บทความสุขภาพ

Knowledge

อุ้งเชิงกรานอักเสบ คือภาวะอะไร มีอาการและวิธีการรักษาอย่างไร

อุ้งเชิงกรานอักเสบ คือภาวะอะไร มีอาการและวิธีการรักษาอย่างไร

หนึ่งปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์ของเพศหญิงที่ไม่ควรมองข้ามเลยก็คือ ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ เพราะส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน และคุณภาพชีวิตของผู้หญิงเป็นอย่างมาก โดยหากไม่ได้รับการดูแลรักษาที่เหมาะสม อาจส่งผลร้ายแรงต่อสุขภาพของผู้หญิงได้


ในบทความนี้จะพามาทำความรู้จักกับปัญหาสุขภาพนี้กันมากขึ้นว่าจริง ๆ แล้วอุ้งเชิงกรานอักเสบ เกิดจากอะไร อาการเป็นแบบไหน มีแนวทางรักษาอย่างไรบ้าง รวมถึงวิธีป้องกันและคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะนี้ เพื่อที่จะสามารถรับมือภาวะนี้ได้อย่างถูกต้องเหมาะสม


Key Takeaways


  • อุ้งเชิงกรานอักเสบ (Pelvic Inflammatory Disease : PID) คือภาวะติดเชื้อในอวัยวะระบบสืบพันธุ์เพศหญิงส่วนบน เช่น รังไข่ ท่อนำไข่ มดลูก
  • อุ้งเชิงกรานอักเสบมาจากการติดเชื้อบริเวณช่องคลอดที่ไม่ได้รับการรักษา เช่น ติดเชื้อจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ การมีพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ การสวนล้างช่องคลอดเป็นประจำ ซึ่งจะรบกวนสมดุลของช่องคลอด เพิ่มการติดเชื้อได้
  • อาการของอุ้งเชิงกรานอักเสบคล้ายกับอาการเจ็บป่วยทั่วไปของผู้หญิง เช่น ปวดหน่วงท้องน้อย มีตกขาวสีและกลิ่นผิดปกติ รู้สึกเจ็บลึกเมื่อมีเพศสัมพันธ์ แสบขัดช่องคลอดเวลาปัสสาวะ
  • ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบสามารถรักษาได้ด้วยการทานยาปฏิชีวนะเพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรีย หากมีอาการรุนแรงแพทย์อาจพิจารณาให้ยาทางหลอดเลือดดำแทน รวมถึงผ่าตัดเพื่อเอาฝีหนองออก

ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ (Pelvic Inflammatory Disease : PID) คืออะไร เกิดขึ้นที่ส่วนไหนของร่างกาย?


ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ (Pelvic Inflammatory Disease : PID) หมายถึง การติดเชื้อในระบบสืบพันธุ์เพศหญิงส่วนบน ได้แก่ มดลูก ท่อนำไข่ รังไข่ ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อมีการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิดบริเวณช่องคลอดที่ไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม ก่อให้เกิดการแพร่กระจายไปยังอวัยวะสืบพันธุ์ต่าง ๆ และส่งผลให้เกิดภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบในที่สุด หากปล่อยไว้อาจกระทบต่อการตั้งครรภ์ในอนาคตได้


โดยอุ้งเชิงกรานอักเสบคือภาวะที่สามารถพบได้บ่อยในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ หรือผู้หญิงที่มีช่วงอายุตั้งแต่ 15-25 ปีขึ้นไป รวมไปถึงผู้ที่มีพฤติกรรมทางเพศที่เสี่ยง เช่น มีคู่นอนมากกว่า 1 คน ขาดการป้องกันที่เหมาะสมขณะมีเพศสัมพันธ์ นอกจากนี้ผู้ที่มีประวัติติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ก็มีโอกาสที่จะมีภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบได้เช่นกัน

อุ้งเชิงกรานอักเสบ อาการเป็นอย่างไร?


อาการอุ้งเชิงกรานอักเสบ

อาการอุ้งเชิงกรานอักเสบมักมีสัญญาณคล้ายกับอาการเจ็บป่วยทั่วไปของผู้หญิง และอาการมักไม่รุนแรง แต่ในบางครั้งเมื่อเป็นอุ้งเชิงกรานอักเสบอาจมีอาการที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลันที่ควรสังเกตร่วมด้วย โดยผู้ป่วยอุ้งเชิงกรานอักเสบมีอาการที่พบได้บ่อยมีดังนี้


  • อาการปวด หน่วง หรือเจ็บท้อง โดยเฉพาะปวดท้องน้อย
  • ตกขาวมีกลิ่นหรือสีที่ผิดแปลกไปจากปกติ เช่น มีสีเขียว สีเหลือง กลิ่นเหม็น
  • รู้สึกเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์
  • มีเลือดออกทางช่องคลอดในช่วงที่ไม่ได้มีรอบเดือน
  • มีไข้ หนาวสั่น
  • รู้สึกคลื่นไส้ วิงเวียนศีรษะ ไม่สบายตัว
  • รู้สึกแสบขัดอวัยวะเพศขณะปัสสาวะ
  • ประจำเดือนมาผิดปกติ หรือมีอาการปวดท้องประจำเดือนมากผิดปกติ

หากมีอาการเหล่านี้ ควรพบแพทย์ใน 24 ชั่วโมง


อุ้งเชิงกรานอักเสบ เกิดจากสาเหตุอะไร มีปัจจัยเสี่ยงอะไรบ้าง?


ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ เกิดจากการติดเชื้อภายในช่องคลอดที่ไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างถูกต้องเหมาะสม ทำให้เชื้อแพร่กระจายเข้าสู่อวัยวะสืบพันธุ์ และส่งผลให้เกิดภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบในที่สุด โดยสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะนี้ ได้แก่


  • การติดเชื้อจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่น โรคหนองในแท้ (Gonorrhea) โรคหนองในเทียม (Chlamydia)
  • ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ เช่น ไม่สวมใส่ถุงยางอนามัยขณะมีเพศสัมพันธ์ มีคู่นอนมากกว่า 1 คน
  • ผู้ที่มีประวัติเคยเป็นภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบมาก่อน มีโอกาสที่จะเป็นซ้ำได้
  • ผู้หญิงที่เคยมีประวัติการคลอดบุตร การแท้งบุตร หรือการทำแท้งที่มีการขูดมดลูก ซึ่งอาการเหล่านี้ทำให้ปากมดลูกเปิด ส่งผลให้เกิดโรคผ่านส่วนโพรงมดลูกง่ายขึ้น
  • ผู้ที่ใส่ห่วงอนามัย (IUD) ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อและพัฒนาเป็นภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบได้ โดยเฉพาะในช่วง 3 สัปดาห์แรกหลังใส่
  • ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันร่างกายต่ำ ทำให้ร่างกายไม่สามารถต่อสู้กับเชื้อแบคทีเรียได้ดีเท่าที่ควร
  • ผู้ที่สวนล้างช่องคลอดเป็นประจำ ซึ่งเพิ่มโอกาสการติดเชื้อบริเวณช่องคลอดได้ง่าย

อาการอุ้งเชิงกรานอักเสบแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์


แม้ว่าอาการของภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบจะดูเหมือนไม่รุนแรง คล้ายอาการเจ็บป่วยทั่วไป แต่เมื่อไหร่ที่รู้สึกปวดท้องน้อยมากกว่าปกติ สังเกตเห็นตกขาวที่มีสีและกลิ่นผิดปกติ หรือแม้แต่มีอาการไข้ขึ้นสูง หนาวสั่น อาเจียนไม่หยุดหลังรับประทานยา แนะนำว่าควรรีบพบแพทย์โดยเร็วที่สุด เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง และเป็นอันตรายต่อร่างกาย


ภาวะแทรกซ้อนของภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบที่ควรระวังมีอะไรบ้าง?


ภาวะแทรกซ้อนอุ้งเชิงกรานอักเสบ

เมื่อเผชิญกับภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ ผู้หญิงควรเข้าพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรับการรักษาโดยเร็วที่สุด เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย และกระทบต่อคุณภาพชีวิต โดยภาวะแทรกซ้อนที่ควรระวังเมื่อเป็นอุ้งเชิงกรานอักเสบมีดังนี้


  • มีอาการปวดเชิงกรานเรื้อรัง ซึ่งส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน
  • ภาวะมีบุตรยาก เนื่องจากเกิดพังผืดหรือบาดแผลในท่อนำไข่ ส่งผลให้ท่อนำไข่ตีบตัน ไข่ที่ตกลงเตรียมพร้อมปฏิสนธิจึงไม่สามารถผ่านท่อนำไข่ได้ และทำให้เกิดภาวะมีบุตรยากตามมาได้
  • การตั้งครรภ์นอกมดลูก เนื่องจากไข่ที่ปฏิสนธิฝังตัวที่พังผืดบริเวณท่อนำไข่ ซึ่งถือเป็นภาวะที่อันตรายต่อชีวิต เพราะอาจส่งให้เกิดภาวะตกเลือดรุนแรงได้
  • มีฝีหรือหนองเกิดขึ้นในบริเวณอุ้งเชิงกราน เนื่องจากการติดเชื้อที่รุนแรง ซึ่งจำเป็นต้องรีบนำออกเพื่อป้องกันการกระจายลุกลามไปยังอวัยวะสืบพันธุ์อื่น ๆ

อุ้งเชิงกรานอักเสบ วินิจฉัยอย่างไร มีขั้นตอนอะไรบ้าง?


เพราะอาการของภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบส่วนใหญ่คล้ายกับอาการผิดปกติของร่างกายเพศหญิงอื่น ๆ การวินิจฉัยจึงเป็นขั้นตอนที่สำคัญอย่างมาก เพื่อให้แพทย์ได้สามารถวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม โดยมีขั้นตอนที่ต้องรู้ดังนี้


  • เข้าพบแพทย์ เพื่อรับการซักประวัติสุขภาพอย่างละเอียด รวมถึงปัจจัยเสี่ยง เช่น ประวัติการติดเชื้ออุ้งเชิงกรานอักเสบ ประวัติการมีเพศสัมพันธ์
  • ตรวจร่างกายเบื้องต้น เช่น วัดอุณหภูมิร่างกาย คลำบริเวณอุ้งเชิงกรานว่าเจอก้อน หรือกดแล้วมีอาการเจ็บปวดมากน้อยแค่ไหน
  • ตรวจภายใน เพื่อตรวจหาความผิดปกติของมดลูกและปากมดลูกว่ามีอาการเจ็บปวดหรือไม่ รวมถึงตรวจสารคัดคลั่งหรือตกขาวที่ผิดปกติจากช่องคลอดและปากมดลูก
  • ตรวจเลือดและปัสสาวะ เพื่อตรวจหาการตั้งครรภ์ เชื้อ HIV และเชื้อจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ ที่อาจเป็นสาเหตุของภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ รวมถึงสังเกตปริมาณเม็ดเลือดขาวเพื่อวินิจฉัยการติดเชื้ออื่น ๆ ร่วมด้วย
  • ตรวจด้วยอัลตราซาวนด์ (Ultrasound) หรือ MRI เพื่อตรวจหาความผิดปกติของอุ้งเชิงกราน ว่ามีการสะสมของหนองหรือถุงน้ำภายในหรือไม่ ซึ่งควรพิจารณาตรวจในบางราย
  • การสุ่มตรวจเนื้อเยื่อโพรงมดลูก (Endometrial Biopsy) เพื่อหาสัญญาณการติดเชื้อ
  • การผ่าตัดส่องกล้องช่องท้อง (Laparoscopy) เพื่อดูความผิดปกติอื่น ๆ บริเวณอุ้งเชิงกรานและอวัยวะในช่องท้อง

อุ้งเชิงกรานอักเสบ รักษาอย่างไรได้บ้าง?


วิธีรักษาอุ้งเชิงกรานอักเสบ

เมื่อเข้ารับการวินิจฉัยเรียบร้อยแล้วว่าเป็นภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ แพทย์จะวางแผนแนวทางการรักษาเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายต่อผู้ป่วย โดยวิธีรักษาอุ้งเชิงกรานอักเสบ สามารถทำได้ดังนี้


  • หากถามว่าผู้ป่วยอุ้งเชิงกรานอักเสบ กินยาอะไรนั้น แพทย์จะแนะนำให้ใช้ยาปฏิชีวนะ เนื่องจากภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบมีสาเหตุหลักคือการติดเชื้อแบคทีเรีย การใช้ยาปฏิชีวนะจะสามารถช่วยกำจัดเชื้อแบคทีเรียดังกล่าวได้ โดยผู้ป่วยต้องรับประทานต่อเนื่องตามที่แพทย์สั่ง เพื่อป้องกันการติดเชื้อซ้ำ
  • ในกรณีที่ผู้ป่วยอุ้งเชิงกรานอักเสบมีการอักเสบที่รุนแรง จนตรวจพบฝีหนองหรือพังผืดบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ แพทย์จะทำการผ่าตัดเพื่อระบายหนองออก
  • ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่ตอบสนองต่อการรับประทานยาปฏิชีวนะ มีอาการที่รุนแรง หรืออยู่ในช่วงระหว่างการตั้งครรภ์ แพทย์อาจพิจารณาให้รักษาด้วยการให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำแทน

นอกจากการรักษาอุ้งเชิงกรานอักเสบด้วยการใช้ยา หรือการผ่าตัดเพื่อระบายฝีหนองออกตามแนวทางการรักษาของแพทย์แล้ว ผู้ป่วยอุ้งเชิงกรานอักเสบจำเป็นต้องปฏิบัติตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด เช่น งดการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างการรักษา พาคู่นอนมาตรวจวินิจฉัยหาเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ร่วมด้วย เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำของโรค


อุ้งเชิงกรานอักเสบ มีวิธีป้องกันอย่างไรได้บ้าง?


มากไปกว่าการเข้ารับการรักษาภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบที่เหมาะสมแล้ว การเรียนรู้วิธีป้องกันการเกิดอุ้งเชิงกรานอักเสบก็เป็นขั้นตอนสำคัญเช่นเดียวกันเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพร่างกาย และป้องกันไม่ให้ภาวะนี้กลับมาเป็นซ้ำได้


  • การใช้ถุงยางอนามัย ขณะมีเพศสัมพันธ์
  • การเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ เช่น ไม่มีคู่นอนหลายคน
  • การเข้าพบแพทย์เป็นประจำ เพื่อติดตามอาการทั้งผู้ป่วยและคู่นอน รวมถึงตรวจร่างกาย และหาเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
  • เลี่ยงการสวนล้างช่องคลอดบ่อยครั้ง เนื่องจากอาจทำให้แบคทีเรียในช่องคลอดขาดสมดุล และเสี่ยงติดเชื้อได้ง่าย
  • ปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับวิธีการคุมกำเนิดอื่น ๆ นอกเหนือจากการใส่ห่วงอนามัย เพื่อลดความเสี่ยงการเป็นอุ้งเชิงกรานอักเสบ

อุ้งเชิงกรานอักเสบ ภาวะที่ผู้หญิงไม่ควรมองข้าม ดูแลได้ที่โรงพยาบาลพระรามเก้า


ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบถือเป็นหนึ่งในภาวะสุขภาพที่ผู้หญิงไม่ควรมองข้ามโดยเด็ดขาด เพราะไม่เพียงแต่จะมีอาการที่คล้ายอาการเจ็บป่วยทั่วไปของผู้หญิงแล้ว หากปล่อยทิ้งไว้อาจมีภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายต่อระบบสืบพันธุ์ได้ในอนาคต ฉะนั้นหากสังเกตว่าตัวเองมีสัญญาณของภาวะนี้แล้ว ควรเข้าพบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสม


สำหรับใครที่เป็นกังวลว่าตัวเองกำลังเผชิญกับภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบอยู่หรือไม่ สามารถเข้ารับการตรวจร่างกายและวินิจฉัยโรคเบื้องต้นได้ที่ศูนย์สูตินรีเวช โรงพยาบาลพระรามเก้า ที่ให้บริการครอบคลุมการดูแลรักษาสุขภาพอนามัยสตรีในทุกช่วงวัย ไม่ว่าจะเป็นการตรวจภายใน การฝากครรภ์ การคุมกำเนิด การรักษาภาวะมีบุตรยาก ตลอดจนการรักษาทางนรีเวชต่าง ๆ ด้วยเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย พร้อมด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางมากประสบการณ์ สามารถวินิจฉัยและเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาได้อย่างแม่นยำ


สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม



คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอุ้งเชิงกรานอักเสบ


1. อุ้งเชิงกรานอักเสบ กี่วันหาย?


การรักษาจะใช้ระยะเวลาประมาณ 1-2 สัปดาห์ ซึ่งต้องปฏิบัติตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัด


2. อุ้งเชิงกรานอักเสบ อันตรายถึงชีวิตหรือไม่?


ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบ อันตรายไหม? ถือเป็นภาวะที่อันตรายมาก หากไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม เสี่ยงทำให้มีบุตรยาก หรือตั้งครรภ์นอกมดลูกได้


3. อุ้งเชิงกรานอักเสบ สามารถกลับมาเป็นซ้ำได้หรือไม่?


ภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบสามารถกลับมาเป็นซ้ำได้ หากรักษาผิดวิธี หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ เช่น มีเพศสัมพันธ์แบบไม่ป้องกัน มีคู่นอนหลายคน ติดเชื้อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ สวนล้างช่องคลอดเป็นประจำ เป็นต้น


4. ควรกินยาปฏิชีวนะนานแค่ไหนในการรักษาอุ้งเชิงกรานอักเสบ?


โดยทั่วไปแล้วผู้ป่วยภาวะอุ้งเชิงกรานอักเสบจำเป็นต้องทานยาปฏิชีวนะต่อเนื่อง 2 สัปดาห์ หรือ 14 วัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการวางแผนการรักษาของแพทย์ตามความรุนแรงของโรค


5. อุ้งเชิงกรานอักเสบ มีลูกได้ไหม?


โอกาสสำเร็จน้อยลง เนื่องจากท่อนำไข่อาจอุดตัน มีพังผืด หรือบาดแผลที่ทำให้ไข่ไม่สามารถปฏิสนธิได้ และอาจเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์นอกมดลูกที่เป็นอันตรายต่อชีวิตของผู้ป่วยได้อีกด้วย อย่างไรก็ตาม หากได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว จะลดโอกาสเกิดภาวะมีบุตรยากลงได้


References


Mayo Clinic Staff. (n.d.). Pelvic inflammatory disease (PID) - Symptoms & causes. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pelvic-inflammatory-disease/symptoms-causes/syc-20352594


Pelvic inflammatory disease. (2025, December 17). NHS. https://www.nhs.uk/conditions/pelvic-inflammatory-disease-pid/


Pelvic inflammatory disease (PID): Symptoms & treatment. (n.d.). Cleveland Clinic https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9129-pelvic-inflammatory-disease-pid


Pelvic inflammatory disease (PID). (n.d.). John Hopkins Medicine. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/pelvic-inflammatory-disease-pid

เกี่ยวกับผู้เขียนบทความ

แพ็กเกจที่เกี่ยวข้อง (6)

ดูทั้งหมด

บทความที่เกี่ยวข้อง (10)

ดูทั้งหมด

Copyright © 2024 All Rights Reserved | Praram 9 Hospital