ดื่มน้ำน้อย อาจทำให้ร่างกายขาดน้ำ เสี่ยงเกิดโรคร้ายไม่รู้ตัว

การดื่มน้ำน้อย นอกจากจะทำให้ร่างกายได้รับน้ำไม่เพียงพอต่อความต้องการจนเกิดอาการอ่อนเพลีย กระหายน้ำ และไม่สดชื่นแล้ว ยังส่งผลเสียร้ายแรงต่อสุขภาพได้มากกว่าที่คิด และอาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคต่าง ๆ ได้โดยไม่รู้ตัว บทความนี้จะพาคุณไปดูว่าการดื่มน้ำน้อยเกินไป เสี่ยงเป็นโรคอะไรได้บ้าง หากร่างกายขาดน้ำจะแสดงอาการอย่างไร พร้อมไขข้อสงสัยว่าดื่มน้ำเท่าไหร่จึงจะเหมาะสม

Key Takeaways

• การดื่มน้ำน้อยอาจเพิ่มความเสี่ยงเกิดโรคต่าง ๆ ตามมา เช่น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ หรือโรคสมองเสื่อม เป็นต้น
• อาการที่พบได้บ่อยเมื่อร่างกายได้รับน้ำไม่เพียงพอ ได้แก่ อาการกระหายน้ำ ผิวแห้ง ปากแห้ง ปัสสาวะน้อย ตาแห้ง ท้องผูก และอ่อนเพลีย
• การดื่มน้ำช่วยให้ระบบต่าง ๆ ในร่างกายทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ จึงควรดื่มน้ำในปริมาณที่เหมาะสม ซึ่งปริมาณอาจแตกต่างกันไปตามน้ำหนักตัวของแต่ละคน และกิจกรรมที่ทำในแต่ละวัน

การดื่มน้ำ สำคัญกับร่างกายอย่างไร?

น้ำ เป็นองค์ประกอบหลักของร่างกายที่มีมากถึง 70% และมีบทบาทสำคัญต่อการทำงานของอวัยวะทุกส่วน การดื่มน้ำเพียงพอจึงช่วยให้ระบบเลือดหมุนเวียนได้ดี ลำเลียงออกซิเจนและสารอาหารไปยังเซลล์ต่าง ๆ อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังช่วยควบคุมอุณหภูมิของร่างกายให้สมดุล รวมถึงช่วยให้ระบบขับของเสียทำงานได้อย่างราบรื่น

นอกจากนี้ น้ำยังมีส่วนช่วยให้ผิวพรรณดูชุ่มชื้น สมองปลอดโปร่ง และลดความเสี่ยงจากอาการเหนื่อยล้าในระหว่างวันอีกด้วย

ดื่มน้ำน้อย เสี่ยงเป็นโรคอะไรบ้าง?

เมื่อน้ำในร่างกายไม่เพียงพอจากการดื่มน้ำน้อย ระบบต่าง ๆ จะทำงานผิดปกติ และเกิดการสะสมของของเสีย จนเป็นต้นเหตุของหลาย ๆ โรค ดังต่อไปนี้

กระเพาะปัสสาวะอักเสบ

เมื่อดื่มน้ำน้อย ปัสสาวะจะมีความเข้มข้นสูง ทำให้เชื้อแบคทีเรียเจริญเติบโตได้ง่ายในกระเพาะปัสสาวะ เมื่อรวมกับการกลั้นปัสสาวะนาน ๆ ก็จะส่งผลให้ปัสสาวะแสบขัด กระเพาะปัสสาวะอักเสบ และปวดท้องน้อยบ่อยครั้ง

นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ

การดื่มน้ำน้อยทำให้ปัสสาวะข้น และมีแร่ธาตุสะสมมากขึ้น หากแร่ธาตุสะสมเป็นเวลานานอาจตกตะกอนกลายเป็นก้อนนิ่วได้ โดยเฉพาะในไตหรือท่อปัสสาวะ ซึ่งทำให้เกิดอาการปวดบริเวณที่เป็นนิ่ว ปัสสาวะแสบขัด ตลอดจนปัสสาวะเป็นเลือด

ปวดข้อ กระดูก

น้ำเป็นส่วนประกอบสำคัญของหมอนรองกระดูก หากกินน้ำน้อยจนเกินไป อาจทำให้ข้อต่อหรือหมอนรองกระดูกชุ่มชื้นไม่พอ รองรับแรงกระแทกได้ไม่ดี และเกิดการบาดเจ็บได้ง่าย รวมถึงมีอาการปวดข้อมือ ปวดข้อเท้าเมื่อต้องออกแรงเดิน ยกของ หรือออกกำลังกาย

ริดสีดวงทวาร

การดื่มน้ำน้อยส่งผลเสียต่อระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่ายได้เช่นกัน เพราะน้ำมีส่วนช่วยให้อุจจาระนุ่มและขับถ่ายง่าย แต่หากร่างกายขาดน้ำ อาจส่งผลให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ไม่ดี ทำให้ลำไส้ดูดซึมน้ำจากอุจจาระมากขึ้น จนเกิดอาการท้องผูก เพิ่มความเสี่ยงโรคริดสีดวงทวารได้

ประจำเดือนมาผิดปกติ

น้ำมีส่วนช่วยในการควบคุมการไหลเวียนเลือดและสมดุลของฮอร์โมนในร่างกาย หากดื่มน้ำน้อยเกินไป อาจทำให้ระบบฮอร์โมนแปรปรวน ส่งผลให้รอบเดือนมาไม่สม่ำเสมอ มาเป็นลิ่มเลือด หรือมีอาการปวดท้องประจำเดือนมากขึ้นได้

สมองเสื่อม

หากกินน้ำน้อยจนมีอาการขาดน้ำ จะทำให้เลือดมีความข้นหนืดมากขึ้น จนหัวใจสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงสมองได้ไม่เพียงพอ สมองจะทำงานช้าลง ส่งผลให้คิดอะไรช้า ไม่สดชื่นกระฉับกระเฉง และหากเป็นเรื้อรังอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมในระยะยาวได้เช่นกัน

อาการที่เกิดจากดื่มน้ำน้อยเป็นอย่างไร?

เมื่อร่างกายได้รับน้ำน้อยกว่าที่ต้องการ ระบบต่าง ๆ จะเริ่มแสดงสัญญาณเตือนออกมาทางร่างกายให้เรารู้ว่ากำลังขาดน้ำ ดังนี้

กระหายน้ำ

กระหายน้ำเป็นอาการเริ่มต้นที่สังเกตได้ง่ายที่สุดจากการดื่มน้ำน้อย เมื่อร่างกายขาดน้ำ ปากจะรู้สึกแห้งและเหนียว แม้ดื่มน้ำแล้วก็ยังรู้สึกไม่อิ่มน้ำ ต้องดื่มเพิ่มจนกว่าระดับของเหลวในร่างกายจะกลับมาปกติ

ผิวแห้ง

เมื่อร่างกายได้รับน้ำไม่เพียงพอ ผิวจะสูญเสียความชุ่มชื้น ทำให้ผิวแห้ง ลอก หรือเกิดริ้วรอยก่อนวัย โดยเฉพาะบริเวณร่องแก้ม หางตา และหน้าผากที่จะเห็นได้ชัดกว่าส่วนอื่น

ปากแห้ง แตก ลอก

น้ำลายมีหน้าที่ช่วยหล่อลื่นภายในช่องปาก หากดื่มน้ำน้อยเกินไปจะทำให้ปากแห้ง ลอก และอาจมีแผลแตกได้ง่าย

ปัสสาวะน้อย สีเข้ม มีกลิ่น

คนที่ดื่มน้ำเพียงพอจะปัสสาวะวันละ 4-7 ครั้งต่อวัน แต่หากดื่มน้ำน้อยจะปัสสาวะน้อยลง ปัสสาวะมีสีเข้มขึ้นและมีกลิ่นแรง ซึ่งเป็นสัญญาณว่าร่างกายกำลังขาดน้ำนั่นเอง

ตาแห้ง

ภาวะขาดน้ำทำให้ต่อมน้ำตาผลิตน้ำตาน้อยลง คนที่ดื่มน้ำน้อยมากอาจมีอาการตาแห้ง แสบ หรือมีสีแดง โดยเฉพาะผู้ที่ใส่คอนแทกต์เลนส์จะยิ่งรู้สึกระคายเคืองมากขึ้น

ท้องผูก

น้ำช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดี การดื่มน้ำน้อยทำให้ลำไส้ดูดซึมน้ำกลับมากเกินไป ส่งผลให้อุจจาระแข็ง ท้องผูก และขับถ่ายยาก

อ่อนเพลีย

เมื่อร่างกายขาดน้ำ จะทำให้เลือดและออกซิเจนไหลเวียนไปเลี้ยงสมองและส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้น้อยลง ส่งผลให้รู้สึกเหนื่อยง่าย มึนงง หรือขาดสมาธิในการทำงานได้

ควรดื่มน้ำเท่าไหร่ให้พอดีต่อร่างกาย?

โดยทั่วไปแล้ว ผู้หญิงควรดื่มน้ำวันละประมาณ 2.7 ลิตร หรือประมาณ 11.5 แก้ว และผู้ชายควรดื่มน้ำวันละประมาณ 3.7 ลิตร หรือราว ๆ 15.5 แก้ว ทั้งนี้ ปริมาณน้ำที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันไปตามน้ำหนักตัว กิจกรรมในแต่ละวัน และสภาพอากาศ

นอกจากนี้ ยังสามารถคำนวณปริมาณน้ำที่เหมาะกับตนเอง โดยใช้สูตรง่าย ๆ คือ

(น้ำหนักตัว x 2.2 x 30 ÷ 2) ÷ 1000 = ปริมาณน้ำที่ควรดื่มต่อวัน (ลิตร)

ตัวอย่าง : หากคุณน้ำหนัก 60 กิโลกรัม จะต้องดื่มน้ำเท่าไหร่?

คิดจาก (60 x 2.2 x 30 ÷ 2) ÷ 1000 = ประมาณ 2 ลิตรต่อวัน หรือราว 10 แก้วน้ำมาตรฐาน (ปริมาณน้ำ 1 ลิตรเท่ากับน้ำ 5 แก้ว)

อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ หรืออยู่ในสภาพอากาศร้อน ควรดื่มน้ำเพิ่มเพื่อชดเชยน้ำที่สูญเสียจากเหงื่อ ส่วนผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคไต หรือโรคหัวใจ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเพื่อกำหนดปริมาณน้ำที่เหมาะสมกับร่างกายตนเองเสมอ

ดื่มน้ำน้อยเกินไป อาจเสี่ยงเป็นโรคร้ายไม่รู้ตัว

การดื่มน้ำน้อยส่งผลเสียต่อสุขภาพมากกว่าที่คิด ทั้งอาการอ่อนเพลีย ผิวแห้ง ท้องผูก ไปจนถึงเสี่ยงโรคต่าง ๆ เช่น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ นิ่ว หรือแม้แต่สมองเสื่อมในระยะยาว ดังนั้นจึงควรเริ่มต้นดูแลสุขภาพง่าย ๆ ด้วยการดื่มน้ำให้เพียงพอทุกวัน เพื่อช่วยให้ระบบต่าง ๆ ในร่างกายทำงานได้อย่างสมดุล ลดความเสี่ยงเกิดโรคร้าย และมีสุขภาพที่ดียิ่งขึ้น

สำหรับผู้ที่ต้องการตรวจสุขภาพไตและระบบทางเดินปัสสาวะ ที่สถาบันโรคไต โรงพยาบาลพระรามเก้า มีทีมแพทย์เฉพาะทางด้านโรคไตและระบบทางเดินปัสสาวะ พร้อมด้วยเทคโนโลยีและเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย ช่วยวินิจฉัยและดูแลรักษาโรคได้อย่างตรงจุด คุณสามารถเข้ารับคำปรึกษา และรักษาได้ทันทีหากมีความเสี่ยง หรือมีภาวะแทรกซ้อนเกี่ยวกับไต เราพร้อมให้บริการด้วยใจ เพื่อให้คุณมีสุขภาพที่ดีมากที่สุด

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการดื่มน้ำน้อย

1. ผู้ป่วยโรคไต ควรดื่มน้ำให้ได้เท่าไหร่ต่อวัน?

แนะนำให้ดื่มน้ำเท่ากับปริมาณปัสสาวะต่อวัน บวกเพิ่มอีกประมาณ 500-700 มิลลิลิตรต่อวัน หากผู้ป่วยมีปัสสาวะน้อยมาก ไม่ควรดื่มน้ำเกิน 700 มิลลิลิตรต่อวัน โดยรวมไปถึงเครื่องดื่มและอาหารที่เป็นของเหลวทั้งหมด อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยโรคไตควรดื่มน้ำตามคำสั่งของแพทย์อย่างเคร่งครัด

2. การดื่มน้ำน้อย ทำให้เกิดภาวะเลือดข้นจริงไหม?

การดื่มน้ำน้อย ไม่ได้ เป็นสาเหตุของการเกิดภาวะเลือดข้นโดยตรง เพราะภาวะเลือดข้นมักเกิดจากการสร้างเม็ดเลือดแดงมากเกินไป แม้ภาวะขาดน้ำรุนแรงจะทำให้เลือดข้นขึ้นได้ แต่การดื่มน้ำน้อยเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้เกิดภาวะขาดน้ำและเกลือแร่อย่างรุนแรง

References

Dehydration. (2023, May 6). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9013-dehydration

Henry Ford Health Staff. (2020, May 19). 6 Side Effects Of Not Drinking Enough Water. Henry Ford Health. https://www.henryford.com/blog/2020/05/side-effects-of-not-drinking-water

Mayo Clinic Staff. (2022, October 12). Water: How much should you drink every day?. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/water/art-20044256