กรดยูริกสูง ต้องกินอะไร? เลือกอาหารให้เหมาะกับโรคเกาต์

ภาวะกรดยูริกสูง เป็นสาเหตุหลักที่นำไปสู่โรคข้ออักเสบหรือโรคเกาต์ ซึ่งทำให้เกิดอาการปวด บวม แดง ร้อนอย่างรุนแรงบริเวณข้อต่อ อาหารโรคเกาต์จึงมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการควบคุมระดับกรดยูริก การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคโดยการรู้ว่ากรดยูริกสูง ต้องกินอะไรบ้างนั้น ถือเป็นวิธีลดกรดยูริกในร่างกายวิธีแรก ๆ ที่แพทย์ให้ความสำคัญ

บทความนี้จะให้ข้อมูลเชิงลึกว่าควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีกรดยูริกสูงชนิดใด และอาหารอะไรบ้างที่เหมาะกับกลุ่มผู้ที่มีกรดยูริกสูง เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถจัดสรรโภชนาการได้อย่างถูกต้อง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

Key Takeaways

• โรคเกาต์ เกิดจากภาวะกรดยูริกสูงในเลือดสะสมจนตกตะกอนเป็นผลึกที่ข้อต่อ ซึ่งปัจจัยกระตุ้นหลัก ๆ คืออาหาร การจำกัดว่าหากร่างกายมีกรดยูริกสูง ต้องกินอะไรจึงเป็นการจัดการที่ต้นเหตุ
• อาหารที่มีกรดยูริกสูง ได้แก่ เครื่องในสัตว์ สัตว์ปีกบางชนิด และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกประเภท
• ผู้ที่มีภาวะกรดยูริกสูง ต้องกินอะไรที่มีพิวรีนต่ำ เช่น ดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ กินผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง และนมไขมันต่ำ เป็นต้น
• การควบคุมอาหารสำหรับผู้ที่มีกรดยูริกสูงต้องทำอย่างต่อเนื่อง และควบคู่กับการใช้ยาตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น หากมีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง อาจต้องพิจารณาการรักษาทางการแพทย์เพิ่มเติม

โรคเกาต์กับกรดยูริก เกี่ยวข้องกันอย่างไร?

โรคเกาต์ คือโรคข้ออักเสบชนิดหนึ่งที่เกิดจากการที่ร่างกายมีภาวะกรดยูริกสูงเกินเกณฑ์ปกติเป็นเวลานาน ซึ่งทำให้กรดยูริกตกผลึกเป็นรูปเข็ม และสะสมอยู่ตามข้อต่อ โดยเฉพาะข้อที่นิ้วหัวแม่เท้า ข้อเท้า หรือข้อเข่า เมื่อเกิดการอักเสบเฉียบพลันจะแสดงอาการปวด บวม แดง ร้อนอย่างรุนแรง ซึ่งหากไม่ได้รับการรักษาเกาต์อย่างเหมาะสม ผลึกยูริกอาจสะสมเป็นก้อนแข็งที่เรียกว่า Tophus และทำให้ข้อต่อถูกทำลายถาวรได้

กรดยูริก ค่าปกติคือเท่าไหร่? หากกรดยูริกสูงเกินไป อันตรายหรือไม่?

กรดยูริกเป็นผลผลิตสุดท้ายที่มาจากการสลายสารพิวรีน (Purine) ซึ่งเป็นส่วนประกอบของเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกาย และมาจากการรับประทานอาหาร เมื่อกรดยูริกถูกสร้างขึ้นจะถูกขับออกทางไต และทางอุจจาระ หากร่างกายสร้างกรดยูริกมากเกินไป หรือไตไม่สามารถขับออกได้เพียงพอ ก็จะทำให้กรดยูริกในเลือดสูง โดยค่ากรดยูริกปกติในผู้ชายควรมีค่าต่ำกว่า 7 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร และในผู้หญิงควรมีค่าต่ำกว่า 6 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

การมีกรดยูริกสูง นานเข้าไม่เพียงแต่นำไปสู่โรคเกาต์เท่านั้น แต่ยังมีความสัมพันธ์กับการเกิดนิ่วในไต และอาจส่งผลกระทบต่อการทำงานของไตโดยตรง ซึ่งอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงให้เกิดไตวายเฉียบพลัน หรือภาวะไตวายเรื้อรังได้ ดังนั้น การจัดการโภชนาการด้วยการเลือกอาหารลดกรดยูริก จึงเป็นการเริ่มต้นที่สำคัญมาก

กรดยูริกสูง ต้องกินอะไร? รวมอาหารลดกรดยูริกที่ควรกินเมื่อเป็นเกาต์

สำหรับผู้ที่มีภาวะกรดยูริกสูง หรือเป็นเกาต์ การเลือกอาหารลดกรดยูริกถือเป็นหัวใจสำคัญของการรักษา เนื่องจากช่วยลดวัตถุดิบในการสร้างกรดยูริกในร่างกาย และช่วยในการขับกรดยูริกส่วนเกินออกไปได้ มาดูกันว่าผู้ที่มีกรดยูริกสูง ต้องกินอะไรบ้าง

น้ำเปล่า

การดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ (2-3 ลิตรต่อวัน) เป็นวิธีลดกรดยูริกแบบธรรมชาติที่ง่ายและมีประสิทธิภาพ น้ำจะช่วยเพิ่มปริมาณปัสสาวะ ซึ่งเป็นการเพิ่มอัตราการขับกรดยูริกส่วนเกินออกทางไต การดื่มน้ำมาก ๆ ยังช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดนิ่วในไต ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยในผู้ที่มีกรดยูริกสูง

ผลไม้รสเปรี้ยว

ผลไม้ที่มีวิตามิน C สูง เช่น ส้ม มะนาว และสตรอว์เบอร์รี มีคุณสมบัติช่วยลดระดับกรดยูริกในเลือดได้ เนื่องจากวิตามิน C มีส่วนช่วยให้ไตขับกรดยูริกออกทางปัสสาวะได้ดีขึ้น การบริโภคผลไม้เหล่านี้เป็นประจำจึงเป็นส่วนหนึ่งของวิธีลดกรดยูริกในร่างกาย ที่ทั้งอร่อยและมีประโยชน์

ผักใบเขียว

ผักที่มีกรดยูริกสูงนั้นมีอยู่บ้าง แต่ผักใบเขียวส่วนใหญ่ เช่น คะน้า ผักกาด และผักบุ้ง มีปริมาณพิวรีนค่อนข้างต่ำ และอุดมไปด้วยใยอาหาร ใยอาหารจะช่วยดูดซับสารพิวรีนและกรดยูริกในลำไส้ ทำให้การดูดซึมเข้าสู่ร่างกายลดลง ดังนั้นการบริโภคผักใบเขียวส่วนใหญ่จึงมีความเสี่ยงน้อยกว่า และควรบริโภคเป็นประจำ

กาแฟดำ

มีงานวิจัยหลายชิ้นระบุว่า การดื่มกาแฟดำในปริมาณที่เหมาะสม (ไม่เกิน 2-3 แก้วต่อวัน) อาจช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคเกาต์ได้ เนื่องจากสารประกอบบางชนิดในกาแฟมีส่วนช่วยในการขับกรดยูริกออกทางไต อย่างไรก็ตาม ควรดื่มในรูปแบบกาแฟดำที่ไม่เติมน้ำตาล ครีมเทียม หรือนมข้น

นมไขมันต่ำ หรือพร่องมันเนย

ผลิตภัณฑ์นมที่มีไขมันต่ำ เช่น นมพร่องมันเนย หรือโยเกิร์ตไขมันต่ำ มีโปรตีนที่เรียกว่า Casein และ Lactalbumin ซึ่งมีคุณสมบัติในการช่วยเพิ่มการขับกรดยูริกทางปัสสาวะ และลดการอักเสบของข้อต่อได้ การบริโภคนมไขมันต่ำจึงเป็นหนึ่งในอาหารลดกรดยูริกที่แนะนำ

นอกเหนือจากอาหารที่กล่าวมาข้างต้น ควรเน้นการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ และมีความหลากหลาย เน้นธัญพืชเต็มเมล็ด ไขมันดี (LDL) และคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน เพื่อให้ร่างกายได้รับสารอาหารครบถ้วน และช่วยรักษาสมดุลของสุขภาพโดยรวม

กรดยูริกสูง ห้ามกินอะไร? รวมอาหารที่มีกรดยูริกสูงที่คุณควรเลี่ยง

ผู้ที่มีภาวะกรดยูริกสูงจำเป็นต้องควบคุมการบริโภคอาหารที่มีกรดยูริกสูง ได้แก่ อาหารที่มีพิวรีนสูงมาก และควรจำกัดอาหารที่มีพิวรีนปานกลาง

• อาหารที่มีพิวรีนสูงมาก (ควรหลีกเลี่ยงเด็ดขาด) ได้แก่ ยีสต์, เครื่องในสัตว์ทุกชนิด เช่น ตับ ไต ม้าม และหัวใจ, สารสกัดจากเนื้อสัตว์ เช่น ซุปก้อน น้ำต้มกระดูก, ปลาที่มีไขมันสูงและหอยบางชนิด เช่น ปลาซาร์ดีน หรือหอยแมลงภู่ เป็นต้น
• อาหารที่มีพิวรีนปานกลาง (ควรจำกัดปริมาณ) ได้แก่ เนื้อสัตว์และสัตว์ปีกทั่วไป, ปลาที่ไม่ติดมัน, พืชตระกูลถั่วบางชนิด, ผักที่มีกรดยูริกสูงบางชนิด เช่น หน่อไม้ฝรั่ง, ดอกกะหล่ำ, ผักโขม เป็นต้น
• เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด โดยเฉพาะเบียร์ ควรงดเด็ดขาด เนื่องจากมีส่วนกระตุ้นให้อาการเกาต์กำเริบได้รุนแรง
• อาหารที่มีน้ำตาลฟรุกโตสสูง ถือเป็นอาหารที่มีกรดยูริกสูง ได้แก่ น้ำผลไม้ที่มีรสหวานจัด, น้ำอัดลม, และขนมหวานที่มีน้ำตาลข้าวโพดเป็นส่วนประกอบ เพราะฟรุกโตส (Fructose) จะเพิ่มการสร้างกรดยูริกในร่างกาย

วิธีการดูแลตัวเองเมื่อมีกรดยูริกสูง ต้องปฏิบัติอย่างไร?

นอกจากการควบคุมอาหารที่มีพิวรีนสูงอย่างเข้มงวดแล้ว การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันก็เป็นวิธีลดกรดยูริกแบบธรรมชาติ ที่ช่วยเสริมการรักษาให้ได้ผลดียิ่งขึ้น

• ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ ภาวะน้ำหนักเกิน มีความสัมพันธ์โดยตรงกับการผลิตกรดยูริกที่สูงขึ้น
• หลีกเลี่ยงการลดน้ำหนักแบบรวดเร็ว การอดอาหาร หรือการลดน้ำหนักแบบหักโหมจะทำให้เสี่ยงต่อปริมาณที่สูงขึ้นของค่า Creatinine คือของเสียที่ถูกปล่อยออกมาจากเนื้อเยื่อ อันเกิดจากการเผาผลาญของกล้ามเนื้อ ทำให้ระดับยูริกในเลือดสูงขึ้นอย่างเฉียบพลันได้
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เน้นการออกกำลังกายระดับปานกลางอย่างสม่ำเสมอ เพื่อควบคุมน้ำหนัก และส่งเสริมการไหลเวียนโลหิตที่ดี
• ปรึกษาแพทย์เพื่อใช้ยาอย่างสม่ำเสมอ ผู้ป่วยกรดยูริกสูง ควรใช้ยาเพื่อลดระดับกรดยูริก และยาแก้ปวดเมื่ออาการกำเริบตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น

กรดยูริกสูง ต้องกินอะไรที่เหมาะกับร่างกาย โภชนาการเหมาะสม ก็ลดกรดยูริกได้

การควบคุมระดับกรดยูริกเป็นเรื่องที่ต้องใช้ความต่อเนื่องและวินัยในการเลือกอาหาร การทำความเข้าใจว่าอาหารที่มีกรดยูริกสูงได้แก่อะไรบ้างนั้น จะช่วยให้คุณสามารถจัดการกับอาหารโรคเกาต์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ เช่น ไตวายเฉียบพลัน

หากคุณประสบปัญหาไม่ทราบว่ากรดยูริกสูง ต้องกินอะไรบ้าง หรือมีภาวะกรดยูริกสูงร่วมกับโรคเรื้อรังอื่น ๆ เช่น ถุงน้ำในไต หรือไตวาย การขอรับคำปรึกษาจากแพทย์และนักโภชนาการถือเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง สถาบันโรคไตและเปลี่ยนไต โรงพยาบาลพระรามเก้า มีทีมแพทย์ผู้ชำนาญการ พร้อมให้คำแนะนำด้านโภชนาการ และการรักษาภาวะกรดยูริกสูงอย่างเหมาะสม เพื่อให้คุณสามารถมีชีวิตอยู่ร่วมกับโรคเกาต์ได้อย่างมีคุณภาพ

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

• Facebook : Praram 9 hospital
• Line : @Praram9Hospital
• โทร. 1270

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการทานอาหารสำหรับผู้ที่กรดยูริกสูง

1. น้ำมะนาวช่วยสลายกรดยูริกได้จริงหรือไม่? ต้องเป็นน้ำมะนาวแบบไหน?

น้ำมะนาวไม่ได้สลายกรดยูริกโดยตรง แต่ช่วยให้ปัสสาวะมีความเป็นด่างมากขึ้น ซึ่งส่งผลให้ไตขับกรดยูริกออกได้ดีขึ้น ควรดื่มน้ำมะนาวคั้นสดผสมน้ำเปล่าโดยไม่เติมน้ำตาล

2. สมุนไพรลดกรดยูริก มีจริงไหม ควรกินสมุนไพรหรือเปล่า?

มีสมุนไพรบางชนิดที่เชื่อว่าช่วยลดกรดยูริกได้ แต่ยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เพียงพอ จึงควรกินยาตามแพทย์สั่งเท่านั้น เพราะสมุนไพรบางชนิดอาจทำปฏิกิริยากับยา หรือเป็นอันตรายต่อร่างกายได้

References

What to Eat (and Avoid) If You Have Gout. (2025, August 07). National Kidney Foundation. https://www.kidney.org/news-stories/what-to-eat-and-avoid-if-you-have-gout

Gout Low Purine Diet. (2022, March 14). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/22548-gout-low-purine-diet

Raman, R. (2025, January 2). Foods to Eat and Avoid with Gout. Healthline. https://www.healthline.com/nutrition/best-diet-for-gout

Roubenoff, R. (n.d.). Which Foods are Safe for Gout?. Arthritis Foundation. https://www.arthritis.org/health-wellness/healthy-living/nutrition/healthy-eating/which-foods-are-safe-for-gout