ตรวจมะเร็งปากมดลูก มีวิธีตรวจคัดกรองกี่วิธี ใครควรตรวจบ้าง?

มะเร็งปากมดลูก เป็นมะเร็งที่พบได้มากเป็นอันดับ 2 ของผู้หญิงไทยรองจากมะเร็งเต้านม โดยข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่าในแต่ละปี มีผู้หญิงกว่า 6 แสนคนทั่วโลกได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งปากมดลูก การตรวจมะเร็งปากมดลูกตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้หญิงไม่ควรมองข้าม

ในปัจจุบันมีวิธีการตรวจมะเร็งปากมดลูกหลายรูปแบบให้เลือก แต่ละแบบมีข้อดีและความเหมาะสมที่แตกต่างกันไป ในบทความนี้จึงจะพามาทำความรู้จักวิธีตรวจมะเร็งปากมดลูกแต่ละแบบ ความสำคัญของการตรวจมะเร็งปากมดลูก รวมถึงข้อควรรู้ต่าง ๆ ก่อนตรวจมะเร็งปากมดลูก เพื่อให้คุณดูแลสุขภาพได้อย่างมั่นใจ และลดความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Key Takeaways

• ตรวจมะเร็งปากมดลูก เป็นวิธีที่ช่วยป้องกันและลดอัตราการเสียชีวิตจากมะเร็งปากมดลูกได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในผู้หญิงอายุ 25 ปีขึ้นไปที่ควรตรวจเป็นประจำทุก 1-3 ปี
• วิธีการตรวจมะเร็งปากมดลูกมีด้วยกัน 3 แบบ ได้แก่ การตรวจทางเซลล์วิทยา หรือ Pap Test และการตรวจ HPV DNA Test

ทำไมผู้หญิงต้องตรวจมะเร็งปากมดลูก?

ตรวจมะเร็งปากมดลูกเป็นการดูแลสุขภาพที่ผู้หญิงทุกคนไม่ควรมองข้าม เพราะมะเร็งปากมดลูกมักไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะแรก หากไม่ได้ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกก่อน อาจทำให้พบโรคเมื่ออยู่ในระยะลุกลาม ซึ่งรักษาได้ยากและมีโอกาสเสียชีวิตสูงขึ้น

สาเหตุหลักของมะเร็งปากมดลูกเกิดจากการติดเชื้อไวรัส HPV (Human Papillomavirus) โดยเฉพาะสายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูง เช่น HPV 16 และ HPV 18 การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกจึงมีบทบาทสำคัญในการค้นหาความผิดปกติของเซลล์ในระยะเริ่มต้น เพื่อให้สามารถรักษาได้ทันก่อนเซลล์จะกลายเป็นมะเร็ง

ตรวจมะเร็งปากมดลูก มีกี่วิธี?

ตรวจมะเร็งปากมดลูก ปัจจุบันมีหลากหลายวิธีให้เลือก โดยการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกแต่ละวิธีจะมีจุดประสงค์และความเหมาะสมที่แตกต่างกันไปตามช่วงอายุ และความเสี่ยงของแต่ละบุคคล ซึ่งวิธีตรวจมะเร็งปากมดลูกที่ใช้ในปัจจุบันมีวิธีหลัก ๆ ดังนี้

การตรวจทางเซลล์วิทยา (Cytology)

การตรวจทางเซลล์วิทยา (Cytology) เป็นการเก็บเซลล์จากบริเวณปากมดลูก เพื่อตรวจหาความผิดปกติของเซลล์ ซึ่งอาจเก็บได้หลากหลายเทคนิค เช่น Pap Smear, Thin Prep หรือ Liquid Prep

โดยวิธีการตรวจมะเร็งปากมดลูกแบบเซลล์วิทยา จะเหมาะสำหรับผู้หญิงที่มีอายุ 21 ปีขึ้นไป หรือเริ่มมีเพศสัมพันธ์แล้ว ซึ่งควรตรวจทุก ๆ 1-3 ปี ตามคำแนะนำของแพทย์

การตรวจหาเชื้อไวรัส HPV DNA (HPV Test)

การตรวจหาเชื้อไวรัส HPV DNA เป็นวิธีตรวจหาต้นเหตุของมะเร็งปากมดลูกโดยตรง โดยจะตรวจหาเชื้อไวรัส HPV สายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงจากเซลล์บริเวณปากมดลูก ซึ่งวิธีนี้มีความรวดเร็ว และสามารถตรวจพบความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งปากมดลูกได้ตั้งแต่ก่อนที่เซลล์จะเริ่มเปลี่ยนแปลง

การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธีนี้เหมาะสำหรับผู้หญิงอายุ 30 ปีขึ้นไป โดยสามารถตรวจร่วมกับวิธี Pap Smear หรือ ThinPrep ได้ เพื่อเพิ่มความแม่นยำมากยิ่งขึ้น

ใครควรตรวจมะเร็งปากมดลูกบ้าง?

หลายคนอาจสงสัยว่า ใครบ้างที่ควรตรวจมะเร็งปากมดลูก ความจริงแล้วการตรวจมะเร็งปากมดลูก เป็นการตรวจคัดกรองสุขภาพที่ผู้หญิงทุกคนควรให้ความสำคัญ เนื่องจากมะเร็งปากมดลูกสามารถเกิดขึ้นได้โดยไม่มีอาการเตือนล่วงหน้า การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอ จึงช่วยให้พบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และเพิ่มโอกาสในการรักษาให้หายได้มากขึ้น โดยผู้หญิงที่ควรตรวจมะเร็งปากมดลูก มีดังนี้

• ผู้หญิงที่มีอายุ 25 ปีขึ้นไป หรือเริ่มมีเพศสัมพันธ์แล้ว ควรตรวจคัดกรองอย่างน้อยทุก ๆ 3 ปี
• ผู้หญิงอายุ 30 ปีขึ้นไป แนะนำให้ตรวจแบบ ThinPrep ร่วมกับการตรวจหาเชื้อไวรัส HPV DNA เพื่อเพิ่มความแม่นยำมากขึ้น
• ผู้ที่มีอาการตกขาวผิดปกติ เช่น มีสี กลิ่น หรือปริมาณตกขาวมากกว่าปกติ ซึ่งอาจบ่งบอกถึงการติดเชื้อ หรือความผิดปกติของเซลล์บริเวณปากมดลูก
• ผู้ที่มีประวัติการติดเชื้อ HPV หรือมีคู่นอนหลายคน เนื่องจากมีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งปากมดลูกมากขึ้น
• ผู้ที่สูบบุหรี่เป็นประจำ เนื่องจากสารพิษในบุหรี่สามารถทำลายเซลล์เยื่อบุปากมดลูก และเพิ่มโอกาสให้เซลล์กลายเป็นมะเร็งได้ง่ายขึ้น
• ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ป่วย HIV หรือผู้ที่ใช้ยากดภูมิคุ้มกันเป็นระยะเวลานาน เพราะร่างกายมีความสามารถในการต่อสู้กับเชื้อ HPV ลดลง ทำให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งปากมดลูกมากกว่าคนทั่วไป

การเตรียมตัวก่อนตรวจมะเร็งปากมดลูกมีอะไรบ้าง?

ก่อนตรวจมะเร็งปากมดลูก ควรเตรียมตัวให้เหมาะสมเพื่อให้ได้ผลตรวจที่มีประสิทธิภาพ และลดโอกาสเกิดความคลาดเคลื่อนของผลตรวจ โดยวิธีการเตรียมตัวก่อนตรวจมะเร็งปากมดลูกที่แนะนำ มีดังนี้

• หลีกเลี่ยงการตรวจระหว่างมีประจำเดือน : ควรตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกก่อนหรือหลังหมดประจำเดือนประมาณ 5-7 วัน เพราะในช่วงที่มีประจำเดือนอาจมีเลือดปนเปื้อน ทำให้ผลตรวจคลาดเคลื่อนได้
• งดการสวนล้างช่องคลอด หรือใช้ยาเหน็บก่อนตรวจอย่างน้อย 48 ชั่วโมง : เนื่องจากอาจทำให้เซลล์เยื่อบุปากมดลูกถูกชะล้างออกไป ส่งผลต่อความแม่นยำของผลตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก
• งดมีเพศสัมพันธ์ก่อนตรวจอย่างน้อย 24 ชั่วโมง : เพื่อหลีกเลี่ยงการระคายเคือง และสิ่งปนเปื้อนในช่องคลอด

ตรวจมะเร็งปากมดลูก ตรวจก่อน รู้ก่อน ป้องกันได้ทัน

การตรวจมะเร็งปากมดลูกเป็นสิ่งหนึ่งที่ผู้หญิงทุกคนควรให้ความสำคัญ เนื่องจากจะช่วยค้นหาความผิดปกติของเซลล์เยื่อบุปากมดลูกได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ก่อนที่จะพัฒนาไปเป็นมะเร็งในระยะลุกลาม โดยแนะนำให้ผู้หญิงอายุ 25 ปีขึ้นไป ตรวจมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอทุก ๆ 1-3 ปี เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรค และเพิ่มโอกาสในการรักษาให้หายในกรณีที่พบโรคได้

หากคุณกำลังมองหาสถานพยาบาลที่ให้บริการตรวจมะเร็งปากมดลูก ศูนย์สูตินรีเวช โรงพยาบาลพระรามเก้า เราพร้อมให้บริการโดยทีมสูตินรีแพทย์และเครื่องมือที่ทันสมัย เพื่อให้คุณได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมและใส่ใจในทุกรายละเอียด

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• ทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจมะเร็งปากมดลูก

1. ต้องตรวจมะเร็งปากมดลูกบ่อยแค่ไหน

โดยทั่วไปแล้วแนะนำให้ผู้หญิงเริ่มตรวจมะเร็งปากมดลูกตั้งแต่อายุ 25 ปีขึ้นไป หรือเมื่อเริ่มมีเพศสัมพันธ์ และควรตรวจทุก ๆ 1-3 ปี แต่ทั้งนี้ ความถี่ในการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอาจปรับเปลี่ยนไปตามช่วงอายุ ผลตรวจครั้งก่อน หรือคำแนะนำของแพทย์ผู้ดูแล

2. ตรวจมะเร็งปากมดลูกเจ็บไหม?

การตรวจมะเร็งปากมดลูกเป็นขั้นตอนที่มักไม่ทำให้เกิดความเจ็บปวดและใช้เวลาไม่นาน ส่วนใหญ่มักจะรู้สึกเพียงแค่แน่นหรือเกร็งเล็กน้อยขณะเก็บตัวอย่างเซลล์

References

Cervical cancer. (2024, March 5). World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer

Screening for Cervical Cancer. (2025, February 26). CDC. https://www.cdc.gov/cervical-cancer/screening/index.html

Cervical Cancer Screening. (2025, February 13). National Cancer Institute. https://www.cancer.gov/types/cervical/screening