ปวดหลังร้าวลงขา สัญญาณเตือนจากร่างกายที่ไม่ควรละเลย

การใช้งานร่างกายมากเกินไป หรือการได้รับบาดเจ็บอาจทำให้เกิดอาการปวดหลังปวดขาได้เป็นปกติ แต่หากเริ่มมีอาการปวดร้าวลามไปส่วนอื่น ๆ เช่น ปวดหลังร้าวลงขา หรือปวดเอวแล้วชาลงขา นั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายว่า บริเวณกระดูกสันหลังมีความผิดปกติที่ควรรีบหาสาเหตุ และรับการรักษาก่อนอาการจะรุนแรงขึ้น จนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันอย่างถาวร

Key Takeaways

• อาการปวดหลังร้าวลงขามักเกิดจากความผิดปกติของกระดูกสันหลัง อาทิ หมอนกระดูกสันหลังเสื่อม หรือหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท
• อาการปวดหลังร้าวลงขาอาจเกิดจากสาเหตุที่นอกเหนือจากความผิดปกติของกระดูกสันหลัง เช่น กล้ามเนื้อบริเวณกระดูกสันหลังอักเสบ หรือกล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท
• ปวดหลังร้าวลงขาที่รุนแรง อาจส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน และนำมาสู่ความพิการได้ จึงควรรีบหาสาเหตุและรับการรักษาอย่างเหมาะสมโดยเร็ว

อาการปวดหลังร้าวลงขาเป็นอย่างไร?

ลักษณะอาการปวดหลังร้าวลงขา คือ การปวดบริเวณหลังช่วงล่าง ร้าวลงมาถึงเอว สะโพก และขา ซึ่งอาจปวดหลังร้าวลงขาซ้าย ปวดหลังร้าวลงขาขวาเพียงข้างใดข้างหนึ่ง หรือมีอาการปวดเอวร้าวลงขาทั้งสองข้างก็ได้ ในบางรายอาจพบอาการปวดหลังร่วมกับอาการชา หรืออ่อนแรง ซึ่งอาการปวดหลังร้าวลงขา เป็นกลุ่มอาการที่สามารถพบได้ทุกเพศทุกวัย แต่มักจะพบบ่อยในผู้ใหญ่ที่ใช้งานร่างกายหนัก ไปจนถึงผู้สูงอายุที่ร่างกายเริ่มแสดงอาการเสื่อมตามวัย

ปวดหลังร้าวลงขาเกิดจากสาเหตุใด?

อาการปวดหลังร้าวลงขา อาจเกิดจากสาเหตุดังต่อไปนี้

• กล้ามเนื้ออักเสบ : มักเกิดจากการใช้งานกล้ามเนื้อหลังมากเกินไป การใช้งานผิดวิธีจนเป็นออฟฟิศซินโดรม หรือการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ ทำให้กล้ามเนื้อบริเวณหลังเกิดการอักเสบและหดเกร็ง จนเกิดอาการปวดหลังลามไปขาได้ แต่ผู้ป่วยจะไม่มีอาการชาและอ่อนแรงจากภาวะกล้ามเนื้ออักเสบ
• หมอนรองกระดูกเสื่อม : พบบ่อยในผู้สูงอายุจากการใช้งานมาเป็นเวลานาน และเริ่มเกิดการเสื่อมสภาพ หมอนรองกระดูกสันหลังไม่สามารถทำหน้าที่รับแรงกระแทก และรักษาความยืดหยุ่นในการเคลื่อนไหวได้ดีดังเดิม จึงทำให้เกิดอาการปวดหลังเรื้อรัง และอาจมีอาการปวดหลังร้าวลงขาหรือชาขาได้ หากหมอนรองกระดูกเสื่อมจนกดทับเส้นประสาท
• หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท : เกิดจากหมอนรองกระดูกสันหลังปลิ้นออกมาทับเส้นประสาท จึงทำให้เกิดอาการปวดหลังร้าวลงขา และมักจะมีอาการชาหรืออ่อนแรงร่วมด้วย ซึ่งภาวะดังกล่าวสามารถพบได้ในผู้สูงอายุ การเกิดอุบัติเหตุที่กระดูกสันหลังรุนแรง รวมไปถึงผู้ที่ใช้งานหลังผิดวิธี
• การกดทับของเส้นประสาทกระดูกสันหลังจากสาเหตุอื่น : ได้แก่ หมอนรองกระดูกสันหลังฉีกขาด กระดูกสันหลังงอก แตกหัก หรือติดเชื้อ ก็สามารถก่อให้เกิดอาการปวดหลังร้าวลงขาได้เช่นกัน
• กล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท (Piriformis Syndrome) : เกิดจากกล้ามเนื้อ Piriformis ที่อยู่บริเวณสะโพกไปกดเบียดเส้นประสาท จนทำให้เกิดอาการปวดสะโพกร้าวลงขา พบบ่อยในผู้ที่นั่งนาน นั่งผิดท่า หรือใช้กล้ามเนื้อสะโพกหนัก

อาการปวดหลังร้าวลงขาแบบไหนต้องพบแพทย์?

อาการปวดหลังร้าวลงขาในลักษณะดังต่อไปนี้ ถือเป็นอาการอันตราย ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยโดยเร็ว

• ปวดหลังปวดเอวชาลงขามานานกว่า 2 สัปดาห์ ซึ่งอาจมีอาการปวดต่อเนื่อง หรือเป็น ๆ หาย ๆ ก็ได้
• ปวดหลังรุนแรงมาก จนส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันปกติ เช่น นอนไม่ได้ เคลื่อนไหวได้จำกัด
• ปวดหลังร่วมกับอาการชาหรืออ่อนแรงชัดเจน อาการปวดชาอาจลามไปถึงน่องและเท้า
• สังเกตเห็นขาลีบลงจากปกติ น้ำหนักลด เบื่ออาหาร
• ไม่สามารถกระดกข้อเท้าได้
• ไม่สามารถควบคุมการขับถ่ายได้

ปวดหลังร้าวลงขา ตรวจวินิจฉัยแยกโรคได้ด้วยวิธีใด?

การตรวจวินิจฉัยเพื่อหาโรคหรือภาวะที่เป็นสาเหตุของอาการปวดหลังร้าวลงขาสามารถทำได้ดังนี้

• ซักประวัติผู้ป่วยและตรวจร่างกายโดยแพทย์ : แพทย์จะถามลักษณะอาการปวดหลังร้าวลงขาของผู้ป่วย หากพบว่าอาการมีความสอดคล้องกับโรคหรือภาวะใด ก็จะมีการส่งตรวจเพิ่มเติม เพื่อยืนยันผลวินิจฉัย
• การตรวจรังสีวินิจฉัย : เพื่อให้แพทย์สามารถเห็นรายละเอียดภายใน และรอยโรคได้อย่างชัดเจน ซึ่งสามารถทำได้ด้วยการ X-ray, CT Scan หรือ MRI

อาการปวดหลังร้าวลงขา รักษาอย่างไรได้บ้าง?

การเลือกวิธีรักษาอาการปวดหลังร้าวลงขาจะขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของอาการ โดยมีวิธีดังนี้

• การใช้ยา : มักใช้ในกรณีที่อาการปวดมีความรุนแรงไม่มาก หรือใช้ร่วมกับการรักษารูปแบบอื่นเพื่อให้ผลลัพธ์การรักษาที่ดี ประเภทยาที่ใช้ เช่น ยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ หรือยาลดอาการปวดเส้นประสาท
• กายภาพบำบัด : สามารถใช้ได้กับผู้ป่วยที่มีอาการปวดเล็กน้อย ไปจนถึงอาการปวดรุนแรง การทำกายภาพบำบัดจะช่วยบรรเทาอาการปวด พร้อมฟื้นฟูกล้ามเนื้อให้แข็งแรง ช่วยลดแรงกระแทกระหว่างข้อต่อกระดูกสันหลังได้
• การฉีดยาเฉพาะที่ : มักใช้ในผู้ป่วยที่มีอาการปวดหลังรุนแรงปานกลางเป็นต้นไป ซึ่งตัวยาที่ใช้มักมีฤทธิ์ในการคลายกล้ามเนื้อหรือลดการอักเสบ ช่วยลดอาการปวดได้เห็นผลและรวดเร็วกว่าการทานยา
• การผ่าตัด : มักใช้ในกรณีผู้ป่วยมีอาการปวดหลังร้าวลงขารุนแรงมากจากกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท กระดูกสันหลังเสื่อม หรือการกดทับเส้นประสาทจากส่วนอื่น ๆ ที่ผ่านการรักษาด้วยวิธีอื่น ๆ มาแล้วไม่เห็นผล

ปวดหลังร้าวลงขา ป้องกันอย่างไร ไม่ให้อาการรุนแรง

การป้องกันอาการปวดหลังร้าวลงขาสามารถทำได้ด้วยการปรับพฤติกรรมให้เหมาะสม ดังนี้

• หากมีอาการปวดหลังร้าวลงขาขณะทำกิจกรรมใด ๆ ให้หยุดทำทันที และพักจนกว่าอาการจะดีขึ้น
• คอยปรับท่าทางการยืน การนั่ง การนอนให้เหมาะสม และพยายามไม่อยู่ในท่าเดิมนาน ๆ ให้ปรับเปลี่ยนท่าบ่อย ๆ เพื่อลดความตึงเครียดของกล้ามเนื้อ
• หมั่นบริหารกล้ามเนื้อเป็นประจำ เพิ่มความยืดหยุ่น และความแข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อ
• หากมีอาการปวดหลังร้าวลงขา ไม่ควรปล่อยให้เรื้อรัง แนะนำให้รีบพบแพทย์และรับการรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ

ปวดหลังร้าวลงขา อย่าปล่อยทิ้งไว้ รีบพบแพทย์ คืนความมั่นใจให้กับทุกการเคลื่อนไหวอีกครั้ง

อาการปวดหลังดูเหมือนจะเป็นเรื่องเล็กน้อย และมีโอกาสพบได้บ่อยในชีวิตประจำวัน แต่หากอาการปวดรุนแรงขึ้น เริ่มมีอาการปวดหลังร้าวลงขา หรือมีอาการชาอ่อนแรงร่วมด้วย ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้นาน เพราะอาจนำมาสู่อาการรุนแรงเรื้อรัง และอาจร้ายแรงถึงขั้นสูญเสียความสามารถในการเคลื่อนไหวได้เลยทีเดียว

ที่ศูนย์กระดูกและข้อ โรงพยาบาลพระรามเก้า เรามุ่งมั่นในการตรวจวินิจฉัยเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงของโรคอย่างละเอียดและแม่นยำ โดยทีมแพทย์เฉพาะทาง พร้อมทั้งการใช้เทคโนโลยีการตรวจวินิจฉัยและการรักษาที่ทันสมัย เพื่อการรักษาที่ตรงจุดและคืนคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ผู้ป่วย

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการปวดหลังร้าวลงขา

1. หากมีอาการปวดหลังร้าวลงขา สามารถดูแลตนเองเบื้องต้นอย่างไรได้บ้าง?

ควรหยุดการเคลื่อนไหวทันที แล้วพักหลังด้วยท่าที่สบายและเหมาะสม สามารถใช้การประคบร้อนประคบเย็น หรือรับประทานยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการปวดได้

2. ปวดหลังร้าวลงขาข้างเดียวเป็นอะไร?

ปวดหลังร้าวลงขาข้างเดียว มักเป็นอาการที่เกิดจากเส้นประสาทถูกกดทับ เช่น หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท กระดูกสันหลังเสื่อม กล้ามเนื้อสะโพกหนีบเส้นประสาท เป็นต้น

References

Sciatica. (2023, May 21). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/12792-sciatica

Sachdev, P. (2024, March 6). Slideshow: A Visual Guide to Sciatica. WebMD. https://www.webmd.com/back-pain/ss/slideshow-visual-guide-to-sciatica

How to treat your lower back and hip pain. (2025, March 28). Hinge Health. https://www.hingehealth.com/resources/articles/lower-back-hip-pain/