บทความสุขภาพ
Knowledge

หนึ่งปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์ของเพศหญิงที่ไม่ควรมองข้ามเลยก็คือ ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ เพราะส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน และคุณภาพชีวิตของผู้หญิงเป็นอย่างมาก โดยหากไม่ได้รับการดูแลรักษาที่เหมาะสม อาจส่งผลร้ายแรงต่อสุขภาพของผู้หญิงได้
ในบทความนี้จะพามาทำความรู้จักกับปัญหาสุขภาพนี้กันมากขึ้นว่าจริง ๆ แล้วอุ้งเชิงกรานอักเสบ เกิดจากอะไร อาการเป็นแบบไหน มีแนวทางรักษาอย่างไรบ้าง รวมถึงวิธีป้องกันและคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะนี้ เพื่อที่จะสามารถรับมือภาวะนี้ได้อย่างถูกต้องเหมาะสม
Key Takeaways
ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ (Pelvic Inflammatory Disease : PID) หมายถึง การติดเชื้อในระบบสืบพันธุ์เพศหญิงส่วนบน ได้แก่ มดลูก ท่อนำไข่ รังไข่ ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อมีการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิดบริเวณช่องคลอดที่ไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม ก่อให้เกิดการแพร่กระจายไปยังอวัยวะสืบพันธุ์ต่าง ๆ และส่งผลให้เกิดภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบในที่สุด หากปล่อยไว้อาจกระทบต่อการตั้งครรภ์ในอนาคตได้
โดยอุ้งเชิงกรานอักเสบคือภาวะที่สามารถพบได้บ่อยในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ หรือผู้หญิงที่มีช่วงอายุตั้งแต่ 15-25 ปีขึ้นไป รวมไปถึงผู้ที่มีพฤติกรรมทางเพศที่เสี่ยง เช่น มีคู่นอนมากกว่า 1 คน ขาดการป้องกันที่เหมาะสมขณะมีเพศสัมพันธ์ นอกจากนี้ผู้ที่มีประวัติติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ก็มีโอกาสที่จะมีภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบได้เช่นกัน

อาการอุ้งเชิงกรานอักเสบมักมีสัญญาณคล้ายกับอาการเจ็บป่วยทั่วไปของผู้หญิง และอาการมักไม่รุนแรง แต่ในบางครั้งเมื่อเป็นอุ้งเชิงกรานอักเสบอาจมีอาการที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลันที่ควรสังเกตร่วมด้วย โดยผู้ป่วยอุ้งเชิงกรานอักเสบมีอาการที่พบได้บ่อยมีดังนี้
หากมีอาการเหล่านี้ ควรพบแพทย์ใน 24 ชั่วโมง
ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ เกิดจากการติดเชื้อภายในช่องคลอดที่ไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างถูกต้องเหมาะสม ทำให้เชื้อแพร่กระจายเข้าสู่อวัยวะสืบพันธุ์ และส่งผลให้เกิดภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบในที่สุด โดยสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะนี้ ได้แก่
แม้ว่าอาการของภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบจะดูเหมือนไม่รุนแรง คล้ายอาการเจ็บป่วยทั่วไป แต่เมื่อไหร่ที่รู้สึกปวดท้องน้อยมากกว่าปกติ สังเกตเห็นตกขาวที่มีสีและกลิ่นผิดปกติ หรือแม้แต่มีอาการไข้ขึ้นสูง หนาวสั่น อาเจียนไม่หยุดหลังรับประทานยา แนะนำว่าควรรีบพบแพทย์โดยเร็วที่สุด เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง และเป็นอันตรายต่อร่างกาย

เมื่อเผชิญกับภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ ผู้หญิงควรเข้าพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรับการรักษาโดยเร็วที่สุด เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย และกระทบต่อคุณภาพชีวิต โดยภาวะแทรกซ้อนที่ควรระวังเมื่อเป็นอุ้งเชิงกรานอักเสบมีดังนี้
เพราะอาการของภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบส่วนใหญ่คล้ายกับอาการผิดปกติของร่างกายเพศหญิงอื่น ๆ การวินิจฉัยจึงเป็นขั้นตอนที่สำคัญอย่างมาก เพื่อให้แพทย์ได้สามารถวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม โดยมีขั้นตอนที่ต้องรู้ดังนี้

เมื่อเข้ารับการวินิจฉัยเรียบร้อยแล้วว่าเป็นภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ แพทย์จะวางแผนแนวทางการรักษาเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายต่อผู้ป่วย โดยวิธีรักษาอุ้งเชิงกรานอักเสบ สามารถทำได้ดังนี้
นอกจากการรักษาอุ้งเชิงกรานอักเสบด้วยการใช้ยา หรือการผ่าตัดเพื่อระบายฝีหนองออกตามแนวทางการรักษาของแพทย์แล้ว ผู้ป่วยอุ้งเชิงกรานอักเสบจำเป็นต้องปฏิบัติตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด เช่น งดการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างการรักษา พาคู่นอนมาตรวจวินิจฉัยหาเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ร่วมด้วย เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำของโรค
มากไปกว่าการเข้ารับการรักษาภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบที่เหมาะสมแล้ว การเรียนรู้วิธีป้องกันการเกิดอุ้งเชิงกรานอักเสบก็เป็นขั้นตอนสำคัญเช่นเดียวกันเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพร่างกาย และป้องกันไม่ให้ภาวะนี้กลับมาเป็นซ้ำได้
ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบถือเป็นหนึ่งในภาวะสุขภาพที่ผู้หญิงไม่ควรมองข้ามโดยเด็ดขาด เพราะไม่เพียงแต่จะมีอาการที่คล้ายอาการเจ็บป่วยทั่วไปของผู้หญิงแล้ว หากปล่อยทิ้งไว้อาจมีภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายต่อระบบสืบพันธุ์ได้ในอนาคต ฉะนั้นหากสังเกตว่าตัวเองมีสัญญาณของภาวะนี้แล้ว ควรเข้าพบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสม
สำหรับใครที่เป็นกังวลว่าตัวเองกำลังเผชิญกับภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบอยู่หรือไม่ สามารถเข้ารับการตรวจร่างกายและวินิจฉัยโรคเบื้องต้นได้ที่ศูนย์สูตินรีเวช โรงพยาบาลพระรามเก้า ที่ให้บริการครอบคลุมการดูแลรักษาสุขภาพอนามัยสตรีในทุกช่วงวัย ไม่ว่าจะเป็นการตรวจภายใน การฝากครรภ์ การคุมกำเนิด การรักษาภาวะมีบุตรยาก ตลอดจนการรักษาทางนรีเวชต่าง ๆ ด้วยเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย พร้อมด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางมากประสบการณ์ สามารถวินิจฉัยและเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาได้อย่างแม่นยำ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
การรักษาจะใช้ระยะเวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์ ซึ่งต้องปฏิบัติตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด
ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ อันตรายไหม? ถือเป็นภาวะที่อันตรายมาก หากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม เสี่ยงทำให้มีบุตรยาก หรือตั้งครรภ์นอกมดลูกได้
ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบสามารถกลับมาเป็นซ้ำได้ หากรักษาผิดวิธี หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ เช่น มีเพศสัมพันธ์แบบไม่ป้องกัน มีคู่นอนหลายคน ติดเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ สวนล้างช่องคลอดเป็นประจำ เป็นต้น
โดยทั่วไปแล้วผู้ป่วยภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบจำเป็นต้องทานยาปฏิชีวนะต่อเนื่อง 2 สัปดาห์ หรือ 14 วัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการวางแผนการรักษาของแพทย์ตามความรุนแรงของโรค
โอกาสสำเร็จน้อยลง เนื่องจากท่อนำไข่อาจอุดตัน มีพังผืด หรือบาดแผลที่ทำให้ไข่ไม่สามารถปฏิสนธิได้ และอาจเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์นอกมดลูกที่เป็นอันตรายต่อชีวิตของผู้ป่วยได้อีกด้วย อย่างไรก็ตาม หากได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว จะลดโอกาสเกิดภาวะมีบุตรยากลงได้
References
Mayo Clinic Staff. (n.d.). Pelvic inflammatory disease (PID) - Symptoms & causes. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pelvic-inflammatory-disease/symptoms-causes/syc-20352594
Pelvic inflammatory disease. (2025, December 17). NHS. https://www.nhs.uk/conditions/pelvic-inflammatory-disease-pid/
Pelvic inflammatory disease (PID): Symptoms & treatment. (n.d.). Cleveland Clinic https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9129-pelvic-inflammatory-disease-pid
Pelvic inflammatory disease (PID). (n.d.). John Hopkins Medicine. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/pelvic-inflammatory-disease-pid
แพ็กเกจที่เกี่ยวข้อง (6)
ดูทั้งหมด
บทความที่เกี่ยวข้อง (10)
ดูทั้งหมด
บทความที่คุณอาจสนใจ (0)
ดูทั้งหมด
แจ้ง JCI เรื่องความปลอดภัยของผู้ป่วย
หากท่านต้องการแสดงความคิดเห็นหรือมีข้อเสนอแนะ ส่ง Email ถึงเราได้ที่ [email protected]
Copyright © 2024 All Rights Reserved | Praram 9 Hospital