อาการปวดสะบัก รบกวนชีวิตกว่าที่คิด รีบแก้ก่อนเรื้อรัง

ปวดสะบัก กลายเป็นอาการปวดยอดฮิตของผู้คนในปัจจุบัน โดยเฉพาะชาวออฟฟิศที่มีพฤติกรรมการใช้กล้ามเนื้อไม่เหมาะสม ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแอ เลือดไม่ไหลเวียน เกิดจุด Trigger Points ไปจนถึงการเกิดพังผืดในที่สุด ยิ่งไปกว่านั้น อาการปวดสะบักยังอาจมาจากการกดทับของเส้นประสาท ที่อาจนำมาสู่อาการแทรกซ้อนอื่น ๆ ได้เช่นกัน

การรู้ทันอาการและสาเหตุของการปวดสะบักหลัง จะช่วยให้คุณสามารถดูแลตนเอง หรือเข้ารับการรักษาให้หายจากอาการปวดโดยเร็ว และกลับมาใช้ชีวิตแบบไม่มีอาการปวดมารบกวนได้อีกครั้ง

Key Takeaways

• อาการปวดสะบัก มักเกิดจากมีพฤติกรรมที่ไม่ถูกสุขลักษณะ เช่น นั่งทำงานท่าเดิมนาน ๆ ไม่ยืดเหยียดกล้ามเนื้อ หรือใช้งานกล้ามเนื้อหนักเกินไป
• วิธีรักษาอาการปวดสะบัก มีทั้งการปรับพฤติกรรม การกายภาพบำบัด การใช้ยา และการผ่าตัดในบางกรณี
• อย่าละเลยอาการปวดสะบัก หากมีอาการรุนแรง เรื้อรัง หรือปวดร่วมกับอาการผิดปกติ เช่น เจ็บหน้าอก หรือชาร้าวไปยังบริเวณอื่น ควรรีบพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกต้อง

สะบักหลัง คือตรงไหน?

‘สะบัก’ คือกระดูกบริเวณหลังช่วงบน ใต้บ่าทั้ง 2 ข้างซ้ายและขวา มีลักษณะเป็นแผ่นทรงสามเหลี่ยม ขนาดประมาณ 1 ฝ่ามือ โดยกระดูกสะบักจะมีกล้ามเนื้อมัดเล็กและมัดใหญ่เชื่อมสะบักทั้งสองข้างกับกระดูกสันหลังไว้

การเข้าใจตำแหน่งสรีระอย่างถูกต้อง จะช่วยให้คุณสามารถระบุบริเวณที่มีอาการปวดได้ตรงจุด และช่วยให้แพทย์เข้าใจอาการปวดของผู้ป่วยได้ถูกต้อง เพื่อการเลือกวิธีรักษาที่แม่นยำมากขึ้น

ปวดสะบัก เกิดจากสาเหตุใด?

สาเหตุของอาการปวดสะบักที่พบได้บ่อยมีดังนี้

1. การใช้งานกล้ามเนื้อสะบักหนักเกินไป

การใช้งานกล้ามเนื้อสะบักหนักโดยไม่มีการยืดเหยียดกล้ามเนื้อก่อน เช่น การยกของหนัก การอยู่ในท่าทางที่ต้องยกแขนค้างนาน ๆ การถือโทรศัพท์โดยใช้หูแนบไหล่ ทำให้กล้ามเนื้อสะบักเกิดการหดเกร็ง

2. การอยู่ในท่าทางที่ไม่เหมาะสม

เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยในผู้ที่มีอาการปวดสะบัก โดยผู้ป่วยมักมีพฤติกรรมที่ไม่ถูกสุขลักษณะ เช่น การนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์นาน ๆ นั่งคอยื่น ก้มคอ หลังค่อม การอยู่ในท่าทางเหล่านี้เป็นเวลานานอาจทำให้กล้ามเนื้อหดเกร็ง เกิดจุด Trigger Point หรือจุดกดเจ็บได้ในที่สุด

3. อาการแทรกซ้อนจากความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อ

อาการปวดสะบักอาจเป็นอาการแทรกซ้อนจากความผิดปกติของกระดูกและกล้ามเนื้อที่ยังไม่ได้รับการรักษา เช่น ออฟฟิศซินโดรม กระดูกทับเส้นประสาท กระดูกคอเสื่อม ฯลฯ โดยผู้ป่วยกลุ่มนี้มักจะมีอาการปวดร้าวไปยังส่วนอื่น ๆ หรืออาจมีอาการชาร่วมด้วย

4. กล้ามเนื้อสะบักได้รับบาดเจ็บ

การบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ กระดูก เอ็น เส้นประสาท จากอุบัติเหตุหรือการออกกำลังกายอย่างหนัก สามารถทำให้กล้ามเนื้ออักเสบ และเกิดอาการปวดสะบักได้

5. อาการแทรกซ้อนจากโรคอื่น ๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับกระดูกและกล้ามเนื้อ

อาการปวดสะบักอาจเป็นสัญญาณจากโรคอันตราย เช่น โรคหัวใจ หรือโรคมะเร็งได้ โดยผู้ป่วยอาจมีอาการปวดสะบักซ้าย ซึ่งเป็นหนึ่งในอาการหัวใจขาดเลือด หรือหลอดเลือดหัวใจฉีกขาด ส่วนการปวดสะบักขวาหรือทั้งสองข้างอาจพบในผู้ป่วยมะเร็ง อย่างไรก็ตามอาการปวดสะบักจากสาเหตุเหล่านี้พบได้น้อย

ลักษณะอาการปวดสะบัก มีแบบไหนบ้าง?

อาการปวดสะบักสามารถเกิดขึ้นได้หลายแบบ

• ปวดสะบักหลังทั้งสองข้าง สามารถเกิดได้จากการหดเกร็งของกล้ามเนื้อ
• ปวดสะบักหลังข้างขวาหรือข้างซ้าย ข้างใดข้างหนึ่ง เกิดจากสะบักจม จนเกิดอาการอักเสบของกล้ามเนื้อหรือเส้นประสาทรอบสะบัก
• มีอาการปวดหลายตำแหน่ง ได้แก่ ปวดคอ บ่า ไหล่ สะบัก มักเกิดจากออฟฟิศซินโดรม
• ปวดสะบักร้าวไปยังส่วนอื่น ๆ มักมีสาเหตุจากการกดทับของเส้นประสาท
• ปวดสะบักซ้ายร้าวลงแขนร่วมกับเจ็บหน้าอก อาจมีสาเหตุจากโรคหัวใจ
• ปวดสะบักที่ไม่ได้สัมพันธ์กับการเคลื่อนไหว ร่วมกับน้ำหนักลดผิดปกติ อาจเป็นอาการแทรกซ้อนจากโรคมะเร็งปอด หรือมะเร็งเต้านม

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดอาการปวดสะบัก

ปัจจัยเสี่ยงที่มักทำให้เกิดอาการปวดสะบักคือ การไม่ออกกำลังกาย ทำให้กล้ามเนื้อขาดความแข็งแรงและยืดหยุ่น นอกจากนี้การอยู่ในท่าเดิมนาน ๆ โดยเฉพาะการนั่งหน้าคอมด้วยท่าทางที่ไม่ถูกต้อง จะทำให้กล้ามเนื้อเกิดการตึงตัว เมื่อสะสมมาก ๆ เข้าอาจทำให้เกิดพังผืด เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อได้ไม่สะดวก ก่อให้เกิดจุด Trigger Point ได้

การวินิจฉัยอาการปวดสะบัก

อาการปวดสะบักสามารถตรวจวินิจฉัยในเบื้องต้นด้วยการซักประวัติและตรวจร่างกายโดยแพทย์ แพทย์จะพิจารณาคัดกรองโรคจากลักษณะการปวดสะบักของผู้ป่วย เช่น มีอาการปวดสะบักข้างเดียวหรือสองข้าง มีอาการปวดสะบักหลังร่วมกับอาการชา อ่อนแรงหรือไม่ ผู้ป่วยมีอาการปวดสะบักรุนแรงแค่ไหน เป็นมานานเท่าไหร่ เป็นต้น

ทั้งนี้ หากแพทย์พบความผิดปกติที่ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม ก็จะมีการส่งตรวจเอกซเรย์ หรือ MRI เพื่อค้นหารอยโรค และยืนยันผลวินิจฉัย

อาการปวดสะบัก มีวิธีรักษาอย่างไร?

วิธีการรักษาอาการปวดสะบักจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของอาการ ดังนี้

1. การปรับพฤติกรรม

ไม่ว่าจะมีอาการปวดสะบักรุนแรงหรือไม่ การปรับพฤติกรรมเป็นขั้นตอนแรกที่ช่วยลดความรุนแรงของอาการปวดสะบักได้ นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันไม่ให้อาการปวดสะบักทวีความรุนแรงมากขึ้นได้อีกด้วย โดยพฤติกรรมที่ผู้ป่วยควรปรับเปลี่ยนมีดังนี้

• หมั่นยืดกล้ามเนื้อทุกครั้งเมื่อต้องใช้งานกล้ามเนื้อหนัก เช่น ก่อนการยกของหนัก การออกกำลังกาย
• หลีกเลี่ยงการอยู่ในท่าเดิมนาน ๆ โดยเฉพาะการนั่งหน้าคอมทั้งวัน หากมีความจำเป็น ควรมีการพักเพื่อยืดกล้ามเนื้อบ่อย ๆ
• จัดท่าทางการนั่งให้เหมาะกับสรีระ
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้กล้ามเนื้อแข็งแรงและยืดหยุ่น

2. การทำกายภาพบำบัด

กรณีที่มีอาการปวดสะบักเรื้อรัง ปวดกล้ามเนื้อเรื้อรัง แพทย์อาจให้ผู้ป่วยเข้ารับการทำกายภาพบำบัด เพื่อฟื้นฟูให้กล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้น สำหรับโปรแกรมการทำกายภาพจะขึ้นอยู่กับอาการของผู้ป่วยแต่ละราย หากมีอาการปวดจากกล้ามเนื้ออักเสบ หรือมีพังผืดจนการทำกายบริหารอย่างเดียวไม่เพียงพอ อาจพิจารณาให้ใช้เครื่องมือกายภาพบำบัด เช่น Shockwave, Ultrasound, Dry Needle เข้ามาช่วยสลายพังผืด คลายกล้ามเนื้อ หรือลดอาการปวด

3. การใช้ยา

การใช้ยา จะช่วยบรรเทาอาการปวดสะบัก และลดอาการอักเสบของกล้ามเนื้อได้ โดยยาที่ใช้มีทั้งรูปแบบยารับประทาน และยาฉีด ซึ่งแพทย์จะพิจารณาให้ยาตามความรุนแรง และการตอบสนองต่อยาของผู้ป่วย

4. การผ่าตัด

การผ่าตัดรักษาอาการปวดสะบัก มักจะใช้รักษาในกรณีที่มีอาการปวดสะบักจากการกดทับของเส้นประสาท ที่ไม่สามารถบรรเทาด้วยการกายภาพบำบัดได้

ท่ากายบริหารลดอาการปวดสะบักที่ทำได้เองที่บ้าน

หากเริ่มมีอาการปวดสะบัก ในเบื้องต้นเราสามารถทำท่ากายบริหารดังต่อไปนี้เพื่อบรรเทาอาการปวดได้

• ท่าบีบสะบัก : เริ่มจากการยืดหลังตรง แขนสองข้างแนบลำตัว จากนั้นดันสะบักหลังทั้งสองข้างเข้าหากลางลำตัว จากนั้นให้ค้างไว้ 10 วินาทีก่อนจะผ่อนกล้ามเนื้อ นับเป็น 1 เซต ทำซ้ำทั้งหมด 3 เซตต่อวัน
• ท่ายืดกล้ามเนื้อสะบักและไหล่ : เริ่มจากยืดหลังตรง เหยียดแขนขวาข้ามลำตัวไปทางด้านซ้าย แล้วใช้แขนซ้ายพับมาล็อกแขนขวา ก่อนจะออกแรงดึงแขนขวาไปทางซ้ายจนรู้สึกตึง จากนั้นให้ค้างไว้ 10 วินาที ก่อนจะสลับข้างแล้วทำเช่นเดิม นับเป็น 1 เซต ทำซ้ำทั้งหมด 3 เซตต่อวัน
• ท่ายืดกล้ามเนื้อสะบักและไหล่ (ท่านั่ง) : เริ่มจากนั่งเก้าอี้ ยืดหลังตรง แยกขาออกจากกัน จากนั้นยืดแขนขวาพาดขาซ้าย แล้วใช้มือซ้ายดึงแขนขวาไปทางซ้ายจนรู้สึกตึง พร้อมกับโน้มตัวไปด้านหน้า จากนั้นให้ค้างไว้ 10 วินาที ก่อนจะสลับข้างแล้วทำเช่นเดิม นับเป็น 1 เซต ทำซ้ำทั้งหมด 3 เซตต่อวัน
• ท่ายืดกล้ามเนื้อสะบักและหลังส่วนบน : เริ่มจากยืนหรือนั่งหลังตรง แล้วเหยียดแขนทั้งสองข้างไปด้านหน้า ตั้งฉากกับลำตัว จากนั้นให้ประสานมือแล้วบิดแขนพร้อมกับเหยียดแขนไปข้างหน้า หลังโค้งเล็กน้อย จนรู้สึกตึง ให้ค้างไว้ 10 วินาที นับเป็น 1 เซต ทำซ้ำทั้งหมด 3 เซตต่อวัน

ปวดสะบัก ทรมานกว่าที่คิด อย่าปล่อยไว้จนเรื้อรัง

อาการปวดสะบักมักเกิดจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การนั่งหรือยืนในท่าทางเดิมนาน ๆ ไม่ยืดเหยียดกล้ามเนื้อ รวมถึงการละเลยการออกกำลังกาย จนทำให้กล้ามเนื้อสะบักอ่อนแรงหรือตึงตัว เมื่ออาการรุนแรงขึ้นอาจเกิดจุดกดเจ็บ (Trigger Point) หรือพังผืดที่ส่งผลให้เจ็บปวดมากขึ้น และฟื้นตัวได้ยากกว่าเดิม ดังนั้น หากเริ่มมีอาการปวดสะบัก อย่ามองข้ามหรือทนฝืน ควรใส่ใจปรับพฤติกรรม และหาวิธีบรรเทาอย่างเหมาะสม เพื่อป้องกันไม่ให้กลายเป็นปัญหาสุขภาพเรื้อรังที่ยากต่อการรักษาในอนาคต

ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลพระรามเก้า พร้อมให้คำปรึกษา ตรวจวินิจฉัย และรักษาโดยแพทย์เฉพาะทาง ร่วมกับการใช้เทคโนโลยีรักษาที่ทันสมัย เพื่อช่วยบรรเทาความเจ็บปวด ฟื้นฟูการเคลื่อนไหว และคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับคุณ

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับปวดสะบัก

1. ปวดสะบักซ้ายกับปวดสะบักขวา ต่างกันอย่างไร?

อาการปวดสะบักซ้ายและปวดสะบักขวา อาจเกิดจากกล้ามเนื้อรอบสะบักอักเสบหรือตึงตัว ทั้งนี้ หากปวดสะบักซ้ายอย่างเดียวร่วมกับเจ็บหน้าอก อาจมีสาเหตุจากโรคหัวใจได้เช่นกัน

References

Shoulder Pain. (2023, July 10) .Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/25122-shoulder-pain

Marks, J. (2023, February 14). What Causes Shoulder Blade Pain and How to Treat It. Healthline. https://www.healthline.com/health/shoulder-blade-pain

Cooper, G. (2024, September 26). 7 Possible Causes of Pain Under Your Shoulder Blade. Spine-health. https://www.spine-health.com/blog/7-possible-causes-pain-under-your-shoulder-blade