกาสการติดเชื้อและอาการรุนแรงจากไวรัสชนิดนี้

วัคซีน RSV มีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคอย่างไร

วัคซีน RSV คือภูมิคุ้มกันสำเร็จรูป Nirsevimab ที่ได้รับการพัฒนาขึ้นเพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อ RSV ในเด็กเล็ก ด้วยคุณสมบัติที่ออกฤทธิ์เร็วหลังฉีด จึงช่วยสร้างเกราะป้องกันในช่วงฤดูกาลระบาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วัคซีน RSV สามารถลดโอกาสการติดเชื้อ RSV ได้อย่างมาก รวมถึงลดความเสี่ยงจากการเจ็บป่วยรุนแรงที่ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลหรือหอผู้ป่วยวิกฤต (ICU) ได้อย่างชัดเจน อีกทั้งยังช่วยปกป้องลูกน้อยได้นานถึง 5 เดือน ครอบคลุมช่วงเวลาที่เชื้อ RSV ระบาดบ่อยที่สุด ช่วยคลายกังวลเรื่องสุขภาพของลูกได้มากขึ้น

อายุเด็กที่ควรฉีดวัคซีน RSV อยู่ที่เท่าไหร่ ฉีดตอนกี่เดือน?

โดยแพทย์แนะนำให้ฉีดวัคซีนในช่วงเดือนมิถุนายน–พฤศจิกายน ซึ่งเป็นช่วงฤดูกาลที่พบการระบาด ซึ่งกลุ่มเด็กแรกเกิดจนถึง 2 ปี จะเป็นกลุ่มเสี่ยง โดยราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทยได้แนะนำช่วงอายุเด็กที่ควรได้รับวัคซีน RSV ไว้ชัดเจน โดยแบ่งออกเป็นฤดูกาลแรก และฤดูกาลที่สอง ดังนี้

ฤดูกาลแรก (เด็กอายุแรกเกิด - 12 เดือน)

ในช่วงปีแรกเกิด เด็กทารกมีโอกาสเสี่ยงสูงต่อการติดเชื้อ RSV แพทย์จึงแนะนำให้เด็กแรกเกิดจนถึงอายุ 12 เดือนทุกคนรับวัคซีน RSV โดยเฉพาะในทารกที่มีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ เช่น เกิดก่อนกำหนด มีโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด หรือโรคปอดบวมเรื้อรัง โดยทารกที่เกิดในช่วงฤดูกาลระบาดสามารถเข้ารับวัคซีนได้ตั้งแต่หลังคลอดทันที

ฤดูกาลที่สอง (เด็กอายุ 12 - 24 เดือน)

สำหรับเด็กในช่วงอายุ 12 – 24 เดือน แม้จะมีภูมิคุ้มกันมากขึ้น แต่หากเด็กมีโรคประจำตัว หรือมีปัจจัยเสี่ยงต่อการติดเชื้อ RSV ที่รุนแรง แพทย์จะพิจารณาแนะนำให้เข้ารับการฉีดวัคซีน RSV เพิ่มเติม เพื่อช่วยเสริมภูมิคุ้มกันให้ปลอดภัยมากขึ้นในฤดูกาลถัดไป

ประโยชน์ของการฉีดวัคซีน RSV ที่มีต่อเด็ก

การป้องกันโรคตั้งแต่เนิ่น ๆ ถือเป็นหนึ่งในวิธีดูแลสุขภาพที่ดีที่สุดสำหรับเด็กเล็ก วัคซีน RSV มีบทบาทสำคัญในการช่วยลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อ RSV โดยเฉพาะในกลุ่มทารกและเด็กเล็กที่ภูมิคุ้มกันยังไม่สมบูรณ์ ประโยชน์ของการฉีดวัคซีน RSV ก็จะมีดังนี้

• ปกป้องระบบทางเดินหายใจในระยะยาว การติดเชื้อ RSV แม้จะรักษาหายแล้ว แต่บางรายอาจเผชิญกับปัญหาสุขภาพในอนาคต เช่น อาการหลอดลมไว ภาวะหืด หรือปัญหาการทำงานของปอด วัคซีน RSV จึงช่วยลดความเสี่ยงเหล่านี้ได้
• ลดค่าใช้จ่ายในการรักษา หากเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีมีการติดเชื้อ RSV อาจทำให้ต้องเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาลหลายวัน โดยเฉพาะหากมีอาการที่อันตรายอย่างกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ซึ่งนอกจากค่ารักษาพยาบาลแล้ว ยังมีค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ตามมา เช่น การลาหยุดงานของพ่อแม่ การป้องกันไว้ก่อนจึงช่วยลดภาระทั้งด้านเศรษฐกิจและจิตใจของครอบครัวได้
• ใช้ร่วมกับวัคซีนอื่นได้อย่างปลอดภัย วัคซีน RSV สามารถฉีดร่วมกับวัคซีนอื่น ๆ ได้ทันทีโดยไม่ต้องเว้นระยะ และไม่รบกวนการสร้างภูมิคุ้มกันของวัคซีนอื่น ทำให้การดูแลสุขภาพเด็กทำได้ง่ายและครบถ้วนมากขึ้น

นอกเหนือจากเด็กแล้วผู้ใหญ่ก็สามารถติดเชื้อ RSV ได้เช่นกัน การรับวัคซีนป้องกันปอดอักเสบจาก RSV (สำหรับผู้ใหญ่) จึงเป็นเรื่องสำคัญไม่แพ้กัน โดยเฉพาะผู้ใหญ่ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีปัญหาสุขภาพอื่นอยู่แล้ว

ข้อควรระวังในการฉีดวัคซีน RSV ที่ควรรู้

แม้ว่าวัคซีน RSV จะมีบทบาทสำคัญในการช่วยป้องกันการติดเชื้อไวรัส RSV ในเด็กเล็ก แต่ก็มีข้อควรระวังบางประการที่ผู้ปกครองควรทราบก่อนเข้ารับบริการ ดังนี้

• อาจมีอาการแพ้วัคซีน หากลูกเคยมีประวัติแพ้วัคซีนอื่นแบบรุนแรง ควรแจ้งแพทย์ล่วงหน้าเพื่อให้มีการประเมินความเสี่ยงอย่างรอบคอบก่อนเข้ารับวัคซีน RSV
• มีไข้สูงหรือติดเชื้อ ควรรอให้เด็กหายป่วยก่อนจึงจะเข้ารับการฉีดวัคซีน
• มีภาวะเลือดออกหรือช้ำง่าย เนื่องจากวัคซีน RSV ต้องฉีดเข้ากล้ามเนื้อ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดรอยช้ำหรือเลือดออก ควรให้แพทย์ตรวจสอบและพิจารณาก่อน
• ควรแจ้งแพทย์เสมอหากเพิ่งได้รับวัคซีนอื่นมาเร็ว ๆ นี้ แม้วัคซีน RSV จะสามารถฉีดร่วมกับวัคซีนอื่นได้ แต่การแจ้งข้อมูลวัคซีนที่เคยได้รับมาก่อนจะช่วยให้แพทย์วางแผนการฉีดได้อย่างเหมาะสม

วัคซีน RSV ป้องกันลูกน้อยได้ที่โรงพยาบาลพระรามเก้า

วัคซีน RSV ถือเป็นทางเลือกสำคัญในการช่วยปกป้องลูกน้อยจากการติดเชื้อ RSV ซึ่งอาจรุนแรงถึงขั้นต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลได้ การป้องกันตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ให้ลูกเติบโตแข็งแรงและปลอดภัยยิ่งขึ้น

เลือกรักษาสุขภาพลูกน้อยระยะยาว ด้วยแพ็กเกจภูมิคุ้มกันสำเร็จรูปป้องกันไวรัส RSV (สำหรับเด็ก) โรงพยาบาลพระรามเก้า โดยทีมแพทย์ด้านกุมารเวชที่จะดูแลและแนะนำอย่างใกล้ชิด ผู้ปกครองสามารถเข้ารับคำปรึกษา วางแผนการฉีดวัคซีนได้อย่างสบายใจ เพื่อการดูแลสุขภาพของลูกให้แข็งแรง

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับวัคซีน RSV

หลังฉีดวัคซีน RSV อาจเกิดผลข้างเคียงอะไรได้บ้าง?

วัคซีน RSV อาจทำให้เกิดอาการบวม แดง หรือปวดบริเวณที่ฉีดเล็กน้อยในบางราย บางคนอาจมีไข้ต่ำหรืออ่อนเพลีย ซึ่งมักเป็นเพียงอาการชั่วคราวและหายได้เอง หากมีอาการรุนแรงควรปรึกษาแพทย์ทันที

ผู้ใหญ่สามารถฉีดวัคซีน RSV ได้ไหม?

ในปัจจุบันวัคซีน RSV ที่ใช้ในประเทศไทยจะเน้นการป้องกันในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กแรกเกิดถึง 2 ปี สำหรับผู้ใหญ่หรือผู้สูงอายุก็จะมี วัคซีนป้องกันปอดอักเสบจาก RSV สำหรับผู้ใหญ่ ให้บริการที่โรงพยาบาลพระรามเก้า

References

Respiratory syncytial virus (RSV). (2024, August 30). U.S. Department of Health & Human Services. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/rsv/about/index.html

RSV (Respiratory Syncytial Virus). (2025, May 7). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/rsv-respiratory-syncytial-virus

Respiratory syncytial virus (RSV). (2024, July 5). National Health Service. https://www.nhs.uk/conditions/respiratory-syncytial-virus-rsv/

RSV vaccine. (2024, September 1). National Health Service. https://www.nhs.uk/vaccinations/rsv-vaccine/