เพื่อสุขภาพที่แข็งแรง เติบโตได้สมวัย การตรวจสุขภาพเด็กเป็นขั้นตอนสำคัญที่คุณพ่อคุณแม่ไม่ควรมองข้าม เพราะนอกจากจะช่วยคัดกรองความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัวแล้ว ยังสามารถติดตามพัฒนาการของลูกได้อย่างรอบด้าน
การดูแลและเลี้ยงดูให้ลูกน้อยเติบโตตามวัยทั้งกายและใจ เริ่มต้นได้จากการตรวจสุขภาพเด็กสม่ำเสมอ หากตรวจพบความผิดปกติได้เร็ว ก็จะสามารถวางแผนรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ และลดความรุนแรงของโรคที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
Key Takeaways
- การตรวจสุขภาพเด็ก ช่วยค้นหาความเสี่ยงหรือสัญญาณเตือนถึงความผิดปกติ การเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน รวมถึงการติดตามพัฒนาการของเด็กว่าสามารถเติบโตตามวัยหรือไม่
- รายการตรวจสุขภาพเด็กที่จำเป็น ยกตัวอย่างเช่น ตรวจการเจริญเติบโต การมองเห็น การได้ยิน การพัฒนาการ สุขภาพปากและฟัน รวมถึงปัญหาทางจิตใจ
- คุณพ่อคุณแม่ที่มีความกังวล หรือต้องการทราบถึงสุขภาพของลูกรอบด้าน สามารถตรวจสุขภาพเด็กเพื่อตรวจค้นหาโรคอันตราย โรคเรื้อรังที่อาจเกิดขึ้นในเด็ก รวมถึงโรคทางพันธุกรรมที่อาจส่งต่อมาจากพ่อแม่สู่ลูก
การตรวจสุขภาพเด็กแต่ละช่วงวัย ต่างกันอย่างไร?
เพราะเด็กเป็นวัยที่มีการเจริญเติบโตและเกิดการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายอย่างต่อเนื่อง การตรวจสุขภาพเด็กจะช่วยให้ทราบถึงการเจริญเติบโตของลูกน้อยในแต่ละช่วงวัย เพื่อวางแผนส่งเสริมให้ลูกน้อยสามารถเติบโตอย่างสมบูรณ์
- ทารกวัยแรกเกิด อายุ 0-7 วัน : ตรวจร่างกายเด็กทั่วไป การคัดกรองภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ และโรคทางพันธุกรรมอื่น ๆ
- ทารกอายุไม่เกิน 6 เดือน : ตรวจร่างกายทั่วไปเพื่อติดตามการเจริญเติบโตของเด็กตามช่วงอายุ รวมถึงการตรวจพัฒนาการของเด็ก เช่น การยิ้มตอบสนอง การมองตามเสียง การยกศีรษะ ฯลฯ
- ทารกวัย 6-12 เดือน : เป็นช่วงวัยที่เริ่มรับประทานอาหารที่หลากหลายขึ้น จึงเริ่มมีการตรวจสุขภาพช่องปากและฟัน นอกจากนี้ยังมีการตรวจคัดกรองความผิดปกติทางร่างกาย เช่น ภาวะซีด ตรวจพัฒนาการการเคลื่อนไหว พัฒนาการด้านภาษา
- เด็กอายุ 1-12 ปี : เป็นช่วงวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและพัฒนาการอย่างรวดเร็ว จึงเน้นที่การตรวจการเจริญเติบโต พัฒนาการทางสมอง การประเมินพฤติกรรม และการเข้าสังคม
- เด็กอายุ 13-15 ปี : ร่างกายเจริญเติบโตแข็งแรงเต็มที่ แต่อาจเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายจากฮอร์โมน การตรวจร่างกายเด็กจึงเน้นไปที่การตรวจพัฒนาการวัยรุ่น และการตรวจสุขภาพโดยรวม
ทำไมจึงควรตรวจสุขภาพเด็กเป็นประจำ

เหตุผลที่ควรพาลูกไปตรวจสุขภาพเด็กเป็นประจำมีดังนี้
- ตรวจคัดกรองโรคหรือความผิดปกติตั้งแต่เนิ่น ๆ เช่น โรคทางพันธุกรรม โรคเรื้อรังต่าง ๆ การได้ยิน การมองเห็น พัฒนาการล่าช้า ฯลฯ ซึ่งการตรวจพบเจอความผิดปกติเหล่านี้ตั้งแต่แรก ๆ จะช่วยให้ลูกน้อยได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว และลดอันตรายที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
- ทำให้ทราบถึงการเจริญเติบโตของเด็ก เช่น น้ำหนัก ส่วนสูง ว่าสามารถเติบโตได้ตามเกณฑ์หรือไม่
- ทำให้ทราบถึงพัฒนาการของเด็กในทุกด้าน ไม่ว่าจะร่างกายหรือจิตใจ
- วางแผนการดูแลสุขภาพ ส่งเสริมพัฒนาการ เพื่อการเจริญเติบโตและมีพัฒนาการที่สอดคล้องกับเด็กในวัยเดียวกัน
- แพทย์ให้คำแนะนำในการเลี้ยงดูลูกน้อยให้เหมาะสมตามวัย
รายการตรวจสุขภาพเด็กมีอะไรบ้าง
การตรวจสุขภาพเด็กจะมีตั้งแต่การตรวจร่างกาย พัฒนาการ และจิตใจของทุกช่วงวัย ซึ่งรายการตรวจที่โปรแกรมตรวจสุขภาพเด็กมักจะมีรายการดังนี้
- ตรวจการเจริญเติบโต : น้ำหนัก, ส่วนสูง, รอบศีรษะ, ดัชนีมวลกาย
- ตรวจร่างกายทั่วไป : การตรวจตา, การตรวจหู, การทำงานของหัวใจ ปอด ระบบประสาท และอวัยวะต่าง ๆ, ตรวจเลือด, ตรวจปัสสาวะ, ตรวจอุจจาระ, ตรวจสุขภาพช่องปากและฟัน
- ตรวจคัดกรองโรค : โรคทางพันธุกรรม, ภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์, เบาหวานในเด็ก, โลหิตจาง, โรคหัวใจ, โรคไต, การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ
- การประเมินพัฒนาการตามวัย : การมองเห็น, การได้ยิน, การเคลื่อนไหว, ภาษาและการสื่อสาร, การเข้าสังคม, การเรียนรู้และสติปัญญา
- การประเมินทางจิตใจ : สภาพจิตใจ, การควบคุมอารมณ์, พฤติกรรมเสี่ยง
- การเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน : การฉีดวัคซีนป้องกันโรคตามวัย และวัคซีนเสริม เช่น การฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่, ไวรัสตับอักเสบเอและบี, ไวรัสHPV, อีสุกอีใส, EV71, RSV, พิษสุนัขบ้า เป็นต้น
นอกจากรายการตรวจสุขภาพเด็กเหล่านี้แล้ว ควรจะต้องมีการปรึกษาแพทย์เพื่อขอคำแนะนำการเลี้ยงดูลูกน้อยให้เหมาะสมตามวัยทั้งด้านโภชนาการ การนอน การขับถ่าย การเฝ้าดูพฤติกรรม เพื่อให้เด็กสามารถก้าวสู่ช่วงวัยอย่างเหมาะสม
การเตรียมตัวก่อนเข้ารับการตรวจสุขภาพเด็ก

การเตรียมความพร้อมให้ลูกน้อยก่อนเข้ารับการตรวจสุขภาพเด็ก จะช่วยให้การตรวจสุขภาพเป็นไปอย่างราบรื่น รวดเร็ว และได้ผลตรวจที่มีคุณภาพ ซึ่งจะมีแนวทางการเตรียมตัวดังต่อไปนี้
- เตรียมเอกสารให้พร้อม ได้แก่ สมุดบันทึกสุขภาพเด็ก บันทึกการฉีดวัคซีน รวมถึงข้อมูลโรคประจำตัว ประวัติการแพ้ยา (ถ้ามี)
- ให้ลูกน้อยเข้านอนเร็ว เพื่อนอนให้ได้อย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง
- กรณีที่มีการตรวจเลือดบางอย่าง อาจจำเป็นต้องงดอาหารและเครื่องดื่ม (ยกเว้นน้ำเปล่าสะอาด) อย่างน้อย 8-12 ชั่วโมง
- คุณพ่อคุณแม่ควรจดคำถามที่ต้องการถามแพทย์เอาไว้ล่วงหน้า ป้องกันการลืมคำถามที่สงสัยหรือกังวลใจ
- หากป่วยหรือ มีไข้สูง ควรเลื่อนการฉีดวัคซีนไปก่อน
- หากมีประวัติแพ้วัคซีน หรือแพ้อาหารบางชนิดอย่างรุนแรง (เช่น ไข่ นม ถั่ว) จะต้องแจ้งให้แพทย์และพยาบาลทราบทันที
- หลังรับวัคซีนควรพักสังเกตอาการที่โรงพยาบาลประมาณ 30-60 นาที หากไม่มีอาการแพ้ยาก็สามารถกลับบ้านได้
ตรวจสุขภาพเด็กสม่ำเสมอ เพื่อสุขภาพที่แข็งแรง มีพัฒนาการที่ดีสมวัย
การตรวจสุขภาพเด็กเป็นสิ่งจำเป็นที่คุณพ่อคุณแม่ควรให้ความสำคัญ ไม่จำเป็นต้องรอให้ลูกมีอาการป่วยหรือผิดปกติแล้วค่อยพบแพทย์ เพราะการดูแลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอจะช่วยเฝ้าระวังความผิดปกติ และช่วยส่งเสริมพัฒนาการของลูกให้เติบโตเหมาะสมกับวัย อีกทั้งคุณพ่อคุณแม่สามารถขอคำปรึกษาการเลี้ยงดูเด็กจากแพทย์ได้โดยตรง เพื่อให้สามารถเลี้ยงดูลูกได้อย่างเข้าใจ ตรงกับความต้องการของแต่ละช่วงวัย
สุขภาพที่ดีของลูกน้อย เริ่มต้นจากการรู้จักสุขภาพร่างกายของลูก ที่โรงพยาบาลพระรามเก้า พร้อมให้บริการตรวจสุขภาพเด็กโดยทีมกุมารแพทย์ พร้อมบรรยากาศที่เป็นมิตรต่อเด็ก ให้ลูกน้อยของคุณได้รับการดูแลที่เหมาะสมที่สุด
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการตรวจสุขภาพเด็ก
ตรวจสุขภาพเด็กราคาเท่าไหร่?
โปรแกรมตรวจสุขภาพเด็ก KIDDIE Healthy โรงพยาบาลพระรามเก้า ราคาเริ่มต้นที่ 990-2,490 บาท ซึ่งรายการตรวจมีความแตกต่างกันดังนี้
ควรพาเด็กไปตรวจสุขภาพบ่อยแค่ไหน?
ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพในช่วงวัยที่กำหนด ได้แก่ อายุ 0-1 ปี ควรเข้ารับการตรวจทุก 2-3 เดือน, อายุ 1-5 ปี ควรเข้ารับการตรวจทุก 6-12 เดือน, อายุ 5 ปีขึ้นไปควรเข้ารับการตรวจทุกปี โดยแพทย์อาจนัดถี่ขึ้นหากพบปัญหาหรือมีความเสี่ยงเฉพาะ
References
10 Powerful Reasons Every Child Needs Regular Pediatric Checkups. (n.d.) Prima CARE. https://www.prima-care.com/blog/10-powerful-reasons-every-child-needs-regular-pediatric-checkups
The Importance of Routine Check-Ups for Kids: A Comprehensive Guide. (2024, October 24). Mother's Care Hospital. https://motherscarehospital.com/the-importance-of-routine-check-ups-for-kids-a-comprehensive-guide/blog/
AAP Schedule of Well-Child Care Visits. (2025, May 29). Healthy Children. https://www.healthychildren.org/English/family-life/health-management/Pages/Well-Child-Care-A-Check-Up-for-Success.aspx