กล้ามเนื้ออักเสบ เกิดจากอะไร อย่าปล่อยไว้ รีบรักษาก่อนเรื้อรัง

ปวดเนื้อปวดตัว ขยับเขยื้อนลำบาก หรือรู้สึกไม่มีแรง อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของอาการกล้ามเนื้ออักเสบ ซึ่งฟังดูแล้วไม่ร้ายแรง เพียงแค่พักใช้งานก็สามารถบรรเทาอาการกล้ามเนื้ออักเสบได้ แต่หลายครั้งที่อาการปวดกล้ามเนื้อรุนแรงมากจนมีความจำเป็นต้องได้รับการรักษา ด้วยเหตุนี้ การทราบสาเหตุว่ากล้ามเนื้ออักเสบเกิดจากอะไร จึงช่วยให้การประเมินอาการเป็นไปอย่างถูกต้อง และสามารถวางแผนรักษาที่เหมาะสมที่สุด

Key Takeaways

• กล้ามเนื้ออักเสบสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น การใช้งานกล้ามเนื้อมากไป อุบัติเหตุ การติดเชื้อ ไปจนถึงปัญหาทางสุขภาพอื่น ๆ
• การตรวจหาสาเหตุของกล้ามเนื้ออักเสบและรับการรักษาที่เหมาะสม ช่วยลดโอกาสเกิดอาการเรื้อรัง หรือภาวะแทรกซ้อนอันตรายได้
• กล้ามเนื้ออักเสบสามารถป้องกันได้ด้วยการออกกำลังกายยืดกล้ามเนื้อ เพิ่มความแข็งแรงและความยืดหยุ่น หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงกล้ามเนื้อบาดเจ็บ และดูแลสุขภาพให้แข็งแรง ลดโอกาสการติดเชื้อที่อาจทำให้กล้ามเนื้ออักเสบ

ทำความเข้าใจ อาการกล้ามเนื้ออักเสบเป็นอย่างไร?

กล้ามเนื้ออักเสบ คือภาวะที่กล้ามเนื้อเกิดความเสียหายจนมีการอักเสบหรือบวมขึ้น ซึ่งสามารถเกิดขึ้นกับกล้ามเนื้อหลายส่วนของร่างกาย เช่น คอ, บ่า, ไหล่, หลัง, สะโพก, แขน, ขา ฯลฯ โดยอาการกล้ามเนื้ออักเสบสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งแบบเฉพาะจุด หรือเกิดขึ้นทั่วร่างกาย ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้กล้ามเนื้อเกิดการอักเสบ

กล้ามเนื้ออักเสบมีอาการอย่างไรบ้าง?

ผู้ป่วยกล้ามเนื้ออักเสบมักมีอาการดังต่อไปนี้

• รู้สึกปวดล้าบริเวณที่กล้ามเนื้ออักเสบ
• รู้สึกเจ็บปวด กล้ามเนื้อหดเกร็ง โดยเฉพาะบริเวณที่มีการใช้งานหรือเคลื่อนไหว
• อาจมีอาการอ่อนแรง หรือชาร่วมด้วย
• เคลื่อนไหวลำบากกว่าปกติ รู้สึกเจ็บเมื่อขยับเขยื้อน
• อาจมีอาการบวม ร้อน แดง

อาการกล้ามเนื้ออักเสบอาจมีความรุนแรงตั้งแต่เล็กน้อยไปจนถึงรุนแรงมาก อาจเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันหรือเป็นอาการเรื้อรัง ซึ่งขึ้นอยู่กับสาเหตุ และระดับความรุนแรงของอาการนั้น ๆ

กล้ามเนื้ออักเสบมีสาเหตุมาจากอะไร?

มีหลายสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้ออักเสบ ดังนี้

• การบาดเจ็บของกล้ามเนื้อจากอุบัติเหตุ การเล่นกีฬา การใช้งานกล้ามเนื้อในลักษณะเดิมซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน หรือการใช้กล้ามเนื้อมากเกินไป
• ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน เช่น โรคแพ้ภูมิตัวเอง โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ ซึ่งเป็นโรคที่ภูมิคุ้มกันทำลายเนื้อเยื่อจนเกิดภาวะอักเสบ
• โครงสร้างร่างกายไม่สมดุลหรือมีความผิดปกติ เช่น กระดูกสันหลังคด อาจทำให้กล้ามเนื้อบางส่วนทำงานหนักกว่าปกติจนเกิดการอักเสบ
• การติดเชื้อ ผู้ป่วยอาจมีอาการอักเสบหลังจากการติดเชื้อ เช่น หวัด ไข้หวัดใหญ่

แนวทางการวินิจฉัยกล้ามเนื้ออักเสบ มีวิธีไหนบ้าง?

การวินิจฉัยอาการกล้ามเนื้ออักเสบ สามารถตรวจประเมินได้จากวิธีเหล่านี้

• การซักประวัติและตรวจร่างกายโดยแพทย์ เพื่อประเมินอาการเบื้องต้นว่าเป็นอาการของกล้ามเนื้ออักเสบหรือไม่ และมีโอกาสเกิดจากเหตุใดบ้าง
• การตรวจเลือด เพื่อดูค่าการอักเสบ สัญญาณการติดเชื้อ รวมไปถึงความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน
• การตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อ Electromyography (EMG) เพื่อตรวจการทำงานของระบบประสาท และการตอบสนองของกล้ามเนื้อ โดยแพทย์จะใช้เข็มเล็ก ๆ จิ้มเข้าไปยังกล้ามเนื้อผ่านผิวหนัง
• การทำ MRI หรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เพื่อตรวจสภาพของกล้ามเนื้อ และเนื้อเยื่อรอบข้างว่ามีการบาดเจ็บหรืออักเสบหรือไม่

กล้ามเนื้ออักเสบมีวิธีรักษาอย่างไรบ้าง?

การรักษากล้ามเนื้ออักเสบขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของอาการ ซึ่งจะมีวิธีรักษากล้ามเนื้ออักเสบดังต่อไปนี้

• การรักษาด้วยการใช้ยา เช่น ยาคลายกล้ามเนื้อ หรือยาต้านการอักเสบ NSAIDs ที่ช่วยบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ ลดการอักเสบได้ มักใช้รักษาอาการกล้ามเนื้ออักเสบที่เกิดจากการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ หรือการใช้งานหนักจนกล้ามเนื้อหดเกร็ง
  
  การใช้ยารักษายังรวมไปถึงการใช้ยากดภูมิคุ้มกัน ยากลุ่มคอร์ติโคสเตียรอยด์ ในผู้ป่วยกล้ามเนื้ออักเสบจากระบบภูมิคุ้มกันทำลายกล้ามเนื้อ หรือการให้ยาปฏิชีวนะในผู้ป่วยกล้ามเนื้ออักเสบจากการติดเชื้อ เมื่อแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุจึงสามารถทำให้อาการกล้ามเนื้ออักเสบลดลงได้
  
• การรักษาด้วยกายภาพบำบัด ช่วยฟื้นฟูกล้ามเนื้อที่บาดเจ็บ ลดการอักเสบ และเพิ่มความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อ ซึ่งมีหลากหลายวิธี ได้แก่ การอัลตราซาวนด์, การทำ Shock Wave, การประคบร้อน, การยืดกล้ามเนื้อโดยนักกายภาพบำบัด โดยแพทย์จะเป็นผู้ประเมินว่าควรได้รับการกายภาพบำบัดด้วยวิธีใด

กล้ามเนื้ออักเสบสามารถป้องกันได้อย่างไร?

กล้ามเนื้ออักเสบสามารถป้องกันได้ด้วยการดูแลสุขภาพให้แข็งแรง รวมถึงการหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่อาจทำให้กล้ามเนื้ออักเสบดังนี้

• ออกกำลังกายและยืดกล้ามเนื้ออยู่เสมอ เพื่อให้กล้ามเนื้อแข็งแรง มีความยืดหยุ่น ซึ่งช่วยลดความรุนแรงจากการบาดเจ็บได้
• หลีกเลี่ยงการใช้งานกล้ามเนื้อหนัก เช่น การยกของหนัก หรือการเล่นกีฬาที่รุนแรงหรือหนักเกินไป เพื่อป้องกันกล้ามเนื้ออักเสบจากการบาดเจ็บ
• ระมัดระวังไม่ให้เกิดอุบัติเหตุ เพื่อไม่ให้กล้ามเนื้อบาดเจ็บจนเกิดการอักเสบ
• ฉีดวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ทุกปี เพื่อลดโอกาสการติดเชื้อ ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของอาการกล้ามเนื้ออักเสบ

กล้ามเนื้ออักเสบ รู้ทันสาเหตุ เพื่อการรับการรักษาที่เหมาะสม

กล้ามเนื้ออักเสบเป็นภาวะที่เกิดจากการบาดเจ็บ หรือความเสียหายของกล้ามเนื้อ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น การใช้กล้ามเนื้อมากเกินไป การเกิดอุบัติเหตุ การติดเชื้อ หรือความผิดปกติของร่างกาย โดยความรุนแรงของอาการอาจแตกต่างกันไป การตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงและรับการรักษาอย่างทันท่วงที จะช่วยป้องกันไม่ให้กล้ามเนื้ออักเสบกลายเป็นอาการเรื้อรัง หรือเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่อาจส่งผลอันตรายได้ในอนาคต

ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลพระรามเก้า เราให้ความสำคัญกับทุกอาการปวด ไม่ว่าจะปวดไหล่ ปวดข้อเท้า หรืออาการผิดปกติอื่น ๆ จากกล้ามเนื้ออักเสบ พร้อมให้การตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงของกล้ามเนื้ออักเสบ เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมโดยแพทย์เฉพาะทาง และเครื่องมือที่ได้มาตรฐาน ให้ผู้ป่วยกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอีกครั้ง

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการกล้ามเนื้ออักเสบ

1. ใครมักเกิดอาการกล้ามเนื้ออักเสบ?

กล้ามเนื้ออักเสบสามารถเกิดขึ้นได้ทุกเพศทุกวัย แต่ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงอย่างการเล่นกีฬา การทำงานใช้แรงงาน ขาดการออกกำลังกาย รวมไปถึงผู้ที่มีมวลกล้ามเนื้อน้อย ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัวบางอย่างจะมีโอกาสเกิดกล้ามเนื้ออักเสบได้มากกว่า

2. กล้ามเนื้ออักเสบที่ไม่ได้รับการรักษา อาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนใดได้บ้าง?

กล้ามเนื้ออักเสบที่ไม่ได้รับการรักษาอาจก่อให้เกิดอาการปวดเรื้อรัง และมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนอย่างออฟฟิศซินโดรม โรคกล้ามเนื้ออักเสบทั่วตัว ภาวะกล้ามเนื้อสลาย กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบเฉียบพลันที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

References

O'Connell, K. (2023, May 9). What You Need to Know About Muscle Aches and Pains. Healthline. https://www.healthline.com/health/muscle-aches#common-causes

Cadman, B. (2023, July 24). What are the causes of unexplained muscle aches? MedicalNewsToday. https://www.medicalnewstoday.com/articles/322869

Mayo Clinic Staff. (2023, April 27). Muscle pain: Causes. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/symptoms/muscle-pain/basics/causes/sym-20050866