ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน อาการที่บ่งบอกถึงปัญหาทางสุขภาพ

หากใครมีอาการปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน ต้องตื่นขึ้นมาฉี่มากกว่า 2 ครั้ง อาจเป็นสัญญาณที่บ่งบอกถึงความผิดปกติของร่างกาย ซึ่งจะส่งผลให้คุณพักผ่อนไม่เพียงพอ อาการนี้เกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัยโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ และเกิดได้จากหลายปัจจัย บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจอาการฉี่บ่อยตอนกลางคืน พร้อมแนะนำวิธีรับมือกับอาการนี้ เพื่อให้คุณมีคุณภาพการนอนที่ดียิ่งขึ้น

Key Takeaways

• ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน คืออาการปวดฉี่บ่อย ๆ จนต้องตื่นมาเข้าห้องน้ำมากกว่า 2 ครั้งในช่วงกลางคืน
• ฉี่บ่อยตอนกลางคืนมักเกิดจากการดื่มน้ำ เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ในปริมาณมากก่อนนอน รวมไปถึงการรับประทานอาหารที่มีโซเดียมสูง
• การปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืนอาจเป็นสัญญาณของโรคต่าง ๆ ได้ เช่น ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ, โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินปัสสาวะ, โรคต่อมลูกหมากโต, โรคเบาหวาน และโรคอันตรายอื่น ๆ เป็นต้น

ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน เกิดจากสาเหตุอะไร?

ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน (Nocturia) โดยปกติแล้วมักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตบางอย่าง ที่ส่งผลให้เกิดอาการปวดฉี่ตอนกลางคืนบ่อย ต้องตื่นมาเข้าห้องน้ำมากกว่า 2 ครั้งในช่วงกลางคืน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพการนอน จนทำให้นอนหลับไม่เพียงพอและอ่อนเพลียได้ โดยสาเหตุส่วนใหญ่ ได้แก่

• การดื่มน้ำเปล่า รวมไปถึงการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ในปริมาณมากก่อนนอน
• การรับประทานอาหารที่มีโซเดียมสูง ทำให้ร่างกายต้องขับโซเดียมออกมา จึงส่งผลให้ฉี่กลางคืนบ่อย
• การตั้งครรภ์ เนื่องจากทารกในท้องเติบโตจนไปเบียดกระเพาะปัสสาวะ
• การใช้ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะ (Diuretics) ที่ใช้รักษาโรคความดันโลหิตสูง หรือภาวะบวมน้ำ

ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน บ่งบอกถึงโรคอะไรได้บ้าง?

ฉี่บ่อยตอนกลางคืนบอกโรคอะไร? การฉี่ตอนกลางคืนบ่อยนั้น นอกจากจะเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตแล้ว ยังอาจเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงโรคและความผิดปกติต่อไปนี้ได้

• ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea) ที่ไปกระตุ้นสมองและระบบประสาทให้หลั่งสารเคมีที่มีผลต่อการทำงานของไต ทำให้ร่างกายเข้าใจผิดว่ามีปริมาณปัสสาวะมากเกินไป จนทำให้ต้องลุกฉี่กลางคืนบ่อย
• โรคเกี่ยวกับระบบทางเดินปัสสาวะ ต่อมลูกหมาก และมดลูก เช่น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ, ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ, เนื้องอกต่อมลูกหมาก หรือเนื้องอกในกระเพาะปัสสาวะ
• ปัญหาระบบประสาทควบคุมกระเพาะปัสสาวะ และกล้ามเนื้อหูรูด ของท่อปัสสาวะ ทำให้หูรูดกระเพาะปัสสาวะทำงานไม่ดี
• โรคต่อมลูกหมากโต
• โรคเบาหวาน และโรคเบาจืด (Diabetes Insipidus)
• โรคอันตรายอื่น ๆ อาทิ โรคปอด, โรคไต, โรคหัวใจ, โรคพาร์กินสัน หรือโรคอัลไซเมอร์

ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน มีอาการแทรกซ้อนอะไรที่ควรเข้าพบแพทย์

อาการปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน หากเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องอาจส่งผลให้พักผ่อนไม่เพียงพอ จนทำให้เกิดปัญหาสุขภาพตามมาได้ นอกจากนี้อาการฉี่บ่อยตอนกลางคืนยังอาจมีภาวะแทรกซ้อนดังต่อไปนี้ที่ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อเข้ารับการรักษาอย่างเหมาะสม

• ปัสสาวะบ่อยและกะปริบกะปรอย
• ปัสสาวะขัด ปัสสาวะลำบาก เจ็บขณะปัสสาวะ
• ปัสสาวะสีขุ่นหรือมีเลือดปน
• ปัสสาวะมีสีแดงหรือสีน้ำตาลเข้ม
• กลั้นปัสสาวะไม่อยู่
• เจ็บหรือมีก้อนบริเวณท้องน้อย
• ปวดหลังส่วนล่างและด้านข้าง บริเวณระดับไต
• มีไข้และอาเจียน
• น้ำหนักลดผิดปกติ
• อ่อนเพลียมาก

วิธีรับมือกับอาการปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน

อย่างที่ได้กล่าวไปข้างต้นแล้วว่าอาการปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืนมักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตเป็นส่วนใหญ่ ดังนั้นวิธีรับมือกับอาการนี้คือการปรับพฤติกรรมต่าง ๆ ที่จะช่วยลดการฉี่บ่อยตอนกลางคืน ซึ่งมีวิธีแก้ดังนี้

• จำกัดหรือลดการดื่มน้ำ รวมถึงเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ ก่อนเข้านอน 2-4 ชั่วโมง
• ปรับพฤติกรรมการนอน เข้านอนและตื่นนอนให้เป็นเวลา
• หลีกเลี่ยงการใช้โทรศัพท์มือถือหรือคอมพิวเตอร์ก่อนนอน เพราะแสงสีฟ้าจากหน้าจออาจกระตุ้นให้สมองตื่นตัว จนไม่อยากนอนได้
• จัดสภาพแวดล้อมห้องนอนให้เอื้อต่อการนอนหลับ โดยการลดเสียงรบกวน ปรับแสงสว่าง และอุณหภูมิให้เหมาะสม
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
• ผ่อนคลายความเครียด ด้วยวิธีที่เหมาะสม เช่น ฟังเพลง ทำสมาธิ หรืออ่านหนังสือ
• จดบันทึกการดื่มน้ำ และการปัสสาวะในแต่ละวัน

วิธีรักษาอาการปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน ทำอย่างไร?

หากใช้วิธีแก้อาการปวดฉี่บ่อยอย่างการปรับพฤติกรรมแล้วแต่ยังไม่ดีขึ้น ควรเข้าพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริง และรับการรักษาด้วยวิธีที่เหมาะสม ซึ่งแนวทางรักษาส่วนใหญ่ที่แพทย์แนะนำ มีดังนี้

• การใช้ยา เช่น ยา Oxybutynin หรือ Tolterodine ที่ช่วยลดการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ ลดการปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน ซึ่งการใช้ยาต้องอยู่ภายใต้การควบคุมของแพทย์
• การให้ฮอร์โมนทดแทน ในกรณีผู้ป่วยเป็นเพศชายที่มีภาวะพร่องฮอร์โมน
• การปรับพฤติกรรมการดื่มน้ำ โดยควบคุมและจำกัดปริมาณการดื่มน้ำ เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน และเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ก่อนนอน

ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน อาจเป็นสัญญาณของโรคต่าง ๆ

ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน มักมีสาเหตุมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตอย่างการดื่มน้ำปริมาณมากก่อนนอน หรือการรับประทานอาหารที่มีโซเดียมสูง นอกจากนี้การฉี่ตอนกลางคืนบ่อยยังอาจบ่งบอกถึงความผิดปกติและโรคต่าง ๆ ได้ หากมีอาการอย่างต่อเนื่องและอาการไม่ดีขึ้น แม้ว่าจะลองปรับพฤติกรรมแล้ว แนะนำให้เข้าพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ และเข้ารับการรักษาที่เหมาะสม

สถาบันโรคไต โรงพยาบาลพระรามเก้า พร้อมให้บริการสำหรับผู้ที่ต้องการตรวจสุขภาพไต เรามีทีมแพทย์เฉพาะทางโรคไตและระบบทางเดินปัสสาวะคอยดูแลอย่างใกล้ชิด อุปกรณ์ทางการแพทย์ครบครัน ช่วยให้วินิจฉัยได้รวดเร็วและแม่นยำ ลดความเสี่ยงเกิดผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาว

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน

1. กลางคืนปัสสาวะกี่ครั้งถึงปกติ?

สำหรับผู้ที่มีสุขภาพร่างกายแข็งแรงดี การปัสสาวะในตอนกลางคืนไม่ควรเกิน 1-2 ครั้งต่อคืน

2. อาการปัสสาวะบ่อยแบบใด เป็นสัญญาณของโรคไต?

ผู้ที่มีอาการปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน ต้องตื่นขึ้นมาปัสสาวะกลางดึกหลาย ๆ ครั้ง มากกว่า 3-4 รอบขึ้นไป ถือเป็นอาการผิดปกติที่อาจบ่งบอกถึงปัญหาสุขภาพอย่างโรคไตได้

References

Leslie SW, Sajjad H, Singh Sh. Nocturia. [Updated 2024 February 17]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK518987/

Nocturia. (2023, April 24). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14510-nocturia

What is Nocturia?. (2023, August). Urology Care Foundation. https://www.urologyhealth.org/urology-a-z/n/nocturia