ปวดขาตอนกลางคืนจนนอนไม่หลับ เกิดจากอะไร มีวิธีแก้ไหม?

หลายคนอาจเคยปวดขาตอนกลางคืนจนต้องสะดุ้งตื่นกลางดึก บางครั้งปวดสองข้าง บางครั้งปวดข้างเดียว เช่น ปวดขาตอนกลางคืนข้างขวา หรือข้างซ้าย แต่ไม่ว่าจะข้างไหนก็กระทบต่อคุณภาพการนอนหลับและการใช้ชีวิตประจำวันไม่แพ้กัน

อาการปวดขาตอนกลางคืนนี้อาจเกิดแค่ชั่วคราว หรืออาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่รุนแรงก็ได้ บทความนี้จึงจะพาไปทำความเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ และวิธีรักษาอาการปวดขาตอนกลางคืน เพื่อให้คุณมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ไม่ต้องสะดุ้งตื่นจากอาการปวดขาตอนกลางคืนอีก

Key Takeaways

• ปวดขาตอนกลางคืน อาจเกิดจากได้หลายสาเหตุ เช่น กล้ามเนื้อเมื่อยล้าจากการใช้งานหนัก การขาดแร่ธาตุ หรือเป็นสัญญาณของภาวะหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน
• ปวดขาตอนกลางคืน มีวิธีแก้เบื้องต้น คือ ยืดกล้ามเนื้อ ปรับพฤติกรรม การประคบร้อน และการใช้ยาแก้ปวด
• หากปวดขาตอนกลางคืนแต่กินยาแล้วไม่หาย และมีอาการเช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง ปวดชา ปวดร้าวลงขา ขยับขาไม่ได้ ควรไปพบแพทย์ทันที

ปวดขาตอนกลางคืน เป็นอย่างไร

ปวดขาตอนกลางคืน อาจมีลักษณะปวดชา ขาอ่อนแรง เสียวซ่าน ตะคริวหรือกล้ามเนื้อกระตุก ซึ่งอาการปวดขาตอนกลางคืนมักเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันและรุนแรง โดยเฉพาะบริเวณน่อง ต้นขา หรือปวดข้อเท้าจนทำให้ผู้ป่วยต้องตื่นขึ้นมากลางดึก หากมีอาการปวดขาตอนกลางคืนซ้ำ ๆ จะส่งผลให้คุณภาพการนอนหลับแย่ลง ร่างกายพักผ่อนไม่เพียงพอ รู้สึกอ่อนเพลียในตอนกลางวัน ซึ่งกระทบต่อการทำงานและการใช้ชีวิตประจำวันได้

ปวดขาตอนกลางคืน เกิดจากอะไร?

อาการปวดขาตอนกลางคืน เป็นอาการที่เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่สาเหตุที่ไม่รุนแรง ไปจนถึงสาเหตุที่ต้องได้รับการรักษาทางการแพทย์อย่างจริงจัง ดังนี้

• กล้ามเนื้อล้า หรือได้รับบาดเจ็บ : การใช้งานกล้ามเนื้อขาอย่างหนักในระหว่างวัน เช่น การยืนหรือเดินเป็นเวลานาน การใส่รองเท้าส้นสูง การออกกำลังกายที่หนักเกินไป หรือแม้แต่การนั่งทำงานในท่าที่ไม่ถูกต้อง ก็สามารถทำให้กล้ามเนื้อเมื่อยล้า และเกิดอาการปวดขาตอนกลางคืนได้
  
  แม้ว่าอาการปวดในลักษณะนี้จะไม่ได้อันตราย แต่หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่มีการดูแลอย่างเหมาะสม อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะอื่น ๆ เช่น เอ็นร้อยหวายอักเสบ, เส้นเอ็นอักเสบ หรือ กล้ามเนื้ออักเสบ เป็นต้น
• การขาดแร่ธาตุ : การที่ร่างกายขาดแร่ธาตุที่จำเป็น เช่น โพแทสเซียม แมกนีเซียม และแคลเซียม อาจทำให้กล้ามเนื้อเกิดการหดเกร็งและเป็นตะคริวได้ง่าย ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ปวดขาตอนกลางคืน
• การนอนผิดท่า : บางครั้งการนอนในท่าที่ไม่เหมาะสมเป็นเวลานาน อาจส่งผลให้กล้ามเนื้อขาและส่วนอื่น ๆ ของร่างกายตึงเครียด นอกจากการปวดขาตอนกลางคืนแล้ว ยังอาจทำให้มีอาการปวดกล้ามเนื้อหัวไหล่ หรือเจ็บหัวไหล่ร่วมด้วย
• โรคข้อเข่าเสื่อม (Knee Osteoarthritis) : พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ และผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก เนื่องจากข้อเข่าที่เสื่อมสภาพลง อาจทำให้เกิดอาการปวดขาได้บ่อยขึ้น
• ภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน : ภาวะนี้อาจทำให้เกิดการกดทับเส้นประสาทที่เชื่อมต่อมายังขา ส่งผลให้มีอาการปวดร้าวลงไปที่ขาข้างใดข้างหนึ่ง และจะรู้สึกปวดมากขึ้นเมื่อมีการเคลื่อนไหว
• ภาวะหลอดเลือดแดงส่วนปลายอุดตัน (Peripheral Artery Disease) : ภาวะที่หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงขาและเท้าตีบตัน ทำให้เลือดไปเลี้ยงไม่เพียงพอ ก่อให้เกิดอาการปวดขา และแผลหายยาก

ปวดขาตอนกลางคืน จะมีอาการแบบใด?

อาการปวดขาตอนกลางคืน มักมีลักษณะดังต่อไปนี้

• ปวดเมื่อยบริเวณน่อง ต้นขา หรือปลายเท้า
• เป็นตะคริว กล้ามเนื้อหดตัวและเกร็งอย่างรุนแรง ทำให้สะดุ้งตื่น
• ปวดชา ข้อบวม หรือปวดมากขึ้นเมื่อขยับตัว

วิธีแก้ปวดขาตอนกลางคืน ไม่ให้รบกวนการนอนหลับ

สำหรับวิธีแก้อาการปวดขาตอนกลางคืนด้วยตัวเองในเบื้องต้น สามารถทำได้ดังนี้

• แก้ปวดขาตอนกลางคืนด้วยการปรับพฤติกรรม : หลีกเลี่ยงการยืนหรือเดินเป็นเวลานาน ปรับท่านอนให้เหมาะสม และหาหมอนมารองใต้ข้อพับขา เพื่อลดอาการปวดขาตอนกลางคืน
• ยืดกล้ามเนื้อก่อนนอน : ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือด ลดการเกิดตะคริว
• ประคบร้อน : ช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อ เลือดไหลเวียนดีขึ้น
• การใช้ยา : สามารถทานยาพาราเซตามอล Ibuprofen หรือ Naproxen เพื่อลดอาการปวดขาตอนกลางคืนได้

ปวดขาตอนกลางคืนไม่หาย ควรรีบรักษา อย่าปล่อยไว้ให้เรื้อรัง

ปวดขาตอนกลางคืน เกิดได้จากหลายสาเหตุ อาจมาจากการใช้ขามากไป หรือสาเหตุที่รุนแรงขึ้น เช่น ข้อเสื่อม และหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อน ทำให้ปวดขาตอนกลางคืนจนรบกวนการนอนหลับ หากยังไม่รู้สาเหตุที่แน่ชัด เบื้องต้นให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมร่วมกับทานยาแก้ปวด จะช่วยให้อาการปวดขาตอนกลางคืนดีขึ้นได้

แต่สำหรับผู้ที่ปวดขาตอนกลางคืนบ่อยครั้ง ทานยาแล้วไม่หาย สามารถเข้ามาปรึกษาที่ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลพระรามเก้า ซึ่งมีทีมแพทย์เฉพาะทางคอยดูแลอย่างใกล้ชิด มีเทคโนโลยีทันสมัย ครบครันทั้ง MRI และ CT Scan ที่ช่วยค้นหาสาเหตุปวดขาตอนกลางคืนได้อย่างแม่นยำ เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการปวดขาตอนกลางคืน

1. ปวดขาแบบไหนอันตราย?

หากปวดขาตอนกลางคืนร่วมกับมีอาการอื่น ๆ เช่น ขาบวมแดงร้อน มีไข้ หนาวเย็นเข้ากระดูก กล้ามเนื้ออ่อนแรง ปวดชา รวมถึงปวดร้าวลงขาจนเดินไม่ได้ ควรพบแพทย์ทันที เพื่อวินิจฉัยและรับการรักษาอย่างถูกต้อง

2. ทำไมบางครั้งถึงมีอาการปวดขาตอนกลางคืนข้างเดียว?

อาการปวดขาข้างเดียว อาจเกิดจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อที่ขาข้างนั้น ๆ โดยตรง หรืออาจเป็นผลมาจากภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังเคลื่อนที่ไปกดทับเส้นประสาทของขาข้างใดข้างหนึ่ง ทำให้เกิดอาการปวดขาตอนกลางคืนข้างซ้ายหรือขวาก็ได้

References

Mayo Clinic Staff. (2023, April 25). Leg pain Causes. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/symptoms/leg-pain/basics/causes/sym-20050784

Leg Pain. (2024, February 20). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/leg-pain

Leg Pain at Night. (n.d.). The Orthopedic Clinic. https://orthotoc.com/leg-pain-at-night/