รู้จักมะเร็งต่อมหมวกไต โรคอันตรายที่กระทบสุขภาพโดยรวม

ต่อมหมวกไตเป็นอวัยวะหนึ่งของระบบต่อมไร้ท่อที่มีหน้าที่ผลิตฮอร์โมนบางขนิดที่มีบทบาทสำคัญต่อการควบคุมการทำงานของร่างกาย แต่เมื่อเซลล์ต่อมหมวกไตเกิดการแบ่งตัวผิดปกติ จนเกิด “มะเร็งต่อมหมวกไต” ขึ้น จึงทำให้การทำงานของต่อมหมวกไตผิดปกติ อาจมีการสร้างฮอร์โมนที่ไม่สมดุล และก่อให้เกิดผลกระทบทางสุขภาพหลายระบบที่เกี่ยวข้องกับฮอร์โมน

Key Takeaways

• มะเร็งต่อมหมวกไตอาจส่งผลกระทบต่อการสร้างฮอร์โมนที่มากเกินความจำเป็น ก่อให้เกิดอาการผิดปกติกับหลาย ๆ ระบบที่ถูกควบคุมโดยฮอร์โมน
• บางครั้งการเกิดมะเร็งต่อมหมวกไตอาจไม่ส่งผลกระทบต่อการสร้างฮอร์โมน มักเกิดในกรณีที่เซลล์มะเร็งเกิดขึ้นกับบริเวณที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการสร้างฮอร์โมน
• สาเหตุที่แท้จริงของมะเร็งต่อมหมวกไตยังไม่ข้อสรุปที่แน่ชัด แต่มีปัจจัยบางอย่างที่กระตุ้นให้เกิดเซลล์มะเร็ง ยกตัวอย่างเช่น ความผิดปกติทางพันธุกรรม การสูบบุหรี่ การสัมผัสกับสารเคมีที่ก่อมะเร็ง การได้รับรังสีเข้มข้นเป็นเวลานาน เป็นต้น
• การรักษาโรคมะเร็งต่อมหมวกไตสามารถทำได้ด้วยการผ่าตัด การฉายรังสี เคมีบำบัด และการรักษาด้วยฮอร์โมน

มะเร็งต่อมหมวกไตคืออะไร? ทำความเข้าใจเกี่ยวกับมะเร็งต่อมหมวกไตและชนิดต่าง ๆ

มะเร็งต่อมหมวกไต คือโรคที่เกิดขึ้นจากเซลล์ต่อมหมวกไตมีการเจริญเติบโตและแบ่งตัวผิดปกติจนไม่สามารถควบคุมได้ โดยสามารถแบ่งชนิดของมะเร็งต่อมหมวกไตได้จากตำแหน่งที่เกิดเนื้อร้ายได้ดังนี้

มะเร็งต่อมหมวกไตชั้นนอก

มะเร็งต่อมหมวกไตชั้นนอกเป็นมะเร็งที่เกิดขึ้นจากการแบ่งตัวผิดปกติที่เซลล์ต่อมหมวกไตชั้นนอก (Adrenal cortex) สามารถแบ่งแยกย่อยได้อีก 2 ประเภทหลัก ได้แก่

มะเร็งต่อมหมวกไตชนิดคาร์ซิโนมา (Carcinoma) เป็นมะเร็งที่เกิดขึ้นที่บริเวณ Cortex ซึ่งมีหน้าที่ในการสร้างฮอร์โมนต่าง ๆ ที่สำคัญต่อการดำรงชีวิต เช่น คอร์ติซอล (Cortisol), อัลโดสเตอโรน (Aldosterone) และฮอร์โมนเพศ (Sex hormones) มะเร็งต่อมหมวกไตชั้นนอกอาจทำให้เกิดการสร้างฮอร์โมนเหล่านี้มากเกินไป และแสดงอาการผิดปกติดังต่อไปนี้

• Cushing's syndrome หรือภาวะฮอร์โมนคอร์ติซอลมากเกินไป ซึ่งส่งผลกระทบต่อร่างกาย เช่น ความดันโลหิตสูง อ้วนลงพุง น้ำหนักมากขึ้น ผิวแห้ง น้ำตาลในเลือดสูง ปัสสาวะบ่อย ฯลฯ
• Conn's Syndrome หรือภาวะฮอร์โมนอัลโดสเตอโรนสูงเกินไป ทำให้ความดันโลหิตสูง และระดับโปรแทสเซียมต่ำ ผู้ป่วยจะมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง กล้ามเนื้อกระตุก ตะคริว ฯลฯ
• ฮอร์โมนเพศผิดปกติ สามารถทำให้ประจำเดือนมาไม่ปกติ ขนดก ความต้องการทางเพศมากหรือน้อยกว่าปกติ ฯลฯ

มะเร็งต่อมหมวกไตชนิดซาร์โคมา (Sarcoma) เป็นมะเร็งที่เกิดขึ้นในส่วนที่ไม่ได้ผลิตฮอร์โมน เช่น เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน หรือกล้ามเนื้อ เป็นชนิดที่ตรวจพบได้ยาก เนื่องจากจะไม่มีการแสดงอาการที่มาจากการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมน

มะเร็งต่อมหมวกไตชั้นใน

มะเร็งต่อมหมวกไตชั้นในเป็นมะเร็งที่เกิดขึ้นจากการแบ่งตัวผิดปกติที่เซลล์ต่อมหมวกไตชั้นใน (Adrenal medulla) ซึ่งฮอร์โมนที่ผลิตจากส่วนนี้จะมีบทบาทในการกระตุ้นการตอบสนองทางสรีรวิทยาเมื่อร่างกายเผชิญกับความเครียดหรือการเปลี่ยนแปลงทางสิ่งแวดล้อม เช่น อะดรีนาลีน (Adrenaline) และ นอร์อะดรีนาลีน (Norepinephrine) เมื่อมีการหลั่งฮอร์โมนเหล่านี้มากเกินไป จึงทำให้เกิดอาการผิดปกติ ได้แก่ ความดันโลหิตสูง เหงื่อออกมาก หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ เป็นต้น

สาเหตุของมะเร็งต่อมหมวกไตเกิดขึ้นได้อย่างไร?

มะเร็งต่อมหมวกไตเกิดขึ้นจากการกลายพันธุ์ของเซลล์ต่อมหมวกไตในกระบวนการคัดลอก DNA ขณะสร้างเซลล์ จึงทำให้เซลล์เกิดความผิดปกติ และเกิดการแบ่งตัวแบบควบคุมไม่ได้ จนเกิดเป็นลักษณะก้อนเนื้อขึ้น ซึ่งสาเหตุที่แท้จริงของการกลายพันธุ์เซลล์มะเร็งยังไม่ข้อสรุปที่แน่ชัด แต่พบว่ามีปัจจัยบางอย่างที่เพิ่มโอกาสการเกิดเซลล์มะเร็ง ได้แก่

• ความผิดปกติทางพันธุกรรม
• การสูบบุหรี่
• การสัมผัสกับสารเคมีที่ก่อมะเร็ง
• การได้รับรังสีเข้มข้นเป็นเวลานาน

รู้ทันอาการมะเร็งต่อมหมวกไต สัญญาณเตือนที่ไม่ควรละเลย

มะเร็งต่อมหมวกไตอาจไม่ปรากฏอาการในระยะแรก ๆ หรืออาจแสดงอาการแต่ไม่สามารถระบุได้ชัดเจน โดยอาการที่ปรากฏมีดังนี้

• ปวดท้อง
• ความดันโลหิตสูง
• น้ำหนักเพิ่มขึ้นหรือลดลงผิดปกติ
• รู้สึกเพลีย อ่อนแรง

ซึ่งผู้ป่วยส่วนมากมักไม่สังเกตอาการเหล่านี้ โดยเฉพาะผู้ป่วยมะเร็งต่อมหมวกไตชนิดที่ไม่สร้างฮอร์โมน และกว่าจะตรวจพบมะเร็งต่อมหมวกไตก็เริ่มเข้าสู่ระยะหลัง ๆ หรือมีการแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นจนยากแก่การรักษา หากมีความผิดปกติเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์ระบบต่อมไร้ท่อ และศัลยกรรมระบบทางเดินปัสสาวะ

การวินิจฉัยมะเร็งต่อมหมวกไต

เนื่องจากมะเร็งชนิดนี้อาจไม่แสดงอาการที่เด่นชัดในระยะแรก ๆ การวินิจฉัยมะเร็งต่อมหมวกไตที่แม่นยำจึงจำเป็นต้องได้รับการตรวจหลายวิธีและนำผลการตรวจมาประเมินร่วมกัน โดยการตรวจวินิจฉัยมะเร็งต่อมหมวกไตสามารถทำได้ดังนี้

• ซักประวัติผู้ป่วย โดยแพทย์จะสอบถามและสังเกตอาการของผู้ป่วยเบื้องต้น ก่อนส่งตรวจวินิจฉัยวิธีอื่น ๆ
• การตรวจเลือดและปัสสาวะ เพื่อตรวจระดับฮอร์โมนที่ต่อมหมวกไตสร้างขึ้นว่ามีระดับที่ผิดปกติหรือไม่
• การตรวจ CT Scan, MRI, Ultrasound เพื่อหาตำแหน่งและขนาดของมะเร็งต่อมหมวกไต
• การตรวจ PET Scan เพื่อหาตำแหน่งของมะเร็งต่อมหมวกไตและการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง
• การตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจมะเร็งต่อมหมวกไต เพื่อตรวจหาเซลล์มะเร็ง และยืนยันชนิดของเซลล์มะเร็ง

แนวทางการรักษามะเร็งต่อมหมวกไต

การรักษามะเร็งต่อมหมวกไตขึ้นอยู่กับขนาดของเนื้องอกมะเร็งและระยะการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง

• การผ่าตัดต่อมหมวกไต เหมาะกับการรักษามะเร็งต่อมหมวกไตในระยะที่ยังไม่มีการแพร่กระจายหรือมีการแพร่กระจายไปยังอวัยวะใกล้เคียงเท่านั้น
• การฉายรังสี ใช้รักษาหลังผ่าตัดมะเร็งต่อมหมวกไตออกเพื่อลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำ หรือใช้รักษาเพื่อควบคุมการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งกรณีที่ไม่สามารถผ่าตัดออกได้ทั้งหมด
• เคมีบำบัด ใช้รักษามะเร็งต่อมหมวกไตที่ไม่สามารถผ่าตัดออกได้ทั้งหมด หรืออยู่ในระยะแพร่กระจาย
• การรักษาด้วยฮอร์โมน ใช้เพื่อควบคุมระดับฮอร์โมนที่ต่อมหมวกไตผลิตออกมามากเกินไป

รักษามะเร็งต่อมหมวกไต เพิ่มคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้แก่ผู้ป่วย ที่โรงพยาบาลพระรามเก้า

มะเร็งต่อมหมวกไตอาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของร่างกายได้หลายระบบจากระดับฮอร์โมนที่มากเกินไป การรักษามะเร็งต่อมหมวกไตนั้นจะมุ่งเน้นไปที่การควบคุมการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็ง และการควบคุมระดับฮอร์โมนในร่างกายให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ซึ่งอาจต้องผ่าตัด ร่วมกับการฉายรังสี การให้ยาเคมีบำบัด และการรักษาด้วยฮอร์โมน การดูแลให้กำลังใจและการสนับสนุนทางจิตใจเป็นสิ่งสำคัญในการฟื้นฟูสุขภาพผู้ป่วยได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นหลังการรักษา

โรงพยาบาลพระรามเก้า พร้อมให้บริการรักษาและดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็งต่อมหมวกไตโดยคำนึงถึงคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยทั้งในระหว่างการรักษาและการดูแลหลังรับการรักษา เรามุ่งเน้นการให้ผลการรักษาที่มีประสิทธิภาพ ลดผลข้างเคียงจากการรักษา และบรรเทาความเจ็บปวด เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถฟื้นฟูร่างกายได้อย่างรวดเร็ว และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นทุกขั้นตอนของการรักษา

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมะเร็งต่อมหมวกไต

1. ญาติสามารถดูแลผู้ป่วยมะเร็งต่อมหมวกไตอย่างไรบ้าง?

การดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็งต่อมหมวกไตจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับสภาพจิตใจ เนื่องจากการรักษาจะต้องใช้ระยะเวลาและผู้ป่วยมัดจะต้องเผชิญกับความเจ็บปวดขณะรักษา

2. แพทย์แผนจีนสามารถช่วยรักษามะเร็งต่อมหมวกไตได้ไหม?

แพทย์แผนจีนสามารถช่วยลดผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นจากการใช้เคมีบำบัดและการฉายรังสีได้ ให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

References

American Cancer Society. (2024, October 1). What Is Adrenal Cancer? Cancer. https://www.cancer.org/cancer/types/adrenal-cancer/about/what-is-adrenal-cortical-cancer.html

Mayo Clinic Staff. (2025, February 28). Adrenal cancer. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/adrenal-cancer/symptoms-causes/syc-20351026