บทความสุขภาพ
Knowledge
พญ. ชโลธร แต้ศิลปสาธิต

หลายคนอาจไม่รู้ว่ามะเร็งไต เป็นหนึ่งในมะเร็งที่มักถูกค้นพบโดยบังเอิญระหว่างการตรวจสุขภาพบ่อยครั้ง เพราะในระยะแรกแทบไม่แสดงสัญญาณใด ๆ เลย ทำให้ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยไม่ทราบว่ากำลังเป็นอยู่จนกระทั่งโรคเริ่มลุกลามแล้ว อาการมะเร็งไตบางอย่าง เช่น ปัสสาวะปนเลือด ปวดหลังเรื้อรัง หรือเหนื่อยง่ายผิดปกติ อาจมีความสัมพันธ์กับอาการของโรคอื่น ๆ ทำให้สังเกตได้ยาก การทราบว่ามะเร็งไตอาการเป็นแบบไหนบ้างจึงเป็นสิ่งที่คุณไม่ควรมองข้าม
แม้สาเหตุของมะเร็งไตเกิดจากอะไรบ้างนั้นจะยังไม่ทราบสาเหตุชัดเจน แต่ปัจจัยเสี่ยงหลายอย่างล้วนเพิ่มโอกาสให้เกิดมะเร็งที่ไตได้ทั้งสิ้น การรู้เท่าทันโรคตั้งแต่ต้นจึงเป็นเกราะป้องกันที่ดีเพื่อให้คุณสามารถตรวจพบได้เร็ว และมีโอกาสเข้ารับการรักษามะเร็งไตได้อย่างทันท่วงที
Key Takeaways
มะเร็งไต (Kidney Cancer) เป็นภาวะที่เกิดจากการเจริญเติบโตผิดปกติของเซลล์ภายในไต จนกลายเป็นก้อนเนื้อที่ควบคุมไม่ได้ หากไม่ได้รับการตรวจหรือรักษาอย่างทันท่วงที เซลล์เหล่านี้อาจแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่นได้ โดยไตถือเป็นอวัยวะสำคัญที่ทำหน้าที่กรองของเสีย และควบคุมสมดุลของร่างกาย ดังนั้นเมื่อเกิดความผิดปกติขึ้นหรือกลายเป็นมะเร็งไต ย่อมส่งผลต่อสุขภาพโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญ
ในหลายกรณี ผู้ป่วยอาจถูกตรวจพบว่ามีเนื้องอกที่ไตหรือเนื้องอกในไตขณะเข้ารับการตรวจสุขภาพด้วยเหตุผลอื่น ซึ่งก้อนเนื้อเหล่านี้อาจเป็นทั้งชนิดที่ไม่ร้ายแรงหรือร้ายแรง ที่อาจพัฒนาไปสู่การเป็นเซลล์มะเร็งได้ การทำความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับโรคมะเร็งไต อาการ สาเหตุ และวิธีรักษา จึงเป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่งที่จะช่วยให้คุณทราบวิธีการดูแลตัวเองได้ดียิ่งขึ้น
โรคมะเร็งไตสามารถแบ่งออกเป็นหลายประเภท ซึ่งแต่ละชนิดมีต้นกำเนิดของเซลล์แตกต่างกัน ส่งผลให้แนวทางการรักษาและการพยากรณ์โรคไม่เหมือนกัน การรู้จักชนิดเนื้องอกในไตหรือมะเร็งไตแต่ละแบบ จะช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัวเข้าใจโรคได้มากขึ้น
Renal Cell Carcinoma (RCC) โรคนี้เป็นชนิดของมะเร็งไตที่พบได้บ่อย คิดเป็นประมาณ 85-90% ของผู้ป่วยทั้งหมด มีจุดกำเนิดจากเซลล์ที่อยู่ในท่อเล็ก ๆ ภายในไต ซึ่งทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด กลุ่มผู้ป่วยที่มักพบ Renal Cell Carcinoma คือวัยกลางคนจนถึงผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น สูบบุหรี่ มีโรคอ้วน หรือมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งไต การตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้นมักมีโอกาสรักษาได้ผลดี
มะเร็งชนิดนี้เกิดจากเซลล์เยื่อบุในกรวยไตและท่อไต ซึ่งเป็นบริเวณที่เชื่อมระหว่างไตกับกระเพาะปัสสาวะ แม้จะไม่พบบ่อยเท่า RCC แต่ก็ยังเป็นชนิดที่แพทย์ต้องให้ความสำคัญ โดยทั่วไป ผู้ป่วย TCC มักมีประวัติสูบบุหรี่ หรือสัมผัสสารเคมีบางชนิดเป็นเวลานาน อาการที่พบบ่อยในผู้ป่วยมะเร็งไตชนิดนี้คือ ปัสสาวะเป็นเลือด ซึ่งคล้ายกับโรคระบบทางเดินปัสสาวะอื่น ทำให้บางครั้งวินิจฉัยได้ช้า
แม้จะพบได้น้อยมาก แต่ Sarcoma ของไตก็เป็นชนิดที่มีความรุนแรง เกิดจากเซลล์เนื้อเยื่อเกี่ยวพันภายในไตหรือเซลล์ไขมันรอบ ๆ ไต ไม่ใช่จากเซลล์กรองปัสสาวะเหมือน RCC หรือ TCC มะเร็งไตชนิดนี้สามารถลุกลามและแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว แต่ต้องมีการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด และอาจต้องพึ่งหลายวิธี อย่างไรก็ตาม การวินิจฉัยที่รวดเร็ว และการรักษาแบบเฉพาะทาง จะช่วยเพิ่มโอกาสควบคุมโรคได้ จึงควรรีบปรึกษาแพทย์หากสงสัยว่ากำลังมีความผิดปกติเกี่ยวกับไต หรือเป็นมะเร็งไต

หลายคนอาจตั้งคำถามว่ามะเร็งไต เกิดจากอะไร? จริง ๆ แล้ววงการแพทย์ยังไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดได้ แต่สิ่งที่พบร่วมกันคือปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เซลล์ในไตเกิดการเปลี่ยนแปลงผิดปกติ และพัฒนาไปเป็นเนื้องอกที่ไต หรือกลายเป็นมะเร็งที่ไตในที่สุด การรู้เท่าทันปัจจัยเหล่านี้จึงเป็นเหมือนสัญญาณเตือนให้เราใส่ใจสุขภาพมากขึ้น
มะเร็งไตมักไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะเริ่มต้น ทำให้หลายคนตรวจพบเมื่อโรคเริ่มลุกลามไปแล้ว การรู้จักอาการมะเร็งไตและสัญญาณผิดปกติของร่างกาย จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้คุณรีบเข้ารับการตรวจและรักษาได้ทันท่วงที
เมื่อโรคลุกลามไปเรื่อย ๆ อาการมะเร็งไตระยะสุดท้ายจะเริ่มปรากฎขึ้นอย่างชัดเจน ผู้ป่วยอาจมีภาวะน้ำหนักลดรุนแรง อ่อนแรงอย่างมาก ปวดกระดูก หรือมีอาการทางระบบประสาทหากมะเร็งแพร่กระจายไปตามร่างกายส่วนอื่น ๆ ซึ่งมีความเสี่ยงในการเกิดการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งไปยังส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย และพัฒนาไปเป็นมะเร็งระยะแพร่กระจายในอวัยวะอื่น ๆ เช่น ตับ กระดูก เกิดก้อนมะเร็งปอด หรือแม้แต่ก้อนมะเร็งสมองในอนาคตได้
การตรวจพบมะเร็งไตตั้งแต่ระยะแรก ๆ ถือเป็นสิ่งสำคัญ เพราะยิ่งตรวจพบเร็ว โอกาสในการวางแผนรักษาและควบคุมโรคก็ยิ่งมีประสิทธิภาพมากขึ้น ปัจจุบันการวินิจฉัยมะเร็งไตนั้นมีหลายวิธี โดยแพทย์จะเลือกใช้ตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย ดังนี้
หลังจากได้รับการวินิจฉัยมะเร็งไต แพทย์จะทำการประเมินระยะของโรคเพื่อใช้กำหนดแนวทางการรักษาที่เหมาะสม การแบ่งระยะช่วยให้เข้าใจความรุนแรงของโรคว่า ก้อนมะเร็งหรือเนื้องอกที่ไตมีการลุกลามออกไปมากน้อยเพียงใด และมีการแพร่กระจายไปสู่อวัยวะอื่นแล้วหรือไม่ โดยทั่วไปมะเร็งไตสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ระยะหลัก ดังนี้

การรักษามะเร็งไตหรือเนื้องอกที่ไต แพทย์จะเลือกใช้วิธีที่แตกต่างกันไปตามระยะของโรค สุขภาพร่างกายโดยรวม และความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย โดยมีทั้งการรักษาที่มุ่งขจัดเซลล์มะเร็งตั้งแต่ต้นตอ และวิธีที่ใช้ควบคุมการเจริญเติบโตของโรค เพื่อยืดอายุและคุณภาพชีวิต
การผ่าตัดถือเป็นวิธีรักษาหลักของมะเร็งไต โดยเฉพาะในกรณีที่โรคยังไม่ลุกลามไปสู่อวัยวะอื่น จุดประสงค์คือการกำจัดก้อนมะเร็งออกจากไตโดยตรง ซึ่งมี 2 รูปแบบหลัก ได้แก่
การรักษาด้วยการใช้ยา เหมาะกับผู้ป่วยที่มะเร็งไตแพร่กระจายออกไป หรือไม่สามารถผ่าตัดได้ โดยมีหลายกลุ่มยา ได้แก่
การฉายรังสี (Radiation Therapy) ไม่ได้ใช้เพื่อรักษามะเร็งไตโดยตรง แต่มีบทบาทสำคัญในการบรรเทาอาการของผู้ป่วยที่มะเร็งแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น เช่น กระดูกหรือสมอง ช่วยลดความเจ็บปวด ควบคุมอาการเลือดออก หรือป้องกันการทำงานผิดปกติของอวัยวะที่ได้รับผลกระทบ

แม้ว่ามะเร็งไตหรือเนื้องอกที่ไต จะไม่สามารถป้องกันได้ 100% เนื่องจากมีหลายปัจจัยที่อยู่นอกเหนือการควบคุม เช่น พันธุกรรม อายุ หรือเพศ แต่เราสามารถ ลดความเสี่ยงในการเกิดโรคได้ ผ่านการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตและดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม โดยวิธีที่ช่วยลดโอกาสเกิดมะเร็งไต ได้แก่
มะเร็งไต เป็นโรคที่หากตรวจพบเร็วและได้รับการดูแลอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้น จะช่วยเพิ่มโอกาสการรักษาและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้มากขึ้น การให้ความสำคัญกับการสังเกตสัญญาณเตือนว่ามะเร็งไต อาการที่ผิดปกติเป็นอย่างไร และเข้ารับการตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์ผู้ชำนาญการถือเป็นสิ่งสำคัญ เพราะมะเร็งไตอาจไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะเริ่มต้น แต่จะชัดขึ้นเมื่อเข้าสู่ระยะที่ลุกลาม ซึ่งอาจอันตรายยิ่งกว่า
ที่สถาบันโรคไต โรงพยาบาลพระรามเก้า เรามีทีมแพทย์ผู้ชำนาญการและเครื่องมือตรวจร่างกายที่ทันสมัย ครอบคลุมตั้งแต่การตรวจคัดกรอง การวินิจฉัย ไปจนถึงการวางแผนรักษาเฉพาะบุคคล พร้อมด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ครอบคลุม หากคุณหรือคนใกล้ชิดกำลังเผชิญกับความกังวลเกี่ยวกับโรคมะเร็งไต สามารถเข้ารับการปรึกษาเพื่อให้ได้รับแนวทางที่เหมาะสม และกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
การรักษามะเร็งไตมีโอกาสให้หายได้ โดยเฉพาะเมื่อพบตั้งแต่ระยะแรก และเข้ารับการรักษาอย่างเหมาะสม สามารถช่วยกำจัดเซลล์มะเร็งหรือชะลอการลุกลามได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ผลการรักษาขึ้นอยู่กับระยะของโรค, ขนาดและตำแหน่งของเนื้องอก, สุขภาพทั่วไปของผู้ป่วย รวมถึงการติดตามผลหลังการรักษาอย่างต่อเนื่องด้วย
ผู้ป่วยมะเร็งไตอาจพบภาวะแทรกซ้อนได้หลากหลาย เช่น การลุกลามของมะเร็งไปยังอวัยวะอื่นอย่างปอด กระดูก หรือตับ เกิดภาวะไตวาย อาการเลือดออกผิดปกติหรือมีเลือดในปัสสาวะ ไปจนถึงภาวะแทรกซ้อนจากการรักษา เช่น ผลข้างเคียงจากยาเคมีบำบัด ยามุ่งเป้า หรือการฉายรังสี
อย่างไรก็ตาม การติดตามผลและปรึกษาแพทย์อย่างสม่ำเสมอ ช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และเพิ่มโอกาสการรักษาให้ได้ผลดียิ่งขึ้น
References
Mayo Clinic Staff. (2024, August 17).Kidney Cancer. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/kidney-cancer/symptoms-causes/syc-20352664
Kidney Cancer. (2022, June 6). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9409-kidney-cancer-overview
Kidney Cancer Inherited Risk. (n.d.). Fox Chase Cancer Center Temple Health. https://www.foxchase.org/cancer-care-services/prevention-screening/risk-assessment/inherited-cancer/kidney-cancer-inherited
Kidney Cancer Basics. (2025, June 10). Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/kidney-cancer/about/index.html
บทความที่เกี่ยวข้อง (10)
ดูทั้งหมด
บทความที่คุณอาจสนใจ (0)
ดูทั้งหมด
Copyright © 2024 All Rights Reserved | Praram 9 Hospital