แมมโมแกรม 3D คืออะไร? วิธีตรวจมะเร็งเต้านมที่ผู้หญิงควรรู้!

มะเร็งเต้านม เป็นหนึ่งในโรคที่พบได้บ่อยในผู้หญิงไทยและเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิต การตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยป้องกันและรักษาได้อย่างทันท่วงที โดยปัจจุบันมีเทคโนโลยีตรวจที่ช่วยให้เห็นความผิดปกติได้ชัดเจนยิ่งขึ้น นั่นก็คือ “แมมโมแกรม 3D” เครื่องแมมโมแกรมที่พัฒนาขึ้นเพื่อเพิ่มความแม่นยำในการค้นหามะเร็งเต้านมตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

ในบทความนี้ จะพามาทำความรู้จักแมมโมแกรม 3D ให้มากขึ้นว่าคืออะไร มีขั้นตอนการตรวจอย่างไร รวมถึงแนะนำข้อดีและข้อจำกัดที่ผู้หญิงควรรู้ก่อนเข้ารับการตรวจ

Key Takeaways

• แมมโมแกรม 3D เป็นเทคโนโลยีการตรวจเต้านมด้วยภาพสามมิติ ช่วยให้เห็นรายละเอียดชัด ลดภาพซ้อนทับ และค้นหาความผิดปกติที่อาจทำให้เสี่ยงเป็นมะเร็งเต้านมได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก
• ข้อดีของการตรวจแมมโมแกรม 3D คือ ภาพคมชัด เจ็บน้อยกว่าการตรวจแมมโมแกรมแบบเดิม ตรวจพบความผิดปกติได้เร็ว ลดการตรวจซ้ำ และช่วยลดความเสี่ยงเพราะใช้รังสีต่ำ
• แมมโมแกรม 3D แนะนำให้ตรวจในผู้หญิงที่อายุ 40 ปีขึ้นไป และกลุ่มเสี่ยงสูง ควรตรวจเป็นประจำทุกปีเพื่อป้องกันมะเร็งเต้านม

แมมโมแกรม 3D คืออะไร?

แมมโมแกรม 3D หรือ Digital Breast Tomosynthesis คือ เทคโนโลยีการตรวจเต้านมที่พัฒนามาจากการตรวจแมมโมแกรมแบบดั้งเดิม (2D Mammography) โดยมีหลักการทำงานคือใช้รังสีเอกซ์ (X-ray) พลังงานต่ำถ่ายภาพเต้านมจากหลายมุม แล้วนำมาประมวลผลเป็นภาพสามมิติ ทำให้แพทย์สามารถมองเห็นเนื้อเยื่อเต้านมได้อย่างละเอียด และลดปัญหาภาพซ้อนทับที่อาจบดบังความผิดปกติได้

การตรวจด้วยแมมโมแกรม 3D มีความแม่นยำสูงขึ้นในการค้นหาความผิดปกติ เช่น ก้อนเนื้อ หรือแคลเซียมเกาะผิดปกติ (Microcalcifications) โดยเฉพาะในผู้หญิงที่มีเนื้อเต้านมหนาแน่น ซึ่งแมมโมแกรมแบบ 2 มิติอาจตรวจพบได้ยาก

โดยทั่วไป แมมโมแกรมจะใช้ในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมในผู้ที่ยังไม่มีอาการ และใช้เพื่อวินิจฉัยเพิ่มเติมหากพบความผิดปกติจากการตรวจเบื้องต้น ถือเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ตรวจพบโรคมะเร็งเต้านมได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก และช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาได้ทันท่วงที

แมมโมแกรม 3D มีข้อดีอย่างไร?

แมมโมแกรม 3D มีข้อดีหลายอย่างที่ทำให้การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมมีความแม่นยำและสบายมากขึ้นเมื่อเทียบกับการตรวจแมมโมแกรมแบบธรรมดา ดังนี้

• ภาพแมมโมแกรมละเอียด คมชัด : แมมโมแกรม 3D สามารถสร้างภาพเต้านมออกมาได้เป็นชั้น ๆ ทำให้แพทย์มองเห็นรายละเอียดได้ชัดเจน ลดปัญหาภาพซ้อนทับของเนื้อเยื่อที่พบได้บ่อยในผู้ที่มีเนื้อเต้านมหนาแน่น
• ผลข้างเคียงน้อยลง : แม้ว่าแมมโมแกรม 3D จะใช้รังสีเอกซ์ (X-ray) ในการตรวจ แต่ปริมาณรังสีที่ได้รับยังอยู่ในระดับใกล้เคียงหรือต่ำกว่าการตรวจด้วยฟิล์มแมมโมแกรมแบบเดิม จึงช่วยลดความเสี่ยงและผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้
• ตรวจพบความผิดปกติได้เร็วขึ้น : เพิ่มโอกาสในการตรวจเจอก้อนมะเร็งหรือแคลเซียมผิดปกติในระยะเริ่มต้นได้ แม้จะมีขนาดเล็กก็ตาม
• เจ็บน้อยกว่า : หลายคนที่กลัวว่าตรวจแมมโมแกรมจะเจ็บไหม เครื่องตรวจแมมโมแกรม 3D ถูกออกแบบให้ใช้แรงกดเต้านมที่เหมาะสม ทำให้ผู้รับการตรวจรู้สึกสบายขึ้น และเจ็บน้อยลงเมื่อเทียบกับเครื่องตรวจแมมโมแกรมแบบเดิม
• ลดโอกาสการตรวจซ้ำ : เนื่องจากการตรวจแมมโมแกรม 3D ให้ภาพที่คมชัด แพทย์จึงสามารถวินิจฉัยได้อย่างถูกต้องภายในครั้งแรก ทำให้ไม่ต้องถูกเรียกกลับมาตรวจซ้ำบ่อย ๆ

ขั้นตอนการตรวจแมมโมแกรม 3D มีอะไรบ้าง?

การตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยแมมโมแกรม 3D เป็นกระบวนการที่ใช้เวลาไม่นานและไม่ซับซ้อน โดยมีขั้นตอนต่าง ๆ ดังนี้

• ซักประวัติและเตรียมตัวก่อนตรวจ : แพทย์หรือพยาบาลจะซักประวัติสุขภาพ ประวัติการมีประจำเดือน และประวัติครอบครัวที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งเต้านม รวมถึงแนะนำให้ถอดเครื่องประดับหรือเสื้อผ้าที่มีโลหะบริเวณช่วงอกก่อนตรวจแมมโมแกรม
• จัดท่าตำแหน่งเต้านม : นักรังสีเทคนิคจะช่วยจัดวางเต้านมลงบนแท่นตรวจของเครื่องแมมโมแกรม และใช้แผ่นกด (Compression Paddle) กดเต้านมให้ราบ เพื่อให้ได้ภาพที่ชัดเจน
• ถ่ายภาพแมมโมแกรม : เครื่องแมมโมแกรม 3D จะถ่ายภาพเต้านมจากหลายมุม โดยหมุนเป็นช่วงองศาเล็ก ๆ และประมวลผลภาพสามมิติ เพื่อให้แพทย์สามารถเลื่อนดูเป็นชั้น ๆ ของเนื้อเยื่อได้อย่างละเอียด
• วิเคราะห์ผลโดยรังสีแพทย์ : รังสีแพทย์จะประเมินภาพเต้านมเพื่อค้นหาความผิดปกติ เช่น ก้อนเนื้อหรือแคลเซียมเกาะผิดปกติและรายงานผลให้ผู้รับการตรวจทราบ

ขั้นตอนการตรวจแมมโมแกรม 3D จะใช้เวลาเพียงประมาณ 30 นาที และสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ

แมมโมแกรม 3D มีข้อจำกัดและข้อควรระวังอะไรบ้าง?

แม้ว่าแมมโมแกรม 3D จะเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยเพิ่มความแม่นยำในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านม แต่ก็ยังมีข้อจำกัดและข้อควรระวังที่ผู้เข้ารับการตรวจควรรู้ไว้ ดังนี้

• อาจไม่ครอบคลุมความผิดปกติบางชนิด : บางครั้งการตรวจแมมโมแกรมอาจตรวจไม่พบความผิดปกติในกรณีที่ก้อนมีลักษณะใกล้เคียงกับเนื้อเยื่อปกติ หรืออยู่ในตำแหน่งที่ตรวจยาก
• ค่าใช้จ่ายสูงกว่าการตรวจแมมโมแกรมแบบธรรมดา : ด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยและซับซ้อน ทำให้ค่าใช้จ่ายในการตรวจด้วยแมมโมแกรม 3D สูงกว่าแมมโมแกรมแบบธรรมดา
• ไม่เหมาะกับผู้หญิงตั้งครรภ์ : เนื่องจากมีการใช้รังสี จึงไม่แนะนำให้ทำการตรวจในผู้หญิงที่ตั้งครรภ์ ยกเว้นกรณีจำเป็น และอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์
• อาจยังต้องตรวจเพิ่มเติม : หากพบสิ่งผิดปกติ แพทย์อาจแนะนำการตรวจเสริม เช่น อัลตราซาวนด์ หรือการตรวจ MRI เพื่อยืนยันผล

ตรวจแมมโมแกรม 3D รู้ทันมะเร็งเต้านมก่อนลุกลามได้!

แมมโมแกรม 3D ถือเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยยกระดับการตรวจคัดกรองและวินิจฉัยมะเร็งเต้านมให้มีความแม่นยำยิ่งขึ้น สามารถมองเห็นรายละเอียดของเนื้อเยื่อได้ชัด ลดปัญหาภาพซ้อนทับ ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก และช่วยให้แพทย์สามารถวางแผนการรักษาได้อย่างตรงจุด

สำหรับผู้ที่กำลังตัดสินใจว่าจะตรวจแมมโมแกรมที่ไหนดี ศูนย์เต้านม โรงพยาบาลพระรามเก้า พร้อมให้บริการตั้งแต่การตรวจคัดกรอง วินิจฉัย ไปจนถึงการรักษา โดยคำนึงถึงความปลอดภัยและความสบายใจของผู้เข้ารับบริการเป็นสำคัญ

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเครื่อง แมมโมแกรม 3D

1. การตรวจแมมโมแกรมกับการตรวจอัลตราซาวนด์ต่างกันอย่างไร?

การตรวจแมมโมแกรมกับอัลตราซาวนด์มีความแตกต่างกันตรงที่ แมมโมแกรม 3D จะเป็นการใช้รังสีเอกซ์ (X-ray) สร้างภาพสามมิติของเต้านม เหมาะสำหรับการคัดกรองและตรวจหาความผิดปกติในระยะเริ่มแรก โดยเฉพาะก้อนขนาดเล็กหรือแคลเซียมเกาะผิดปกติที่อาจตรวจพบยาก

ในขณะที่การตรวจอัลตราซาวนด์เต้านมจะใช้คลื่นเสียงความถี่สูง ไม่ใช้รังสี และมักใช้เป็นการตรวจเสริม โดยเฉพาะในผู้หญิงที่มีเนื้อเต้านมหนาแน่น ซึ่งอาจบดบังผลจากแมมโมแกรมได้

2. ใครควรตรวจแมมโมแกรม 3D?

โดยทั่วไปการตรวจแมมโมแกรม 3D แนะนำให้ตรวจในผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป และควรตรวจอย่างสม่ำเสมอปีละหนึ่งครั้ง เพื่อค้นหาความผิดปกติตั้งแต่เนิ่น ๆ

นอกจากนี้ ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านมหรืออยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูง อาจต้องได้รับการตรวจเร็วกว่านี้ตามคำแนะนำของแพทย์ รวมถึงผู้ที่ตรวจร่างกายแล้วพบความผิดปกติ หรือได้รับการวินิจฉัยเบื้องต้นว่าอาจมีความเสี่ยง ก็ควรเข้ารับการตรวจเพิ่มเติมด้วยแมมโมแกรม 3D เช่นกัน

References

Breast Tomosynthesis. (2024, March 11). RadiologyInfo.org. https://www.radiologyinfo.org/en/info/tomosynthesis

Mammogram Basics. (2022, January 14). American Cancer Society. https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/mammograms/mammogram-basics.html

American Cancer Society Recommendations for the Early Detection of Breast Cancer. (2023, December 19). American Cancer Society. https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/screening-tests-and-early-detection/american-cancer-society-recommendations-for-the-early-detection-of-breast-cancer.html

Cohen, E. M.D. (2024, November 26). Mammogram vs. breast ultrasound: What’s the difference? MD Anderson Cancer Center. https://www.mdanderson.org/cancerwise/mammogram-vs--breast-ultrasound--what-s-the-difference.h00-159702279.html