ภาวะมดลูกแตก คืออะไรและอันตรายอย่างไร
ภาวะมดลูกแตก (Uterine Rupture) คือ ภาวะที่ผนังมดลูกฉีกขาดทะลุทุกชั้น ทำให้ทารก เลือด หรือรก อาจหลุดออกนอกโพรงมดลูก ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางสูติกรรม ที่มีอันตรายรุนแรงต่อชีวิตทั้งมารดาและทารกในครรภ์ จำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน
อาการเตือนของภาวะมดลูกแตก
- ปวดท้องรุนแรงทันที หรือปวดผิดไปจากการเจ็บครรภ์คลอดตามปกติ
- มีเลือดออกทางช่องคลอดในปริมาณมาก
- การหดรัดตัวของมดลูกผิดปกติ หรือหายไปกะทันหัน
- ชีพจรมารดาเต้นเร็วผิดปกติ ความดันโลหิตต่ำ หรือมีภาวะช็อก
- หัวใจทารกเต้นผิดปกติ เช่น เต้นช้าลง หรือไม่พบการเต้นของหัวใจทารก
สาเหตุที่พบบ่อย
- เคยผ่าตัดคลอดทางหน้าท้องมาก่อน โดยเฉพาะแผลผ่าตัดที่มดลูก ซึ่งอาจเป็นจุดอ่อนและปริแตกได้ระหว่างการคลอด
- การใช้ยากระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูกมากเกินไป
- การคลอดติดขัด หรือใช้ระยะเวลาในการคลอดนานกว่าปกติ
- มดลูกได้รับแรงกระแทกรุนแรง เช่น อุบัติเหตุ
- ผนังมดลูกบางหรือผิดปกติ เช่น เคยผ่าตัดมดลูก หรือเคยมีแผลฉีกขาดที่มดลูกมาก่อน
การรักษา
ภาวะมดลูกแตกจำเป็นต้องรักษาอย่างเร่งด่วน โดยแพทย์จะทำการ
- ผ่าตัดคลอดฉุกเฉินทันที
- เย็บซ่อมแซมมดลูก หรือ ตัดมดลูก ในกรณีที่มีเลือดออกมากและไม่สามารถควบคุมได้
- ให้เลือดและสารน้ำ เพื่อป้องกันภาวะช็อกและรักษาความดันโลหิตให้คงที่
กลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดภาวะมดลูกแตก
- ผู้ที่เคยผ่าตัดคลอดในการตั้งครรภ์ครั้งก่อน โดยเฉพาะแผลผ่าตัดแนวตั้งที่มดลูก
- ผู้ที่คลอดทางช่องคลอดหลังจากมีประวัติผ่าตัดคลอดมาก่อน
- ผู้ที่ได้รับยากระตุ้นการคลอด
- ผู้ที่ตั้งครรภ์หลายครั้งมาก
พบได้บ่อยหรือไม่?
ภาวะมดลูกแตก พบได้ไม่บ่อย แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้วถือว่าเป็นภาวะที่รุนแรงและอันตราย จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดอย่างเร่งด่วนเพื่อช่วยชีวิตทั้งมารดาและทารก ทั้งนี้หากกำลังตั้งครรภ์ มีประวัติผ่าคลอด หรือมีปัจจัยเสี่ยง ควรฝากครรภ์อย่างสม่ำเสมอ และปรึกษาสูตินรีแพทย์ที่ดูแล เพื่อประเมินความเสี่ยงและวางแผนการคลอดอย่างปลอดภัย